LGS Türkçe konuları; sözcükte, cümlede ve paragrafta anlam, fiilimsiler, cümlenin ögeleri, cümle türleri, fiilde çatı, yazım kuralları, noktalama işaretleri, anlatım bozuklukları, metin türleri ve sözel mantık başlıklarından oluşur. Liselere Geçiş Sistemi (LGS) kapsamındaki merkezî sınav 8. sınıfın sonunda yapılır ve yalnızca sınavla öğrenci alan liseler için geçerlidir; öğrencilerin çoğu liseye adrese dayalı (yerel) yerleştirmeyle geçer. Türkçe soruları sınavın sözel bölümünde yer alır. Buradaki “bölüm”, üniversite bölümü değil, sınav oturumunun adıdır.
Bu yazıda 8. sınıf Türkçe konularını tek listede topladık, her konudan tipik olarak kaç soru geldiğini ve hangi dönemde işlendiğini gösterdik. Sonunda da çalışma sırası ve çözümlü bir fiilimsi örneği var.
LGS Türkçe Konuları Nelerdir? (Tam Liste)
Milli Eğitim Bakanlığı (MEB), LGS sorularını 8. sınıf öğretim programından hazırlar. Türkçe konuları üç ana grupta toplanır:
Anlam Bilgisi Konuları (Sözcük / Cümle / Paragraf)
- Sözcükte anlam: gerçek, mecaz ve terim anlam; deyimler, atasözleri, söz öbekleri.
- Cümlede anlam: neden-sonuç, amaç-sonuç, koşul; öznel ve nesnel yargı; karşılaştırma.
- Paragrafta anlam ve sözel mantık: ana fikir, yardımcı fikir, paragrafın yapısı; tablo, grafik ve görsel okuma. Paragrafta anlam, bir metnin ana fikrini, yardımcı fikirlerini ve yapısını çözümleme konusudur.
Dil Bilgisi Konuları (Fiilimsiler, Cümlenin Ögeleri, Fiilde Çatı)
- Fiilimsiler: isim-fiil, sıfat-fiil, zarf-fiil. Fiilimsi, fiilden türeyip cümlede isim, sıfat veya zarf görevi üstlenen ama çekimlenemeyen sözcüktür.
- Cümlenin ögeleri: yüklem, özne, nesne, dolaylı tümleç, zarf tümleci.
- Cümle türleri: yapısına, yüklemin türüne ve yerine, anlamına göre cümleler.
- Fiilde çatı: etken-edilgen, geçişli-geçişsiz fiiller.
Yazım – Noktalama ve Anlatım Bozuklukları
- Yazım kuralları ve noktalama işaretleri: büyük harflerin kullanımı, bitişik-ayrı yazım, kesme işareti, virgül, noktalı virgül.
- Anlatım bozuklukları: Anlatım bozukluğu, bir cümlenin anlamca veya yapıca kusurlu olmasıdır.
- Metin türleri ve söz sanatları: makale, deneme, anı, biyografi; benzetme, kişileştirme, abartma.
Sık karıştırılanlar - Cümlenin ögeleri ≠ cümle türleri: Ögeler cümlenin parçalarını (özne, yüklem…) bulur; türler cümlenin bütününü sınıflandırır (basit, birleşik…).
- Fiilimsi ≠ çekimli fiil: “Okuyan” fiilimsidir, kip ve kişi eki almaz; “okuyor” çekimli fiildir.
- Yazım kuralı ≠ noktalama: “de”nin ayrı yazılması yazım kuralıdır; cümle sonundaki nokta noktalamadır.
|
LGS Türkçe Soru Dağılımı (Konu Konu)
MEB’in 2026 Merkezî Sınav Başvuru ve Uygulama Kılavuzu’na göre sınav iki oturumdan oluşur: Sözel ve Sayısal. Türkçe testi 20 sorudur ve sözel oturumdadır.
Oturum | Dersler (soru sayısı) | Süre |
Sözel | Türkçe (20), T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük (10), Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi (10), Yabancı Dil (10) | 75 dk |
Sayısal | Matematik (20), Fen Bilimleri (20) | 80 dk |
Konu bazında soru sayısını MEB açıklamaz. Aşağıdaki tablo, geçmiş yıl soru kitapçıklarından derlenen tahmini bir dağılımdır; her yıl değişebilir.
Konu | Tahmini soru* | Zorluk | Öncelik |
Paragraf ve sözel mantık | 8–10 | Orta-Zor | 1 |
Cümlede anlam | 2–3 | Orta | 1 |
Sözcükte anlam | 1–2 | Kolay-Orta | 2 |
Fiilimsiler | 1–2 | Orta | 2 |
Cümlenin ögeleri | 1–2 | Orta | 2 |
Yazım ve noktalama | 1–2 | Kolay | 2 |
Fiilde çatı | 1 | Orta-Zor | 3 |
Cümle türleri | 1 | Orta | 3 |
Anlatım bozuklukları | 0–1 | Orta | 3 |
Metin türleri ve söz sanatları | 0–1 | Kolay | 3 |
*Tahmini dağılımdır; 2026 MEB kılavuzu ve son yıl soru kitapçıklarından doğrulanmalı.
En Çok Çıkan Türkçe Konuları
LGS’de en çok çıkan Türkçe konuları anlam bilgisi başlıklarıdır. Paragraf ve sözel mantık tek başına testin yaklaşık yarısını oluşturur; cümlede anlam onu izler. Dil bilgisi konuları genellikle birer-ikişer soruyla gelir ama sorular çoğu zaman bir paragrafın içine yerleştirilir. Bu yüzden dil bilgisini bilmek yetmez, metin içinde tanıyabilmek gerekir.
LGS Türkçe Konuları 1. Dönem ve 2. Dönem Ayrımı
“LGS 1. dönem Türkçe konuları nelerdir?” sorusunun cevabı okuldan okula biraz değişir. Aşağıdaki tablo yaygın yıllık plana dayanır:
Okulunuzun yıllık planına göre sıralama değişebilir.
2026 ve 2027 LGS Türkçe Konularında Değişiklik Var mı?
2026 LGS’de Türkçe testinin yapısı (20 soru, sözel oturum) önceki yıllarla aynı kaldı. Sorular yine 8. sınıf Türkçe öğretim programından geldi.
2027 LGS için kesin bilgi, MEB’in o yıl yayımlayacağı kılavuzla netleşir. Sınav kapsamı ya da oturum yapısında bir değişiklik duyurulursa bu sayfayı güncelleyeceğiz. O zamana kadar en güvenli yol, 8. sınıf müfredatındaki tüm konuları eksiksiz çalışmaktır.
LGS Türkçe’ye Nasıl Çalışılır? (Konu Sırası)
- Paragrafla başla, hiç bırakma. Her gün 15–20 paragraf sorusu çöz; en çok soru buradan gelir.
- Anlam bilgisini tamamla. Sözcükte ve cümlede anlam, paragraf becerisini doğrudan güçlendirir.
- Dil bilgisini okul sırasıyla çalış. Fiilimsiler ve ögeler 1. dönemde, çatı ve cümle türleri 2. dönemde.
- Yazım ve noktalamayı kısa tekrarlarla pekiştir. Kolay puan getirir, haftada birkaç kez 10 dakika yeter.
- Yanlışlarını konuya göre işaretle. Deneme sonrası hangi konudan kaç yanlış çıktığını not et, sıradaki haftayı buna göre planla.
Bu konuları biliyor musun? (Öz-değerlendirme)
☐ Gerçek, mecaz ve terim anlamı ayırt edebiliyorum.
☐ Bir cümlenin neden-sonuç mu amaç-sonuç mu olduğunu bulabiliyorum.
☐ Paragrafın ana fikrini 1 dakika içinde bulabiliyorum.
☐ Tablo ve grafik içeren sözel mantık sorularını çözebiliyorum.
☐ İsim-fiil, sıfat-fiil ve zarf-fiili cümledeki görevine göre ayırıyorum.
☐ Cümlenin ögelerini sırayla (önce yüklem) bulabiliyorum.
☐ Cümleleri yapısına ve anlamına göre sınıflandırabiliyorum.
☐ Etken-edilgen ve geçişli-geçişsiz fiilleri ayırabiliyorum.
☐ “de/da”, “ki” ve “mi”nin yazımını biliyorum.
☐ Bir cümledeki anlatım bozukluğunun nedenini söyleyebiliyorum.
Örnek Soru + Sık Yapılan Hata (Fiilimsiler)
Fiilimsiler 8. sınıf müfredatında yer alır ve LGS’nin sözel bölümünde, çoğunlukla bir paragrafın içinde sorulur.
Soru: Aşağıdaki cümlelerin hangisinde fiilimsi, sıfat görevinde kullanılmamıştır? A) Koşan çocuk birden durdu. B) Kitap okuyan öğrenciler daha hızlı düşünür. C) Gelenler kapıda bekliyordu. D) Yağan kar yolları kapattı. Çözüm: A, B ve D’de “koşan”, “okuyan”, “yağan” sözcükleri kendinden sonraki ismi (çocuk, öğrenciler, kar) niteliyor; sıfat görevindeler. C’de “gelenler” sözcüğünden sonra nitelenen bir isim yok, sözcük çoğul eki alarak ismin yerini tutuyor. Bu adlaşmış bir sıfat-fiildir ve isim görevindedir. Doğru cevap: C |
Sık yapılan hata: Öğrenciler “-en/-an” ekini görünce sözcüğü hemen sıfat görevinde sanır. Oysa görev, sözcüğün cümledeki kullanımına bağlıdır. Tersi de olur: “Durmadan konuştu.” cümlesinde “-madan” eki vardır ve bu bir zarf-fiildir, sıfat-fiil değil. Kural basit: önce eke değil, sözcüğün cümlede ne iş yaptığına bak.
