LGS velilerine tavsiyeler tek cümlede şöyle özetlenir: 8. sınıf yılında siz çocuğunuzun çalışma planını değil; evin sakinliğini, uyku düzenini ve yıl takvimini yönetirsiniz. LGS (Liselere Geçiş Sistemi) kapsamındaki merkezî sınav yalnızca sınavla öğrenci alan liseler içindir ve katılım isteğe bağlıdır. Diğer liselere yerleştirme adrese dayalı yapılır; bu yüzden okul başarısı ve devamsızlık da en az denemeler kadar takip ister.
Çoğu veli bu yıl iki uç arasında gidip gelir: ya her şeye karışır ya da ne yapacağını bilemeyip geri çekilir. Bu LGS veli rehberi, eylülden tercih dönemine kadar hangi dönemde ne yapacağınızı gösterir. Her bölümün sonunda bu hafta atabileceğiniz tek bir somut adım bulacaksınız.
LGS, 8. sınıfın sonunda Millî Eğitim Bakanlığının (MEB) yaptığı merkezî sınavdır. Sınav, sözel ve sayısal olmak üzere iki oturumdan oluşur. Puanı yalnızca sınavla öğrenci alan liselere yerleştirmede kullanılır.
Sınava girmeyen ya da sınavlı bir liseye yerleşemeyen öğrenci için ikinci yol açıktır. Bu öğrenci yerel yerleştirme tercihi yapar ve kayıt alanındaki liseler arasından yerleştirilir. Bir 8. sınıf velisi olarak bu iki yolu baştan bilmeniz, evdeki “her şey bu sınava bağlı” havasını yumuşatır.

Liseye geçişte iki yol birlikte işler: merkezî sınav ve yerel yerleştirme.
2026'da açıklanan resmî değerler aşağıdadır. 2027 için MEB duyurusu bekleniyor; tarihleri ve sayıları yeni kılavuzdan teyit edin.
| Konu | 2026'da nasıldı? |
|---|---|
| Sınav başvurusu | 23 Mart-10 Nisan 2026, veli tarafından elektronik ortamda. |
| Birinci oturum (sözel) | 50 soru, 75 dakika. |
| İkinci oturum (sayısal) | 40 soru, 80 dakika. |
| Tercih dönemi | 13-27 Temmuz 2026. |
| Yerleştirme sonuçları | 5 Ağustos 2026. |
Kaynak: MEB Merkezî Sınav Başvuru ve Uygulama Kılavuzu duyurusu (başvuru ve oturumlar) ile aşağıda bağlantısı verilen MEB tercih kılavuzu duyurusu (tercih ve sonuç tarihleri).
Bu hafta: Çocuğunuzla oturup yakınınızdaki liseleri, sınavlı ve yerel ayrımı yapmadan birlikte listeleyin.
Kısa cevap: siz sakin, öngörülebilir ve tutarlı olun. 13-14 yaşındaki bir çocuğun kendi kararını vermek istemesi ve arkadaşlarıyla kendini karşılaştırması olağandır. Sizin işiniz bu isteği bastırmak değil, ona güvenli bir çerçeve çizmektir.
Evde LGS her akşam yemeğinin konusu olmasın. Sınav konuşmasına haftada belirli bir zaman ayırın, kalan günlerde çocuğunuzla başka şeyler konuşun. Çocuğunuz hiç çalışmıyorsa bu ayrı bir durumdur; nedenini anlamak için çocuğum LGS'ye çalışmıyor yazısına bakın ve okul rehberlik servisiyle görüşün.
Evdeki çatışmaların çoğu, velinin çocuğun alanına girmesiyle başlar. Aşağıdaki tablo sınırı görünür kılar.
| Velinin işi | Çocuğun işi | Ortak iş |
|---|---|---|
| Uyku ve yemek düzeni | Haftalık çalışma planı | Hedef liseleri araştırmak. |
| Sessiz çalışma alanı | Soru çözümü ve tekrar | Tercih listesi. |
| Takvim ve resmî işlemler (başvuru, belge) | Deneme sınavına girmek | Haftalık kısa değerlendirme. |
| Okul ve rehber öğretmenle iletişim | Yanlışlarını incelemek | Ekran ve dinlenme kuralları. |
| Sınav günü ulaşımı | Yardım istemek | Tatil ve mola planı. |
Bu hafta: Tabloyu çocuğunuza gösterin ve “Benim sütunumda eksik ya da fazla ne var?” diye sorun.
Aşağıdaki takvim dönem bazlıdır ve bilerek tarihsizdir. 2027'nin kesin tarihleri MEB çalışma takvimi ve kılavuzlarıyla açıklanır.
| Dönem | Velinin görevi | Bu dönemde bir adım |
|---|---|---|
| Eylül-ekim | Hedef lise konuşmasını başlatmak, haftalık düzeni kurmak | Yakındaki liseleri birlikte listeleyin. |
| Birinci dönem yazılıları | Okul başarısını izlemek | Yazılı tarihlerini ortak takvime yazın. |
| Yarıyıl tatili | Dinlenme ve tekrar dengesini korumak | Tatilin ilk günlerini tümüyle dinlenmeye ayırın. |
| Başvuru dönemi | Sınav başvurusunu yapmak ve onayı kontrol etmek | Başvuru tarihlerini MEB duyurusundan teyit edin. |
| İkinci dönem | Deneme sonrası konuşmalar, lise araştırması | Okul tanıtım günlerini takvime ekleyin. |
| Son haftalar | Uyku düzenini korumak, yeni kaynak almamak | Kalkış saatini sınav sabahına göre ayarlayın. |
| Sonuç ve tercih | Tercih listesini birlikte hazırlamak | Tercih kılavuzunu birlikte okuyun. |
Bu hafta: Bu tabloyu buzdolabına ya da ortak telefon takvimine taşıyın; içinde bulunduğunuz satırı işaretleyin.
Bu sorunun herkese uyan resmî bir cevabı yoktur. Aynı süre bir çocuk için fazla, bir başkası için yetersiz kalabilir. Siz saat saymak yerine üç ölçüte bakın.
Üçüne de “evet” diyorsanız süre yeterlidir. Tahta önerisi olarak hafta içi günleri kısa bloklara bölün: okul sonrası dinlenme, bir çalışma bloğu, mola, ikinci blok. Hafta sonuna bir deneme ve yanlış incelemesi, bir yarım gün de tam dinlenme koyun. Spor, arkadaş ve hobi zamanı ödül değil, düzenin parçasıdır. Haftalık planı kurmak ve izlemek için dışarıdan destek isterseniz Tahta'nın LGS koçluk görüşmelerinde PDR mezunu bir uzman çocuğunuzla hedefe göre haftalık plan yapar; çalışma ve net gelişimi Veli Takip Modülü'nde size de görünür.
Bu hafta: Çocuğunuza kaç saat çalıştığını değil, bu hafta hangi hedefi bitirmek istediğini sorun.
Deneme, sıralama belgesi değil, eksik haritasıdır. Sonuç geldiğinde siz yalnızca şu üç soruyu sorun ve cevabı sözünü kesmeden dinleyin.
Net sayısını çocuğunuz kendisi söyler; ilk soran siz olmayın. Sınıf arkadaşının ya da kuzeninin sonucunu konuşmaya katmayın. Tek bir deneme yerine, art arda birkaç denemenin gidişine bakın.
Bu hafta: Bir sonraki denemeden sonra bu üç soruyu sırayla sorun, yorum eklemeden dinleyin.
Duvara asılan hazır sözler çoğu zaman işe yaramaz. Çocuğunuzun o günkü durumuna özel, kısa ve sakin bir cümle daha çok iz bırakır.
| Durum | Söyleyebileceğiniz | Kaçınılacak |
|---|---|---|
| Düşük deneme | “Bu deneme nereye çalışacağını gösterdi.” | “Bu gidişle hiçbir yeri kazanamazsın.” |
| Yorgunluk | “Bugün erken bırak, yarın taze başlarsın.” | “Herkes çalışırken yatmak olur mu?” |
| Sınav yaklaşırken | “Hazırlandığın kadarını göstermen yeterli.” | “Her şey bu sınava bağlı.” |
| İyi sonuç | “Düzenli çalışmanın karşılığını gördün.” | “Demek ki isteyince oluyormuş.” |
| Kararsızlık | “Hangi liseyi seçersen seç, birlikte araştırırız.” | “Fen lisesi dışında bir yer olmaz.” |
Bu hafta: Tablodan size en yabancı gelen cümleyi seçin ve uygun anda bir kez söyleyin.
“LGS var, okul yazılıları önemsiz” düşüncesi yanıltıcıdır. MEB'in 2026 tercih kılavuzu duyurusuna göre yerel yerleştirmede üç ölçüt esas alınır: ikamet adresi, okul başarı puanı ve özürsüz devamsızlık gün sayısının azlığı. 2027 ölçütleri için yeni kılavuzu bekleyin.
Siz not ve devamsızlık bilgisini e-Okul Veli Bilgilendirme Sistemi (VBS) üzerinden izleyebilirsiniz. Dönemde en az bir kez rehber öğretmenle görüşün ve şu üç soruyu sorun:
Bu hafta: e-Okul VBS'ye girin, devamsızlık durumuna bakın ve rehber öğretmenden randevu isteyin.
Sınav günü çocuğunuzun ihtiyacı yeni bilgi değil, tanıdık bir düzendir. Aşağıdaki liste sizin payınıza düşenleri toplar.
Çocuğunuzda uykuyu ya da günlük yaşamı bozan yoğun bir kaygı fark ederseniz okul rehberlik servisine başvurun. Gerekirse servis sizi bir uzmana yönlendirir. Evde nasıl konuşacağınız için sınav kaygısı olan çocuğa nasıl yaklaşılır yazısı yol gösterir.
Bu hafta: Sınav giriş belgesinin ve getirilecekler listesinin nerede açıklanacağını MEB duyurularından öğrenin.
Sonuç açıklandığında ilk cümleniz puanla ilgili olmasın. “Bu yılı birlikte tamamladık, şimdi seçeneklere bakalım” demek, sonuç ne olursa olsun konuşmayı açık tutar.
Tercihler veli ve öğrenci tarafından birlikte yapılır. 2026 kılavuzuna göre sınava giren öğrenciler dahil herkes yerel yerleştirme tercihi yaptı. Bu ekranda en fazla 5 okul seçildi ve ilk 3 okulun kayıt alanından olması gerekti. Yapılan tercihler ortaokul müdürlüğüne onaylatıldı.
Ayrıntılar MEB Ortaöğretime Geçiş Tercih ve Yerleştirme Kılavuzu duyurusu sayfasındadır; 2027 kuralları yeni kılavuzla kesinleşir.
Siz listeyi hazırlarken okulun türüne, ulaşım süresine ve çocuğunuzun isteğine birlikte bakın. Adım adım anlatım için LGS tercihi nasıl yapılır yazısını çocuğunuzla okuyun. Puanı tahmin etmek için LGS puan hesaplama aracı kullanılabilir.
Bu hafta: Çocuğunuzdan gitmek istediği üç liseyi ve nedenlerini yazmasını isteyin; siz de kendi üçlünüzü yazın, sonra karşılaştırın.
Bu hafta: Listeden kendinizde gördüğünüz tek bir maddeyi seçin ve yalnızca onu değiştirmeyi deneyin.
Bu yazıdaki LGS velilerine tavsiyeler tek bir fikre dayanır: çocuğunuz çalışır, siz zemini hazırlarsınız. Takvimi tutun, resmî işlemleri kaçırmayın, deneme sonrası üç sorudan fazlasını sormayın. Sınav bir gündür; kurduğunuz iletişim lise yıllarında da sizinle kalır.
Hedefine göre haftalık plan ve birebir takip için Tahta'da online koçluk alabilirsin.
Sakin, tutarlı ve öngörülebilir davranın. Çalışma planını çocuğunuza bırakın; siz uyku ve yemek düzenini, sessiz çalışma alanını, takvimi ve resmî işlemleri üstlenin. Sınav konuşmasını her güne yaymayın, haftada belirli bir zamana toplayın. Kıyaslama yapmayın ve net sayısını ilk soran siz olmayın. Çocuğunuzun kendi kararını vermek istemesi bu yaşta olağandır.
Herkese uyan resmî bir saat yoktur. Süre yerine üç ölçüte bakın: Okul ödevleri ve derse hazırlık bitiyor mu, çocuğunuzun haftalık konu ve soru hedefi büyük ölçüde tamamlanıyor mu, uyku ve dinlenme korunuyor mu? Üçüne de evet diyorsanız süre yeterlidir. Kısa çalışma blokları ve aralardaki molalar, uzun ve kesintisiz oturmaktan daha sürdürülebilirdir.
Son haftalarda yeni kaynağa başlamamak, uyku saatini sınav sabahına göre ayarlamak ve sınav binasını önceden görmek en yararlı adımlardır. Sınav sabahı alışılmış kahvaltı yapılır, evden erken çıkılır. Sınava götürülecek belgeler ve araçlar için MEB'in o yıla ait Merkezî Sınav Başvuru ve Uygulama Kılavuzu esas alınır; geçmiş yılın listesine güvenilmez.
Yılı bir takvime dökün: yazılılar, sınav başvurusu, denemeler, sınav günü ve tercih dönemi tek yerde dursun. Başvurunun yapıldığını ve onaylandığını kontrol edin. e-Okul Veli Bilgilendirme Sistemi üzerinden not ve devamsızlığı izleyin. Dönemde en az bir kez rehber öğretmenle görüşün. Sınav günü ulaşımı önceden planlayın ve sınav çıkışında yanlış sayısını sormayın.
Hazır sözler yerine çocuğunuzun o günkü durumuna uygun kısa cümleler daha etkilidir. Düşük denemeden sonra “Bu deneme sana nereye çalışacağını gösterdi”, yorgun olduğunda “Bugün erken bırak, yarın taze başlarsın”, sınav yaklaşırken “Hazırlandığın kadarını göstermen yeterli” diyebilirsiniz. “Her şey bu sınava bağlı” gibi yükü artıran cümlelerden kaçının.
Önce tek denemeye değil, art arda birkaç denemenin gidişine bakın. Çocuğunuza üç soru sorun: Nasıl hissettin, en çok hangi soru tipinde zorlandın, bu hafta neye çalışmak istersin? Suçlamayın ve başka çocuklarla kıyaslamayın. Düşüş sürüyorsa rehber öğretmenden ve ders öğretmenlerinden görüş alın; eksik konular çoğu zaman okulda daha net görülür.
Tercih listesi veli ve öğrencinin ortak işidir. Çocuğunuz gitmek istediği okulları ve nedenlerini söyler; siz ulaşım, okul türü ve kuralların kontrolünü üstlenirsiniz. 2026'da sınava giren öğrenciler dahil herkes yerel yerleştirme tercihi yaptı. 2027 kuralları için MEB'in yeni Ortaöğretime Geçiş Tercih ve Yerleştirme Kılavuzu'nu birlikte okuyun.
Hayır. MEB'in 2026 duyurusuna göre merkezî sınava katılım isteğe bağlıdır ve başvuruyu veli elektronik ortamda yapar. Sınava girmeyen öğrenci de yerel yerleştirme tercihi yapar ve kayıt alanındaki liseler arasından yerleştirilir. Sınav puanı yalnızca sınavla öğrenci alan liseler için kullanılır. 2027 başvuru koşulları ve tarihleri MEB'in yeni kılavuzuyla açıklanır.