Aşağıda üç organelin özellikleri ile ilgili şema gösterilmiştir. [Şemada Mitokondri (dikdörtgen), Kloroplast (daire) ve Ribozom

Adım 1: Şemaya bakalım: üç şeklin kesişim noktaları X ve Y ile gösterilmiş. X, mitokondri + kloroplast + ribozomun ortak kesişiminde; Y ise sadece mitokondri ile kloroplastın ortak kesişiminde yer alıyor. Yani X üç organelde ortak olan özellik, Y ise yalnızca mitokondri ve kloroplastta ortak olan özellik demek. Adım 2: Her şıkkı tek tek inceyelim. A şıkkı: - X = Nükleik asit içermek → Doğru. Ribozomlar rRNA içerir (nükleik asit), mitokondri ve kloroplastlar ise kendi DNA'larını ve RNA'larını bulundurur. - Y = Çift katlı zar bulundurma → Doğru. Hem mitokondri hem kloroplast çift katlı zar (çift membran) yapısına sahiptir, ribozomda zar yoktur. Sonuç: A şıkkı doğru. B şıkkı: - X = ATP üretme → Yanlış. Ribozom ATP üretmez; mitokondri üretir, kloroplast ise fotosentez sırasında ATP üretir ama ribozom bu işlevde değildir. - Y = ATP tüketme → Yanlış. Mitokondri ve kloroplast temel olarak ATP üretimi ile ilişkilidir (tüketme genel hücresel bir süreç olsa da bu organellerin ayırt edici özelliği üretimidir). Sonuç: B şıkkı yanlış. C şıkkı: - X = Protein üretme → Kısmen doğru ama şık bütün olarak değerlendirilince sorun var. Ribozomlar protein sentezleyen makinelerdir; mitokondri ve kloroplastlar da kendi genleri için protein sentezi yapabilen ribozonlara sahiptir. Yani X için ifade mantıklı. - Y = Tek katlı zar bulundurma → Yanlış. Mitokondri ve kloroplast çift katlı zar taşır, tek katlı zar ifadesi yanlış. Sonuç: C şıkkı yanlış (X doğru sayılabilir ama Y yanlış olduğu için şık bütünü yanlış). D şıkkı: - X = Prokaryot ve ökaryot hücrelerde bulunma → Yanlış. Çünkü X mitokondri ve kloroplast ile ilişkili bir özellik; bu organeller sadece ökaryot hücrelerde bulunur. Ribozom prokaryotlarda da vardır ama mitokondri ve kloroplast yoktur; bu nedenle "üçünde ortak" olan şey prokaryotlarda bulunmaz. - Y = DNA eşleme → Kısmen doğru (mitokondri ve kloroplast kendi DNA'larını eşleyebilir), ancak X yanlış olduğu için şık bütünü yanlış. Sonuç: D şıkkı yanlış. E şıkkı: - X = DNA eşleme → Yanlış. Ribozom DNA eşlemez, dolayısıyla üç organelde ortak bir özellik değildir. - Y = RNA sentezleme → Doğru; mitokondri ve kloroplast kendi genomlarından RNA sentezleyebilirler (transkripsiyon yaparlar). Ancak X yanlış olduğu için şık bütünü yanlış. Sonuç: E şıkkı yanlış. Sonuç: Doğru cevap A şıkkıdır. Ek Bilgi