LGS velilerine tavsiyeler tek cümlede şöyle özetlenir: 8. sınıf yılında siz çocuğunuzun çalışma planını değil; evin sakinliğini, uyku düzenini ve yıl takvimini yönetirsiniz. LGS (Liselere Geçiş Sistemi) kapsamındaki merkezî sınav yalnızca sınavla öğrenci alan liseler içindir ve katılım isteğe bağlıdır. Diğer liselere yerleştirme adrese dayalı yapılır; bu yüzden okul başarısı ve devamsızlık da en az denemeler kadar takip ister.
Çoğu veli bu yıl iki uç arasında gidip gelir: ya her şeye karışır ya da ne yapacağını bilemeyip geri çekilir. Bu LGS veli rehberi, eylülden tercih dönemine kadar hangi dönemde ne yapacağınızı gösterir. Her bölümün sonunda bu hafta atabileceğiniz tek bir somut adım bulacaksınız.
Kısaca: LGS Velilerine Tavsiyeler
- Görev ayrımı yapın: Çalışma planı çocuğun, ev düzeni ve resmî işlemler sizin işinizdir.
- Yılı takvime dökün: Yazılılar, başvuru, denemeler, sınav günü ve tercih dönemi tek bir ortak takvimde dursun.
- Deneme sonrası üç soru sorun: Net sayısını ilk soran siz olmayın, kıyaslama yapmayın.
- Okul başarısını izleyin: Yerel yerleştirmede okul başarı puanı ve devamsızlık dikkate alınır.
- Saat saymayın: Çalışma süresini değil; ödevin, haftalık hedefin ve uykunun durumunu ölçün.
- Tercihi birlikte yapın: Listede çocuğunuzun sesi duyulsun, son kontrol sizde olsun.
Önce Bağlam: LGS Kimin İçin Belirleyici?
LGS, 8. sınıfın sonunda Millî Eğitim Bakanlığının (MEB) yaptığı merkezî sınavdır. Sınav, sözel ve sayısal olmak üzere iki oturumdan oluşur. Puanı yalnızca sınavla öğrenci alan liselere yerleştirmede kullanılır.
Sınava girmeyen ya da sınavlı bir liseye yerleşemeyen öğrenci için ikinci yol açıktır. Bu öğrenci yerel yerleştirme tercihi yapar ve kayıt alanındaki liseler arasından yerleştirilir. Bir 8. sınıf velisi olarak bu iki yolu baştan bilmeniz, evdeki “her şey bu sınava bağlı” havasını yumuşatır.
Liseye geçişte iki yol birlikte işler: merkezî sınav ve yerel yerleştirme.
2026'da açıklanan resmî değerler aşağıdadır. 2027 için MEB duyurusu bekleniyor; tarihleri ve sayıları yeni kılavuzdan teyit edin.
| Konu | 2026'da nasıldı? |
|---|---|
| Sınav başvurusu | 23 Mart-10 Nisan 2026, veli tarafından elektronik ortamda. |
| Birinci oturum (sözel) | 50 soru, 75 dakika. |
| İkinci oturum (sayısal) | 40 soru, 80 dakika. |
| Tercih dönemi | 13-27 Temmuz 2026. |
| Yerleştirme sonuçları | 5 Ağustos 2026. |
Kaynak: MEB Merkezî Sınav Başvuru ve Uygulama Kılavuzu duyurusu (başvuru ve oturumlar) ile aşağıda bağlantısı verilen MEB tercih kılavuzu duyurusu (tercih ve sonuç tarihleri).
Bu hafta: Çocuğunuzla oturup yakınınızdaki liseleri, sınavlı ve yerel ayrımı yapmadan birlikte listeleyin.
LGS'ye Hazırlanan Çocuğa Nasıl Davranmalı?
Kısa cevap: siz sakin, öngörülebilir ve tutarlı olun. 13-14 yaşındaki bir çocuğun kendi kararını vermek istemesi ve arkadaşlarıyla kendini karşılaştırması olağandır. Sizin işiniz bu isteği bastırmak değil, ona güvenli bir çerçeve çizmektir.
Evde LGS her akşam yemeğinin konusu olmasın. Sınav konuşmasına haftada belirli bir zaman ayırın, kalan günlerde çocuğunuzla başka şeyler konuşun. Çocuğunuz hiç çalışmıyorsa bu ayrı bir durumdur; nedenini anlamak için çocuğum LGS'ye çalışmıyor yazısına bakın ve okul rehberlik servisiyle görüşün.
Sizin İşiniz, Çocuğunuzun İşi
Evdeki çatışmaların çoğu, velinin çocuğun alanına girmesiyle başlar. Aşağıdaki tablo sınırı görünür kılar.
| Velinin işi | Çocuğun işi | Ortak iş |
|---|---|---|
| Uyku ve yemek düzeni | Haftalık çalışma planı | Hedef liseleri araştırmak. |
| Sessiz çalışma alanı | Soru çözümü ve tekrar | Tercih listesi. |
| Takvim ve resmî işlemler (başvuru, belge) | Deneme sınavına girmek | Haftalık kısa değerlendirme. |
| Okul ve rehber öğretmenle iletişim | Yanlışlarını incelemek | Ekran ve dinlenme kuralları. |
| Sınav günü ulaşımı | Yardım istemek | Tatil ve mola planı. |
Bu hafta: Tabloyu çocuğunuza gösterin ve “Benim sütunumda eksik ya da fazla ne var?” diye sorun.
Aylara Göre Veli Takvimi: Eylülden Tercih Dönemine
Aşağıdaki takvim dönem bazlıdır ve bilerek tarihsizdir. 2027'nin kesin tarihleri MEB çalışma takvimi ve kılavuzlarıyla açıklanır.
| Dönem | Velinin görevi | Bu dönemde bir adım |
|---|---|---|
| Eylül-ekim | Hedef lise konuşmasını başlatmak, haftalık düzeni kurmak | Yakındaki liseleri birlikte listeleyin. |
| Birinci dönem yazılıları | Okul başarısını izlemek | Yazılı tarihlerini ortak takvime yazın. |
| Yarıyıl tatili | Dinlenme ve tekrar dengesini korumak | Tatilin ilk günlerini tümüyle dinlenmeye ayırın. |
| Başvuru dönemi | Sınav başvurusunu yapmak ve onayı kontrol etmek | Başvuru tarihlerini MEB duyurusundan teyit edin. |
| İkinci dönem | Deneme sonrası konuşmalar, lise araştırması | Okul tanıtım günlerini takvime ekleyin. |
| Son haftalar | Uyku düzenini korumak, yeni kaynak almamak | Kalkış saatini sınav sabahına göre ayarlayın. |
| Sonuç ve tercih | Tercih listesini birlikte hazırlamak | Tercih kılavuzunu birlikte okuyun. |
Bu hafta: Bu tabloyu buzdolabına ya da ortak telefon takvimine taşıyın; içinde bulunduğunuz satırı işaretleyin.
LGS Öğrencisi Günde Kaç Saat Çalışmalı?
Bu sorunun herkese uyan resmî bir cevabı yoktur. Aynı süre bir çocuk için fazla, bir başkası için yetersiz kalabilir. Siz saat saymak yerine üç ölçüte bakın.
- Okul işi bitiyor mu? Ödevler ve derse hazırlık aksamadan tamamlanıyor mu?
- Haftalık hedef tutuyor mu? Çocuğunuzun kendi belirlediği konu ve soru hedefi büyük ölçüde tamamlanıyor mu?
- Uyku ve dinlenme korunuyor mu? Çocuğunuz sabah dinlenmiş kalkıyor, haftada en az bir boş zamanı oluyor mu?
Üçüne de “evet” diyorsanız süre yeterlidir. Tahta önerisi olarak hafta içi günleri kısa bloklara bölün: okul sonrası dinlenme, bir çalışma bloğu, mola, ikinci blok. Hafta sonuna bir deneme ve yanlış incelemesi, bir yarım gün de tam dinlenme koyun. Spor, arkadaş ve hobi zamanı ödül değil, düzenin parçasıdır.
Bu hafta: Çocuğunuza kaç saat çalıştığını değil, bu hafta hangi hedefi bitirmek istediğini sorun.
Deneme Sınavı Sonrası Ne Konuşulur? 3 Soru Kuralı
Deneme, sıralama belgesi değil, eksik haritasıdır. Sonuç geldiğinde siz yalnızca şu üç soruyu sorun ve cevabı sözünü kesmeden dinleyin.
- “Nasıl hissettin?”
- “En çok hangi soru tipinde zorlandın?”
- “Bu hafta neye çalışmak istersin?”
Net sayısını çocuğunuz kendisi söyler; ilk soran siz olmayın. Sınıf arkadaşının ya da kuzeninin sonucunu konuşmaya katmayın. Tek bir deneme yerine, art arda birkaç denemenin gidişine bakın.
Bu hafta: Bir sonraki denemeden sonra bu üç soruyu sırayla sorun, yorum eklemeden dinleyin.
LGS Motive Edici Sözler Yerine Ne Söylenir?
Duvara asılan hazır sözler çoğu zaman işe yaramaz. Çocuğunuzun o günkü durumuna özel, kısa ve sakin bir cümle daha çok iz bırakır.
| Durum | Söyleyebileceğiniz | Kaçınılacak |
|---|---|---|
| Düşük deneme | “Bu deneme nereye çalışacağını gösterdi.” | “Bu gidişle hiçbir yeri kazanamazsın.” |
| Yorgunluk | “Bugün erken bırak, yarın taze başlarsın.” | “Herkes çalışırken yatmak olur mu?” |
| Sınav yaklaşırken | “Hazırlandığın kadarını göstermen yeterli.” | “Her şey bu sınava bağlı.” |
| İyi sonuç | “Düzenli çalışmanın karşılığını gördün.” | “Demek ki isteyince oluyormuş.” |
| Kararsızlık | “Hangi liseyi seçersen seç, birlikte araştırırız.” | “Fen lisesi dışında bir yer olmaz.” |
Bu hafta: Tablodan size en yabancı gelen cümleyi seçin ve uygun anda bir kez söyleyin.
Okul Başarısı Neden Önemli? e-Okul ve Rehber Öğretmen
“LGS var, okul yazılıları önemsiz” düşüncesi yanıltıcıdır. MEB'in 2026 tercih kılavuzu duyurusuna göre yerel yerleştirmede üç ölçüt esas alınır: ikamet adresi, okul başarı puanı ve özürsüz devamsızlık gün sayısının azlığı. 2027 ölçütleri için yeni kılavuzu bekleyin.
Siz not ve devamsızlık bilgisini e-Okul Veli Bilgilendirme Sistemi (VBS) üzerinden izleyebilirsiniz. Dönemde en az bir kez rehber öğretmenle görüşün ve şu üç soruyu sorun:
- Derslerde gözlediğiniz güçlü ve zayıf yanlar neler?
- Deneme sonuçlarını nasıl yorumluyorsunuz?
- Tercih döneminde okul hangi desteği veriyor?
Bu hafta: e-Okul VBS'ye girin, devamsızlık durumuna bakın ve rehber öğretmenden randevu isteyin.
LGS'ye Girecek Öğrencilere Tavsiyeler: Sınav Günü Veli Kontrol Listesi
Sınav günü çocuğunuzun ihtiyacı yeni bilgi değil, tanıdık bir düzendir. Aşağıdaki liste sizin payınıza düşenleri toplar.
Önceki Akşam
- Sınava götürülecek belgeleri ve araçları MEB kılavuzundaki listeye göre hazırlayın.
- Sınav binasına bir gün önce gidip yolu ve süreyi görün.
- Akşamı sakin geçirin; son dakika konu tekrarı istemeyin.
Sınav Sabahı
- Alışık olduğu kahvaltıyı hazırlayın, yeni bir şey denemeyin.
- Evden erken çıkın; yolda sınav konuşmayın.
- Vedalaşırken tek cümle yeter: “Hazırlandığın kadarını göstermen yeterli.”
Sınav Sonrası
- “Kaç yanlışın var?” sorusunu ve cevap anahtarı konuşmasını erteleyin.
- Günün kalanını çocuğunuzun seçtiği bir etkinliğe ayırın.
Çocuğunuzda uykuyu ya da günlük yaşamı bozan yoğun bir kaygı fark ederseniz okul rehberlik servisine başvurun. Gerekirse servis sizi bir uzmana yönlendirir. Evde nasıl konuşacağınız için sınav kaygısı olan çocuğa nasıl yaklaşılır yazısı yol gösterir.
Bu hafta: Sınav giriş belgesinin ve getirilecekler listesinin nerede açıklanacağını MEB duyurularından öğrenin.
LGS Tercih Döneminde Veli Ne Yapmalı?
Sonuç açıklandığında ilk cümleniz puanla ilgili olmasın. “Bu yılı birlikte tamamladık, şimdi seçeneklere bakalım” demek, sonuç ne olursa olsun konuşmayı açık tutar.
Tercihler veli ve öğrenci tarafından birlikte yapılır. 2026 kılavuzuna göre sınava giren öğrenciler dahil herkes yerel yerleştirme tercihi yaptı. Bu ekranda en fazla 5 okul seçildi ve ilk 3 okulun kayıt alanından olması gerekti. Yapılan tercihler ortaokul müdürlüğüne onaylatıldı.
Ayrıntılar MEB Ortaöğretime Geçiş Tercih ve Yerleştirme Kılavuzu duyurusu sayfasındadır; 2027 kuralları yeni kılavuzla kesinleşir.
Siz listeyi hazırlarken okulun türüne, ulaşım süresine ve çocuğunuzun isteğine birlikte bakın. Adım adım anlatım için LGS tercihi nasıl yapılır yazısını çocuğunuzla okuyun. Puanı tahmin etmek için LGS puan hesaplama aracı kullanılabilir.
Bu hafta: Çocuğunuzdan gitmek istediği üç liseyi ve nedenlerini yazmasını isteyin; siz de kendi üçlünüzü yazın, sonra karşılaştırın.
LGS Yılında Velilerin Sık Yapılan Hataları
- Çalışma planını devralmak: Planı siz yaparsanız sorumluluk da size geçer.
- Net sayısını ilk sormak: Çocuk denemeyi sizin için çözmeye başlar.
- Kıyaslamak: Başka çocuğun sonucu sizin çocuğunuza yol göstermez.
- Okul notlarını boşlamak: Yerel yerleştirmede okul başarısı ve devamsızlık hesaba girer.
- Son haftalarda yeni kaynak almak: Bitmeyen kitap güveni düşürür.
- Geçmiş yılın tarihine güvenmek: Başvuru ve tercih tarihleri her yıl yeniden açıklanır.
- Tek liseye kilitlenmek: Tek hedef, sonuç gününü gereğinden ağır hâle getirir.
Bu hafta: Listeden kendinizde gördüğünüz tek bir maddeyi seçin ve yalnızca onu değiştirmeyi deneyin.
Son Söz: Bu Yıl Sizden Beklenen Ne?
Bu yazıdaki LGS velilerine tavsiyeler tek bir fikre dayanır: çocuğunuz çalışır, siz zemini hazırlarsınız. Takvimi tutun, resmî işlemleri kaçırmayın, deneme sonrası üç sorudan fazlasını sormayın. Sınav bir gündür; kurduğunuz iletişim lise yıllarında da sizinle kalır.
