8. Sınıf Türkçe Fiilimsiler Konu Anlatımı

8. sınıf Türkçe fiilimsiler konusu, fiilden türeyip cümlede isim, sıfat ya da zarf gibi kullanılan sözcükleri inceler. Fiilimsi (eylemsi), kip ve kişi eki almadığı için tek başına çekimli bir yüklem olmaz. Fiilimsiler üçe ayrılır: isim-fiil (-ma, -mak, -ış), sıfat-fiil (-an, -ası, -maz, -ar, -dık, -acak, -mış) ve zarf-fiil (-ıp, -arak, -ınca, -madan, -ken).

Ders özeti PDF: 8. sınıf türkçe fiilimsiler ders özetini PDF olarak indir (3 sayfa: kavram özeti, 5 çözümlü örnek, cevap anahtarlı 10 soruluk test).

Birçok öğrenci fiilimsileri ek listesinden ezberler. Sonra “dondurma” gibi bir sözcükte ya da olumsuz bir emir cümlesinde takılır. Çünkü ek aynı görünse de sözcüğün cümledeki görevi farklıdır. Bu yazıda fiilimsiyi önce mantığıyla tanıyacak, sonra üç türü eklerine ve görevine göre ayırmayı öğreneceksin.

Üç fiilimsi türü de fiilden türer; onları ayıran, aldıkları ek ve cümledeki görevleridir.

Fiilimsiler Hangi Sınıfta, Hangi Ünitede?

Fiilimsiler, 8. sınıf Türkçe dersinde dil bilgisi ve anlam bilgisi başlığı altında işlenir. 8. sınıfta önceki öğretim programı okutulmaya devam ediyor. Bu konuda senden beklenenler şunlar:

• Fiilimsiyi tanımak ve cümledeki işlevini kavramak
• İsim-fiil, sıfat-fiil ve zarf-fiili ekine ve görevine göre ayırmak
• Kalıcı isim olmuş sözcükleri fiilimsiden ayırmak

LGS (Liselere Geçiş Sınavı) 8. sınıfın sonunda yapılır ve yalnızca sınavla öğrenci alan liseler içindir. Öğrencilerin büyük çoğunluğu ise adrese dayalı yerleştirmeyle liseye geçer. Türkçe testinde kaç dil bilgisi sorusu çıkacağını o yılın MEB (Millî Eğitim Bakanlığı) kılavuzundan kontrol et.

Güncelleme: Eylül 2026

Fiilimsi Nedir?

Fiilimsi, fiil kök veya gövdesine özel bir ek getirilerek yapılan sözcüktür. Fiilden türediği için bir iş ya da oluş anlatır. Ama cümlede fiil gibi değil; isim, sıfat ya da zarf gibi çalışır. Bu yüzden ona “fiile benzeyen” anlamında fiilimsi denir.

Mantık: “Okudu” sözcüğü tek başına bir yargı bildirir: iş yapılmış, bitmiş. “Okuyan” ise yargı bildirmez. Onu duyunca “Okuyan ne oldu?” diye cümlenin devamını beklersin. Fiilimsi işi anlatır ama hükmü cümlenin asıl yüklemine bırakır.

Fiilimsilerin Genel Özellikleri

• Fiil kök ya da gövdesinden türer: oku-yan, gel-ince, yüz-mek.
• Cümlede isim, sıfat ya da zarf görevinde kullanılır.
• Kip ve kişi eki almaz; bu yüzden çekimli fiil değildir.
• Olumsuz yapılabilir: okumamak, gelmeyen, bakmadan.
• Nesne ve tümleç alabilir: “kitabı okuyan”, “eve gelince”.

Kural: Fiilimsi, çekimli fiil gibi tek başına yargı kurmaz. Ama ek-fiil alarak isim cümlesinin yüklemi olabilir: “Tek isteğim kazanmaktır.” Burada yargıyı “-tır” ek-fiili kurar.

Fiilimsi ile Çekimli Fiil Arasındaki Fark Nedir?

İkisi de fiilden gelir, bu yüzden kolayca karışır. Farkı görmek için sözcüğün aldığı eke ve yargı bildirip bildirmediğine bak.

Fiilimsi Türleri Nelerdir?

Fiilimsiler cümlede üstlendikleri göreve göre üçe ayrılır. İsim gibi kullanılanlar isim-fiil, sıfat gibi kullanılanlar sıfat-fiildir. Zarf gibi kullanılanlara da zarf-fiil denir. Türü belirleyen şey, fiile gelen ektir.

İsim-Fiil (Mastar) Nedir?

İsim-fiil, fiile -ma/-me, -mak/-mek ya da -ış/-iş/-uş/-üş eki getirilerek yapılır. Cümlede bir isim gibi kullanılır. Özne, nesne ya da tamlayan olabilir. Bu türe mastar da denir.

• Yüzmek sağlığa iyi gelir. (yüz-mek)
• Annemin bakışı her şeyi anlattı. (bak-ış)
• Onun erken gelmesine sevindim. (gel-me)

Günlük hayattan: Okul koridorunda “Koşmak yasaktır.” yazan bir uyarı görürsün. Burada “koşmak” bir eylemin adıdır. Tıpkı “Gürültü yasaktır.” cümlesindeki “gürültü” gibi isim görevi yapar.

Sıfat-Fiil (Ortaç) Nedir?

Sıfat-fiil, fiile -an/-en, -ası/-esi, -maz/-mez, -ar/-ır, -dık/-dik, -acak/-ecek, -mış/-miş eklerinden biri getirilerek yapılır. Bir ismin önüne gelip onu niteler. “Hangi?” sorusuna cevap verir. Bu türe ortaç da denir.

• Kitabı okuyan öğrenci sınavı kazandı. (Hangi öğrenci? okuyan)
• Okunacak kitapları masaya koydum. (okun-acak)
• Kurumuş yapraklar rüzgârla savruldu. (kuru-muş)
• Okuduğum romanı sana vereyim. (oku-duğ-um)
• Koşar adımlarla sınıfa girdi. (koş-ar)

Dikkat: Sıfat-fiilin nitelediği isim bazen düşer: “Okuyanlar kazandı.” Burada “okuyanlar” isim gibi görünür ama yine sıfat-fiildir. Buna adlaşmış sıfat-fiil denir; türünü ekten anlarsın.

Zarf-Fiil (Bağ-Fiil) Nedir?

Zarf-fiil, fiile -ıp, -arak, -ınca, -madan, -ken gibi ekler getirilerek yapılır. Yüklemin anlamını zaman ya da durum yönünden tamamlar. “Nasıl?” ya da “Ne zaman?” sorularına cevap verir. Bu türe bağ-fiil ya da ulaç da denir.

• Zil çalınca herkes bahçeye koştu. (Ne zaman? çal-ınca)
• Kardeşim gülerek anlattı. (Nasıl? gül-erek)
• Kapıyı açıp içeri girdi. (aç-ıp)

Zarf-fiilin başka ekleri de vardır. Tüm zarf-fiil ekleri ve ayrıntılı örnekler için Zarf-Fiil Nedir, Zarf-Fiil Ekleri, Kodlaması ve Örnekler yazısına bakabilirsin.

İsim Fiil Sıfat Fiil Zarf Fiil Farkı Nedir?

Üç türü karıştırmamak için her fiilimsiye iki soru sor. Hangi eki almış? Cümlede hangi görevi yapıyor? Aşağıdaki tablo fiilimsi ekleri ile görevleri yan yana gösteriyor.

Günlük hayattan: Aynı fiilden üç tür de türeyebilir. “Koşmak beni rahatlatır.” cümlesinde isim-fiil, “Koşan çocuk düştü.” cümlesinde sıfat-fiil vardır. “Koşarak servise yetişti.” cümlesinde ise zarf-fiil vardır. Kök aynı kalır; ek ve görev değişir.

Fiilimsiler En Kolay Nasıl Bulunur?

Bir cümlede fiilimsi ararken dört adımı sırayla uygula:

1. Yüklemi bul ve ayır; çekimli fiil fiilimsi değildir.
2. Kalan sözcüklerin sonunda fiilimsi eki ara.
3. Eki çıkar ve kalan kısmın anlamlı bir fiil kökü olup olmadığını kontrol et.
4. Sözcüğün cümledeki görevine bak: isim mi, sıfat mı, zarf mı?

Mantık: Fiilimsinin kaynağı her zaman bir fiildir. “Orman” ya da “insan” sözcüğünden -an ekini çıkarınca “orm-”, “ins-” gibi anlamsız parçalar kalır. Demek ki bunlar fiilimsi değildir. “Okuyan” sözcüğünden eki çıkarınca ise “oku-” kalır; bu bir fiildir.

Fiilimsi mi, Kalıcı İsim mi?

Bazı fiilimsiler zamanla bir varlığın adı olmuştur. “Dondurma, dolma, çakmak, yiyecek, içecek, giyecek” bunlardandır. Bu sözcükler artık bir eylem anlatmaz, bir nesneyi karşılar. Bu yüzden cümlede fiilimsi sayılmaz.

Ayırmak için sözcüğün nesne alıp alamadığına bak. “Çocuklar dondurma yedi.” cümlesinde dondurma yenen bir şeydir. “Etleri dondurma işi uzun sürdü.” cümlesinde ise “etleri” nesnesini alır ve bir eylem anlatır. Burada “dondurma” fiilimsidir.

Kök fiil değilse fiilimsi yoktur; sözcük bir varlığın adıysa kalıcı isimdir; eylem anlatıyorsa fiilimsidir.

Hatırlatma: “Yemek” sözcüğü iki türlü kullanılır. “Yemek hazır.” cümlesinde kalıcı isimdir. “Sebze yemek sağlıklıdır.” cümlesinde ise “sebze” nesnesini aldığı için isim-fiildir.

Fiilimsiler Konusunda Sık Yapılan Hatalar

• Sonu -an/-en ile biten her sözcüğü sıfat-fiil sanmak. “İnsan, orman, meydan” fiilden türemez. Önce kökün fiil olup olmadığına bak.
• Olumsuzluk ekini isim-fiil eki sanmak. “Bu akşam dışarı çıkma.” cümlesinde -ma olumsuzluk ekidir ve “çıkma” çekimli bir emirdir. “Dışarı çıkması yasaklandı.” cümlesinde ise “çıkması” isim-fiildir.
• Fiilimsiyi çekimli fiil sanmak. Fiilimsi kip ve kişi eki almaz. “Gelince” bir yargı kurmaz; cümle “Ne oldu?” diye devam eder.
• Adlaşmış sıfat-fiili isim-fiil sanmak. “Gelenler oturdu.” cümlesinde “gelenler” -an ekiyle yapılmıştır, yani sıfat-fiildir.
• Kalıcı isimleri fiilimsi saymak. “Dondurma, yiyecek, çakmak” bir varlığın adı olarak kullanılıyorsa fiilimsi değildir.
• -ken ekini gözden kaçırmak. “Ders çalışırken müzik dinlemem.” cümlesinde “çalışırken” zarf-fiildir. İçindeki -ır eki onu çekimli fiil yapmaz.

Fiilimsiler Çözümlü Örnek Sorular (LGS Tarzı)

Örnek 1: Zarf-Fiili Bulma

“Yağmur yağınca sokaklar sular altında kaldı.” cümlesindeki fiilimsi ve türü aşağıdakilerden hangisidir?

• A) yağmur – isim-fiil
• B) yağınca – zarf-fiil
• C) sokaklar – sıfat-fiil
• D) kaldı – isim-fiil

Çözüm: Önce yüklemi ayır: “kaldı” çekimli fiildir. “Yağmur” ve “sokaklar” fiilden türemiş fiilimsiler değildir. “Yağınca” sözcüğünde “yağ-” fiil köküne -ınca eki gelmiştir. Sözcük “Ne zaman kaldı?” sorusuna cevap verir. Doğru cevap B.

Örnek 2: Sıfat-Fiili Bulma

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sıfat-fiil vardır?

• A) Her sabah yürümek bana iyi geliyor.
• B) Kardeşim gülerek içeri girdi.
• C) Çatıdan düşen kar yolu kapattı.
• D) Onun bakışı beni etkiledi.

Çözüm: A’daki “yürümek” ve D’deki “bakışı” isim-fiildir. B’deki “gülerek” zarf-fiildir. C’deki “düşen” sözcüğü “kar” ismini niteler ve “Hangi kar?” sorusuna cevap verir. Doğru cevap C.

Örnek 3: Olumsuzluk Eki mi, İsim-Fiil mi?

I. Bu kitabı yarına kadar okuma.
II. Okuma saatinde sınıf sessizdi.
Hangi cümlede “okuma” sözcüğü fiilimsidir?

Çözüm: I. cümlede “okuma” bir emirdir; -ma olumsuzluk ekidir ve sözcük yüklemdir. II. cümlede “okuma” bir eylemin adıdır ve “saat” sözcüğüyle tamlama kurar. Yüklem ise “sessizdi” sözcüğüdür. Doğru cevap yalnız II.

Örnek 4: Kalıcı İsmi Ayırma

Aşağıdakilerin hangisinde koyu yazılan sözcük fiilimsi değildir?

• A) Pazardan taze yiyecek aldık.
• B) Okunacak kitapları masaya koydum.
• C) Ödevini bitirince dışarı çıktı.
• D) Onu görmek için geldim.

Çözüm: B’de sıfat-fiil, C’de zarf-fiil, D’de isim-fiil vardır. A’daki “yiyecek” ise bir eylem anlatmaz; alınan şeyin adıdır. Yani kalıcı isim olmuştur. Doğru cevap A.

Fiilimsiler Hızlı Özet

• Fiilimsi fiilden türer ama kip ve kişi eki almaz.
• İsim-fiil: -ma, -mak, -ış; isim gibi kullanılır.
• Sıfat-fiil: -an, -ası, -maz, -ar, -dık, -acak, -mış; ismi niteler.
• Zarf-fiil: -ıp, -arak, -ınca, -madan, -ken; yüklemi zaman ya da durumca tamamlar.
• Eki çıkarınca fiil kökü kalmıyorsa sözcük fiilimsi değildir.
• Varlık adı olmuş sözcükler (dondurma, yiyecek) kalıcı isimdir.
• Olumsuz emirdeki -ma, isim-fiil eki değildir.

Fiilimsiler Mini Test (5 Soru)

1. “Sabah erkenden kalkarak işe gitti.” cümlesindeki fiilimsi hangisidir, türü nedir?
2. “Okuduğum kitabı sana vereyim.” cümlesindeki fiilimsinin türü nedir?
3. “Kardeşimin gülüşü herkesi neşelendirdi.” cümlesindeki fiilimsi hangisidir?
4. “Bakkaldan dondurma aldık.” cümlesinde fiilimsi var mıdır?
5. “Koşan çocuk düştü.” cümlesindeki iki sözcükten hangisi fiilimsidir?

Cevap Anahtarı

1. kalkarak, zarf-fiil. “Kalk-” köküne -arak eki gelmiş; sözcük “Nasıl gitti?” sorusuna cevap verir.
2. Sıfat-fiil. “Okuduğum” sözcüğü -dık ekiyle yapılmış ve “kitabı” ismini nitelemiştir.
3. gülüşü (isim-fiil). “Gül-” köküne -üş eki gelmiş; sözcük cümlede isim gibi kullanılmıştır.
4. Yoktur. “Dondurma” burada bir yiyeceğin adıdır, yani kalıcı isimdir.
5. koşan. “Düştü” kip eki almış çekimli fiildir; “koşan” ise “çocuk” ismini niteleyen sıfat-fiildir.

Konuyu pekiştirmek için Fiilimsi sorularıyla pratik yap. Oradaki soruları 8. sınıf Türkçe test online çözer gibi, süre tutarak çözebilirsin. Okulda, derslikte öğretmeninin verdiği 8. sınıf Türkçe test sorularında da aynı dört adımı kullan. Okuduğun bir kitaptan kendi 8. sınıf fiilimsi örnekleri listeni çıkarmak da iyi bir tekrar yoludur.

8. sınıf Türkçe fiilimsiler konusunu bitirdiğinde cümle türleri konusunda bu sözcüklerle yeniden karşılaşacaksın. Fiilimsi grupları, özellikle birleşik cümleleri tanırken işine yarar. Soru çözümü sırasında takıldığın her cümlede önce yüklemi, sonra fiilimsi ekini bul.

8. Sınıf Türkçe Fiilimsiler PDF: Konu Özeti ve Test

Konuyu sınav öncesi hızlıca tekrar etmek için hazırlanan ders notunda üç fiilimsi türü tablosu, fiilimsi bulma adımları, “fiilimsi mi, kalıcı isim mi?” testi ve 5 çözümlü örnek yer alır. Son sayfadaki 8. sınıf Türkçe fiilimsiler test PDF bölümünde cevap anahtarlı 10 soru var: fiilimsiyi bulma, türünü belirleme ve kalıcı isim ayrımı. Yazdırıp kâğıt üzerinde çözebilirsin. 8. sınıf Türkçe fiilimsiler PDF ders notunu indir; üyelik gerekmez.