6. sınıf Türkçe yazım kuralları; büyük harflerin kullanımını, sayıların ve kısaltmaların yazımını, birleşik kelimelerin bitişik ya da ayrı yazılmasını kapsar. “De/da”, “ki” ve “mi” gibi sık karıştırılan ek ve bağlaç ayrımları da bu konunun parçasıdır. Türkçe yazım kuralları nelerdir diye sorarsan kısa cevap şudur: kelimeleri ve ekleri herkesin aynı biçimde yazmasını sağlayan kurallardır.
Ders özeti PDF: 6. sınıf yazım kuralları ders özetini PDF olarak indir (3 sayfa: kavram özeti, 5 çözümlü örnek, cevap anahtarlı 10 soruluk test).
Bu 6 sınıf Türkçe yazım kuralları konu anlatımı sayfasını bitirdiğinde, “de mi ayrı yazılır, bitişik mi” diye tahmine başvurmazsın. Yazılı kâğıdında büyük harf, sayı ve birleşik kelime hatalarını önceden fark edersin. Her kuralı örnekle, çözümlü sorularla ve küçük bir testle pekiştirirsin.
6. Sınıf Türkçe Yazım Kuralları Hangi Sınıfta, Hangi Ünitede?
Yazım kuralları, 6. sınıf Türkçe dersinin dil bilgisi konuları arasında yer alır. Konu, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’ne göre hazırlanan Türkçe programına bağlı olarak işlenir. Bu kuralları yalnız sınavda değil, yazdığın her metinde kullanırsın. Günlük tutarken ya da sınıf panosuna duyuru yazarken de aynı kurallar geçerlidir.
6 sınıf Türkçe yazım kuralları ve noktalama işaretleri birbirini tamamlayan iki konudur, ama bu yazıda yalnız yazım kuralları işlenir. Virgül ve kesme işareti gibi noktalama kurallarını noktalama işaretleri konu anlatımında bulabilirsin.
Büyük Harflerin Kullanımı
Büyük harflerin yazımı iki ana kuraldan oluşur: cümle başları ve özel isimler. Bu iki noktaya dikkat edersen çoğu büyük harf hatasını önlersin.
Cümle Başlarında Büyük Harf
Her cümlenin ilk harfi büyük yazılır, noktadan sonra gelen yeni cümle de aynı kurala uyar. Mesajlaşırken bile cümle başını büyük harfle başlatmak doğru yazım alışkanlığı kazandırır.
Günlük hayattan: Arkadaşına yazdığın bir mesajda “bugün çok yorgunum. yarın görüşürüz” yazarsan ikinci cümlenin başı “Yarın” olarak büyük harfle başlamalı.
Özel İsimlerde Büyük Harf
Kişi adları, millet adları, dil adları, coğrafi adlar ve kurum adları büyük harfle başlar. Örnek: Ayşe, Türk, Türkçe, İstanbul, Çamlıca Ortaokulu.
Hatırlatma: Belirli bir tarihi bildiren ay adları büyük harfle başlar, örneğin “29 Ekim 1923”. Bayram adları da böyledir: “Cumhuriyet Bayramı”. Tarih bildirmeyen “Okullar eylülde açılır.” cümlesinde ise ay adı küçük yazılır.
Sayıların Yazımı
Sayıların yazım kuralları, bir sayının rakamla mı yoksa yazıyla mı yazılacağına karar vermeni sağlar. Bu seçim, sayının büyüklüğüne ve kullanıldığı bağlama göre değişir.
Sayılar Rakamla mı, Yazıyla mı Yazılır?
Metin içinde geçen küçük sayılar çoğunlukla yazıyla yazılır, örneğin “sınıfta on iki öğrenci vardı.” Tarih, saat, para tutarı ve ölçü birimleriyle birlikte kullanılan sayılar rakamla yazılır, örneğin “14.00’te buluşalım” ve “250 gram un”.
Günlük hayattan: Kek tarifine “250 gram un” yazarsın; arkadaşına ise “iki gün sonra görüşürüz” dersin.
Büyük Sayıların Yazımı
Sayı yazıyla yazılırken basamak adları ayrı yazılır, örneğin “bin iki yüz otuz dört” şeklinde. Aynı sayıyı rakamla yazarsan “1234” olur.
Mantık: Yazıyla yazılan her basamak adı ayrı bir sözcüktür, bu yüzden aralarına boşluk koyman gerekir.
Birleşik Kelimelerin Yazımı
Birleşik kelimeler nasıl yazılır sorusunun cevabı, kelimede bir anlam kayması olup olmamasına bağlıdır. Anlam kayması varsa kelime bitişik yazılır.
Anlam Kayması Olan Birleşik Kelimeler (Bitişik)
“Hanımeli” bir çiçeğin adıdır ve bitişik yazılır, çünkü iki sözcük de kendi anlamından uzaklaşmıştır. “Hanım eli” ayrı yazıldığında ise gerçekten bir hanımın elini anlatır. “Aslanağzı” ve “kuşburnu” da aynı nedenle bitişik yazılır.
Dikkat: Bir kelimeyi ayrı mı bitişik mi yazacağını anlamak için kelimenin yeni bir anlam kazanıp kazanmadığına bak.
“Etmek/Olmak” ile Kurulan Birleşik Fiiller
Etmek ve olmak fiilleriyle kurulan birleşik fiillerde ses düşmesi ya da türemesi varsa kelime bitişik yazılır, örneğin “kaybolmak” ve “hallolmak”. Bu değişimleri ses olayları konusunda ayrıntılı görürsün. Ses olayı yoksa birleşik fiil ayrı yazılır, örneğin “yok etmek” ve “kabul etmek”.
Bu konuyu daha çok örnekle görmek istersen birleşik fiil türleri ve yazımı yazısına göz atabilirsin.
Kısaltmaların Yazım Kuralları
Kısaltmalar, uzun sözcük veya kurum adlarının kısa gösterimidir. Bazı kısaltmalar nokta alır, bazıları almaz.
Kısaltmalara Nokta Konur mu?
Küçük harfle biten kısaltmaların çoğu nokta alır, örneğin “Dr.”, “Prof.” ve “vb.”. Ölçü birimlerinin kısaltmaları nokta almaz: “kg”, “cm”, “km”. Büyük harflerle yazılan kurum kısaltmaları da nokta almaz, örneğin “TBMM” ve “TDK”.
Kısaltmalara Ek Getirilmesi
Büyük harfli kısaltmaya ek getirirken kısaltmanın son harfinin okunuşuna bakarsın. “TDK” kısaltması “te-de-ke” diye okunur, bu yüzden “TDK’ye” yazılır. Ek, kısaltmadan kesme işaretiyle ayrılır.
Günlük hayattan: Bir kısaltmayı okurken içinden söylediğin son sesi düşünürsen hangi eki getireceğini daha kolay bulursun.
“de/da” Bağlacı ile “-de/-da” Hâl Eki Farkı
Hatırlatma: Şimdi sırada de da ki mi yazımı var; bunlar yazarken sık karıştırılır, çünkü aynı ses hem ek hem ayrı sözcük olabilir.
“De/da” bağlacı her zaman ayrı yazılır ve cümleden çıkarıldığında anlam bozulmaz. “-de/-da” hâl eki ise isme bitişik yazılır ve yerin veya zamanın bulunma durumunu bildirir.
Mantık: Bir sözcüğü cümleden çıkar; anlam bozulmuyorsa bağlaçtır ve ayrı yazılır, anlam bozuluyorsa hâl ekidir ve bitişik yazılır.
Örneğin “Sen de gel.” cümlesinden “de” çıkarılırsa “Sen gel.” kalır ve anlam bozulmaz, bu yüzden “de” ayrı yazılır. “Sınıfta gürültü var.” cümlesinden “-ta” çıkarılırsa “Sınıf gürültü var.” kalır ve cümle bozulur, bu yüzden hâl eki bitişik yazılır.
| Bağlaç/Ek | Yazımı | Örnek | Nasıl ayırt edilir |
|---|---|---|---|
| de/da bağlacı | Ayrı | Sen de gel. | Cümleden çıkınca anlam bozulmaz. |
| -de/-da hâl eki | Bitişik | Sınıfta kal. | Cümleden çıkınca cümle bozulur. |
“ki” Bağlacı ile “-ki” İlgi Eki Farkı
“Ki” bağlacı ayrı yazılır ve iki cümleyi ya da düşünceyi birbirine bağlar. “-ki” ilgi eki ise sözcüğe bitişik yazılır; bir şeyin yerini ya da kime ait olduğunu bildirir.
Örneğin “Duydum ki gelmiş.” cümlesinde “ki” bağlacı ayrı yazılır. “Bahçedeki çocuk bize el salladı.” cümlesinde “-ki” eki “bahçede” sözcüğüne bitişiktir ve “bahçede olan” anlamını verir.
Kural: “Ki” iki düşünceyi bağlıyorsa ayrı yaz; “bahçedeki, benimki” gibi yer ya da aitlik bildiriyorsa bitişik yaz. Çünkü bağlaç ayrı bir sözcüktür, ek ise sözcüğün parçasıdır.
Soru Eki “mi”nin Yazımı
Soru eki “mi” her zaman ayrı yazılır, örneğin “Geldin mi?” Kendisinden sonra gelen başka bir ek varsa o ek “mi”ye bitişik yazılır, örneğin “Gelecek misin?”
“Mi” hiçbir zaman önündeki kelimeye yapışmaz; bu yüzden “geldimi” yazımı her zaman yanlıştır. Yalnız önceki sözcüğün ünlüsüne uyar ve “mı, mu, mü” biçimlerine girer: “Okudun mu?”
Sık Yapılan Yazım Hataları
Bu üç hata kolayca gözden kaçar. Her birinin doğrusunu örnekle gör.
- “Ben de kalem var.” yazmak yanlıştır; burada kalemin kimde olduğu söylenir, yani “-de” hâl ekidir. Doğrusu “Bende kalem var.” biçimindedir. “Ben de geldim.” cümlesinde ise “de” bağlaçtır ve ayrı yazılır.
- “Geldimi?” yazmak yanlıştır; soru eki “mi” her zaman ayrı yazılır, doğrusu “Geldi mi?”dir.
- “Kayıp oldu.” yazmak yanlıştır; ses düşmesi olan birleşik fiil bitişik yazılır, doğrusu “kayboldu”dur.
Dikkat: Bir kelimeyi yazmadan önce cümleden çıkarma testini uygula, çoğu hatayı bu şekilde önceden görürsün.
Sık yapılan üç yazım hatası ve doğru kullanımları.
Çözümlü Örnek Sorular
Aşağıdaki örnekler, yazım kurallarının farklı alt başlıklarından birer soru içerir. Adımları takip ederek kendi cümlelerini de kontrol edebilirsin.
Örnek 1: “ayşe okula gitti.” cümlesindeki yazım hatasını bul.
Adım 1: Cümle küçük harfle başlamış, oysa her cümle büyük harfle başlamalı. Adım 2: “Ayşe” ayrıca özel isim olduğu için büyük harf gerekir.
Cevap: “Ayşe okula gitti.”
Örnek 2: “Sınıfımızda 24 öğrenci var, ders saat 9 da başlıyor.” cümlesindeki hatayı bul.
Adım 1: “9 da” ifadesinde “da” zaman bildiren hâl ekidir, bağlaç değildir. Adım 2: Hâl eki rakamdan boşlukla ayrılmaz, kesme işaretiyle yazılır.
Cevap: “Sınıfımızda 24 öğrenci var, ders saat 9’da başlıyor.”
Örnek 3: “Bahçemizde hanım eli ve aslan ağzı açtı.” cümlesindeki yazım hatasını bul.
Adım 1: Burada bir hanımın eli ya da aslanın ağzı anlatılmıyor, iki çiçek adı var. Adım 2: Sözcükler yeni bir anlam kazandığı için bitişik yazılır.
Cevap: “Bahçemizde hanımeli ve aslanağzı açtı.”
Örnek 4: “Ödevini yaptınmı?” cümlesindeki hatayı bul.
Adım 1: Soru eki “mi” kelimeye bitişik yazılmış. Adım 2: “Mi” her zaman ayrı yazılır.
Cevap: “Ödevini yaptın mı?”
Örnek 5: “Duydumki yarın tatil.” cümlesindeki hatayı bul.
Adım 1: “Ki” burada bağlaç görevinde ve bitişik yazılmış. Adım 2: İki düşünceyi bağlayan “ki” ayrı bir sözcüktür, ayrı yazılır.
Cevap: “Duydum ki yarın tatil.”
Yazım Kuralları Hızlı Özet
6. sınıf Türkçe yazım kuralları konusunu kısaca böyle özetleyebilirsin:
- Cümle başları ve özel isimler büyük harfle başlar.
- Küçük sayılar yazıyla, tarih/saat/ölçü gibi değerler rakamla yazılır.
- Anlam kayması olan birleşik kelimeler bitişik yazılır.
- Kısaltmalara ek, kısaltmanın okunuşuna göre gelir.
- “De/da” bağlacı ayrı, “-de/-da” hâl eki bitişik yazılır.
- “Ki” bağlacı ayrı, “-ki” ilgi eki bitişik yazılır.
- Soru eki “mi” her zaman ayrı yazılır.
6. sınıf yazım kuralları özetini gösteren beş başlıklı infografik.
Yazım Kuralları Mini Test
Aşağıdaki 6. sınıf Türkçe yazım kuralları test sorularını çöz, sonra cevap anahtarına bak. Beş soru, konunun beş ayrı başlığını yoklar.
- Aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harf yanlışı vardır?
A) Kardeşim Ankara’da doğdu.
B) Yarın türkçe sınavımız var.
C) Elif bugün şiir okuyacak.
D) Çamlıca Ortaokulu bu sokakta. - Aşağıdakilerin hangisinde sayı doğru yazılmıştır?
A) bin ikiyüz otuz
B) bin iki yüzotuz
C) bin iki yüz otuz
D) biniki yüz otuz - Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik fiil yanlış yazılmıştır?
A) Anahtarım kayboldu.
B) Sorun sonunda halloldu.
C) Teklifimizi kabul etti.
D) Bize çok yardımetti. - Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “de/da” yanlış yazılmıştır?
A) Bende sizinle geleceğim.
B) Kitabım evde kalmış.
C) Sen de bizimle gel.
D) Defterim sırada duruyor. - Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazım yanlışı yoktur?
A) Duydumki yarın gezi var.
B) Ödevini bitirdinmi?
C) Bahçede ki top bizim.
D) Sokaktaki kedi uyuyor mu?
Cevap Anahtarı
- B. “Türkçe” bir dil adıdır, bu yüzden büyük harfle başlar.
- C. Yazıyla yazılan sayılarda her basamak adı ayrı yazılır.
- D. “Yardım etti” sözünde ses düşmesi ya da türemesi yoktur, ayrı yazılır.
- A. “Ben de” sözündeki “de” çıkarılınca cümle bozulmaz; bağlaçtır, ayrı yazılır.
- D. “Sokaktaki” sözünde ek bitişik, soru eki “mu” ayrı yazılmıştır.
Mini testi bitirdikten sonra yazım kuralları sorularıyla pratik yap sayfasına geçip farklı soru tipleriyle çalışabilirsin.
Bu kuralları şimdi oturtman ileride de işine yarar. Yazım kuralları başlığı, 8. sınıfın sonunda girilen sınavın LGS Türkçe konuları listesinde de yer alır.
6. sınıf Türkçe yazım kuralları konusunu düzenli tekrar ettiğinde yazılı kâğıdında yazım hatası yapma olasılığın azalır. Aynı dikkat, paragraf sorularını çözerken ve kendi paragrafını yazarken de işine yarar.
6. Sınıf Türkçe Yazım Kuralları PDF: Konu Özeti ve Test
Bu konunun 6. sınıf Türkçe yazım kuralları PDF özetini indirip yazılı öncesi hızlıca tekrar edebilirsin. PDF'te tüm yazım kuralları tek sayfada toplanmış, ardından 5 çözümlü örnek ve cevap anahtarlı 10 soruluk 6. sınıf Türkçe yazım kuralları test pdf bölümü yer alır. Bu yazım kuralları pdf dosyasını konu anlatımı pdf olarak sınıfta da kullanabilirsin, ayrıca küçük bir etkinlik kâğıdı gibi bastırabilirsin.
