Çocuğum LGS'ye çalışmıyor diyorsanız ilk adım baskıyı artırmak değil, çalışmamanın nedenini bulmaktır. MEB'in 2026 kılavuzlarına göre LGS (Liselere Geçiş Sınavı) başvurusu isteğe bağlıdır ve puanı yalnızca sınavla öğrenci alan liseler için kullanılır. Diğer liselere yerel yerleştirmeyle geçilir. Bu hafta hedef liseyi birlikte konuşun, son denemeyi suçlamadan değerlendirin ve tek bir küçük hedef koyun.
Sınav yılı yalnız çocuğu değil, aileyi de yorar. Her akşam aynı tartışmayı yaşıyor, ne söyleseniz ters teptiğini düşünüyor olabilirsiniz. Bu rehber size LGS yılına özgü bir neden tablosu, hazır cümleler ve deneme sonrası konuşma adımları verir. Her bölümün sonunda bu hafta atabileceğiniz tek bir adım bulacaksınız.
LGS, 8. sınıf öğrencilerinin sınavla öğrenci alan liselere yerleşmesi için Millî Eğitim Bakanlığının (MEB) yaptığı merkezî sınavdır. MEB'in 2026 kılavuzuna göre sınav başvurusu isteğe bağlıdır. 2027 kılavuzu henüz yayımlanmadı; tarihler ve ayrıntılar için MEB duyurusu beklenir.
Liseye iki yoldan geçilir. Halk arasında adrese dayalı yerleştirme denen yolun resmî adı yerel yerleştirmedir.
| Soru | Merkezî sınavla yerleştirme | Yerel yerleştirme |
|---|---|---|
| Kimler için? | Sınavla öğrenci alan liseyi isteyen öğrenci | Yerel yerleştirmeyle öğrenci alan liseleri tercih eden öğrenci |
| Neye bakılır? | Merkezî sınav puanı | Sırasıyla ikamet adresi, okul başarı puanı, özürsüz devamsızlığın azlığı |
| Hangi okullar? | Fen liseleri, sosyal bilimler liseleri, proje okulları ve sınavla öğrenci alan diğer liseler | Ortaöğretim kayıt alanlarındaki sınavsız liseler |
| Sınav şart mı? | Evet | Hayır |
Tablodaki ölçütler MEB 2026 Ortaöğretime Geçiş Tercih ve Yerleştirme Kılavuzu duyurusundan alındı. 2027 ölçütleri için yeni kılavuzu bekleyin.

8. sınıftan liseye iki yol: merkezî sınav ve yerel yerleştirme.
Buradaki “bölüm” üniversite bölümü değil, sınav oturumudur. 2026 kılavuzunda sınav aynı gün iki oturumda yapıldı. İlk oturum sözel alandı: Türkçe, T.C. inkılap tarihi ve Atatürkçülük, din kültürü ve ahlak bilgisi, yabancı dil. İkinci oturum sayısal alandı: matematik ve fen bilimleri.
Bu hafta: Yakınınızdaki liseleri sınavlı ve sınavsız diye iki sütunda birlikte listeleyin.
Kısa cevap: Liseye yine gider. MEB'in 2026 tercih kılavuzuna göre sınava girmeyen öğrenciye sınavla öğrenci alan okulların tercih ekranı açılmaz. Bu öğrenci yerel yerleştirmeyle öğrenci alan okulları ve pansiyonlu okulları tercih eder. 2027 için yeni kılavuz beklenir. Bu bilgi, evdeki korku dilini yumuşatmak için elinizdeki en güçlü araçtır.
| Velinin korkusu | Gerçek durum | Bu hafta |
|---|---|---|
| “LGS'de iyi yapmazsa iyi bir liseye gidemez.” | LGS yalnız sınavlı liseler için belirleyicidir; yerel yerleştirme de bir yoldur. | Yakınınızdaki liseleri birlikte listeleyin. |
| “Bu yıl çalışmazsa hayatı kararır.” | 8. sınıf tek bir dönemeçtir; lise yılları yeni fırsatlar sunar. | Bu cümleyi evde kurmamaya karar verin. |
| “Okul notları önemsiz, yalnız LGS önemli.” | Okul başarı puanı yerel yerleştirmede rol oynar. | Yazılı tarihlerini birlikte takvime yazın. |
| “Denemede düşük net, sınavda düşük puan demek.” | Deneme eksik gösterir; tek bir deneme sonucu belirlemez. | Son denemede en çok boş kalan dersi birlikte bulun. |
Bu hafta: Tablodan size en tanıdık gelen korkuyu seçin ve yanındaki adımı uygulayın.
LGS'ye çalışmayan öğrenci çoğu zaman tembel değildir; bir yerde tıkanmıştır. Aşağıdaki tabloda evde gördüğünüz işareti bulun. Yalnız o satırın adımını deneyin.
| Neden | Evde gördüğünüz işaret | Bu hafta ilk adım |
|---|---|---|
| Hedefsizlik | Hangi liseyi istediğini bilmiyor, konuyu geçiştiriyor. | İki liseyi birlikte inceleyin. |
| Sınavı dev görmek | Masaya oturuyor ama nereden başlayacağını bilmiyor. | Tek ders, tek konu, 20 dakika belirleyin. |
| Deneme yılgınlığı | Üst üste düşük sonuçtan sonra denemeden kaçıyor. | Denemeyi sayıyla değil, zorlanan konuyla konuşun. |
| Özerklik ihtiyacı | “Sen karışma” diyor, her öneriye itiraz ediyor. | Çalışma saatini ona seçtirin. |
| Arkadaş karşılaştırması | “Herkes kursa gidiyor” ya da “kimse çalışmıyor” diyor. | Başkalarını değil, kendi geçen haftasını ölçü alın. |
| Okul ve kurs yorgunluğu | Eve bitkin geliyor, hafta sonu da dolu. | Haftada yarım günü tümüyle boş bırakın. |
Ergenlerde ders çalışma isteksizliği çoğu zaman derse değil, yönetilmeye verilen tepkidir. Bu yaşta özerklik ihtiyacı, arkadaş karşılaştırması ve duygu iniş çıkışları olağandır. Ders çalışmak istememe psikolojisi diye aranan şeyin arkasında genellikle “başaramam” düşüncesi ya da belirsizlik durur. Kararın bir kısmını çocuğunuza bırakmak direnci azaltır.
Bu hafta: Çalışma saatini siz söylemeyin; iki seçenek sunun, seçimi ona bırakın.
“Çocuğum ders çalışmak istemiyor ne yapmalıyım” diye soran velinin ilk değiştirebileceği şey kendi cümleleridir. Sürekli “ders çalış” demek bir süre sonra duyulmaz olur. Kısacası ders çalışmak istemeyen çocuğa nasıl yaklaşılmalı sorusunun cevabı şudur: Hüküm veren değil, soru soran ve seçenek bırakan cümleler kurun.
Veliler çözümü çok farklı yerlerde arar. Kimi “Oğlum ders çalışmak istemiyor ne yapmalıyım Kadınlar Kulübü” diye forumlara bakar. Kimi “Ders çalışmak istemeyen çocuğa okunacak dua” diye arama yapar. Hepsinin arkasında aynı kaygı vardır ve size en çok yardım edecek şey çocuğunuzla kurduğunuz dildir.
| Bunu demeyin | Bunu deyin |
|---|---|
| “Bu denemede kaç net yaptın?” | “Denemede seni en çok ne zorladı?” |
| “Fen lisesini kazanamazsan…” | “Hangi liselerde kendini mutlu hayal ediyorsun?” |
| “Kuzenin şu liseyi kazandı.” | “Sence iyi bir lise neye benziyor?” |
| “Daha çok zaman var, sonra çalışırsın.” | “Bu hafta tek bir derste küçük bir hedef koyalım mı?” |
| “LGS'ye az kaldı!” | “Bu haftanın planında ne var?” |
| “Telefonu LGS'den sonra alırsın.” | “Çalışma saatinde telefonun yerini birlikte belirleyelim mi?” |
| “Ben senin için kurs parası ödüyorum.” | “Kurs işine yarıyor mu, değiştirmemiz gereken bir şey var mı?” |
| “Tembellik ediyorsun.” | “Başlamakta zorlandığını görüyorum, ilk 15 dakikayı birlikte planlayalım mı?” |
Bu hafta: Tablodan yalnız iki cümle seçin ve bir hafta boyunca onları kullanın.
Deneme sınavı, gerçek sınavın biçimini taklit eden ve eksikleri gösteren bir alıştırmadır. Sonuç günü yapılan uzun konuşmalar çoğunlukla tartışmayla biter. Şu beş adım konuşmayı kısa ve işe yarar tutar.
Bir örnek: Çocuğunuz matematikte en çok üslü ifadeleri boş bıraktıysa görev “üç gün, günde 15 soru” olabilir. Görevi kâğıda çocuğunuz yazar, siz yalnız hafta sonunda sorarsınız.
Bu hafta: Son denemeyi bu beş adımla konuşun; 10 dakikayı aşmayın.
Sağlıklı bir LGS haftasında üç şey birlikte yürür: okul dersleri, soru çözümü ve deneme. Sizin işiniz konu anlatmak değil, bu üçünün takvimde yer bulmasına yardım etmektir. Yıl kabaca şöyle ilerler.
| Dönem | Çocuğunuzun önceliği | Sizin rolünüz |
|---|---|---|
| Birinci dönem | Konu açıklarını kapatma, okul yazılıları | Yazılı tarihlerini takvime yazmak |
| Ara tatiller | Tekrar ve deneme analizi | Dinlenmeye de yer açmak |
| İkinci dönem | Daha sık deneme, lise araştırması | Liseleri birlikte incelemek |
| Sınav öncesi son haftalar | Yeni konu yok, düzenli uyku | Evi sakin tutmak |
| Sınav sonrası | Tercih dönemi | Tercih listesini birlikte hazırlamak |
Tercih dönemi için LGS tercihi nasıl yapılır yazısına bakabilirsiniz. Sınav ve tercih tarihlerini MEB her yıl ayrıca duyurur.
“Okul notları önemsiz” düşüncesi yanıltır. 2026 kılavuzlarında yerel yerleştirmede okul başarı puanına ve özürsüz devamsızlığa bakıldı. Sınav soruları da 8. sınıf öğretim programlarından hazırlandı. Yani okul dersine çalışmak zaten LGS hazırlığıdır. Notları ve devamsızlığı MEB e-Okul üzerinden izleyebilirsiniz.
Sabit bir ay aramak yerine üç soru sorun.
Üçüne de “hayır” diyorsanız başlangıç noktası LGS değil, günlük alışkanlıktır. Bu alışkanlığı kurmanın adımlarını çocuğum ders çalışmıyor rehberinde bulabilirsiniz. İnternette sık geçen 21 günde ders çalışma alışkanlığı yaygın bir söylemdir, kanıtlanmış bir süre kuralı değildir. Önemli olan her gün aynı saatte kısa bir başlangıç yapmaktır. Başlamak için en iyi zaman bu haftadır; hedefi küçük ve haftalık tutun.
Bu hafta: Her gün aynı saatte 20 dakikalık tek bir çalışma dilimi belirleyin.
Hedefi olmayan çocuk neden çalıştığını bilemez. Bu konuşmayı sakin bir günde, tek soruyla açın: “Sınavla öğrenci alan bir lise istiyor musun?”
Bu hafta: Bir liseyi birlikte ziyaret edin ya da okulun sayfasını birlikte inceleyin.
Dış destek, sorunun türüne uyarsa işe yarar. Önce belirtiyi adlandırın, sonra desteği seçin. Telefonu tümden almak çoğu zaman çatışmayı büyütür; çalışma saatinde nerede duracağını birlikte kararlaştırın. Belirti plansızlık ya da sınav kaygısıysa Tahta'nın LGS koçluk paketi PDR mezunu bir uzmanla ayda 4 birebir online görüşme ve her hafta çocuğunuzun verisine göre yenilenen bir çalışma programı sunar.
| Belirti | Uygun destek |
|---|---|
| Belirli bir derste konu açığı | O derse yönelik soru çözümü, okul kursu ya da özel ders |
| Plan yapamıyor, takip eden yok | Haftalık plan ve takip desteği |
| Çalışırken sürekli telefona bakıyor | Telefonun çalışma saatindeki yeri için ortak kural |
| Kaygı, uyku bozulması, ağlama krizleri | Önce okul rehberlik servisi |
Bu hafta: Kursa gidiyorsa “Kurs işine yarıyor mu?” diye sorun ve cevabı sonuna kadar dinleyin.
Birkaç hafta denediğiniz hâlde değişiklik yoksa okul rehber öğretmeninden randevu alın. Uyku ve iştah bozulması, sık ağlama ya da okula gitmek istememe sürüyorsa beklemeyin. Rehber öğretmen gerek görürse sizi bir uzmana yönlendirir. Evde tanı koymaya çalışmayın.
Çocuğum LGS'ye çalışmıyor kaygısı pek çok evde yaşanır ve çoğu zaman küçük adımlarla hafifler. Bu hafta tek bir şey seçin: bir cümle, bir konuşma ya da bir lise ziyareti. Çocuğunuzla ilişkiniz sınavdan uzun sürecek; onu korumak en değerli hazırlıktır.
Hedefine göre haftalık plan ve birebir takip için Tahta'da online koçluk alabilirsin.
LGS'ye girmeyen öğrenci liseye yine devam eder. MEB'in 2026 kılavuzuna göre merkezî sınav başvurusu isteğe bağlıdır. Sınava girmeyen öğrenci sınavla öğrenci alan liseleri tercih edemez; yerel yerleştirmeyle öğrenci alan okulları ve pansiyonlu okulları tercih eder. Yerel yerleştirmede ikamet adresine, okul başarı puanına ve özürsüz devamsızlığa bakılır. 2027 kuralları için MEB'in yeni kılavuzu beklenmelidir.
Sabit bir ay ya da yaş yoktur. Üç soruya bakın: Okul derslerinde açık var mı, çocuğunuz denemelere katılıyor mu, günlük sabit bir çalışma saati var mı? Üçüne de hayır diyorsanız önce günlük alışkanlık kurulur. Başlamak için en iyi zaman bu haftadır. Hedefi küçük ve haftalık tutun; her gün aynı saatte kısa bir çalışma dilimiyle başlayın.
Sağlıklı bir haftada üç şey birlikte yürür: okul dersleri, soru çözümü ve deneme. 2026 kılavuzunda sorular 8. sınıf öğretim programlarından hazırlandığı için okul dersine çalışmak LGS hazırlığının parçasıdır. Her denemeden sonra tek bir eksik konu seçilir ve o haftaya tek görev yazılır. Velinin görevi konu anlatmak değil, bu çalışmalara takvimde yer açmaktır.
Sonucu aynı gün değil, ertesi gün konuşun. Önce nasıl hissettiğini sorun, sonucu anlatmayı çocuğunuza bırakın. Ardından tek bir ders ve tek bir konu seçip o haftaya tek görev yazın. Deneme eksik gösteren bir araçtır; tek bir deneme sınav sonucunu tek başına göstermez. Düşük sonuçlar üst üste geliyor ve çocuğunuz çok üzülüyorsa okul rehber öğretmeniyle görüşün.
Telefonu tümüyle almak çoğu evde çatışmayı büyütür ve çalışmayı kendiliğinden başlatmaz. Daha işe yarayan yol, çalışma saatinde telefonun nerede duracağını çocuğunuzun önermesidir. Örneğin telefon çalışma süresince başka odada durabilir. Kuralı birlikte yazın ve siz de aynı saatlerde ekrandan uzak durmaya çalışın. Kural bozulursa ceza yerine kuralı birlikte yeniden konuşun.
Seçim belirtiye göre yapılır. Belirli bir derste konu açığı varsa o derse yönelik soru çözümü, okul kursu ya da özel ders uygundur. Çocuğunuz plan yapamıyor ve takip edilmiyorsa haftalık plan desteği daha çok işe yarar. Kaygı, uyku bozulması ya da ağlama krizleri varsa ilk adım okul rehberlik servisidir. Karar vermeden önce çocuğunuza neye ihtiyaç duyduğunu sorun.
Önce nedenini dinleyin; bu söz çoğu zaman yapamama korkusunu ya da yorgunluğu anlatır. Sınav başvurusunun isteğe bağlı olduğunu ve yerel yerleştirmenin de bir yol olduğunu sakin biçimde konuşun. Ardından yakınınızdaki liseleri birlikte inceleyin. Kararı bir günde vermeyin; MEB'in başvuru tarihlerini izleyin ve gerekirse okul rehber öğretmeninden destek isteyin.