Bütün gün şarkılar söylendi, oynandı, şiirler okundu. Aşağıdakilerden hangisi, bu cümledeki altı çizili fiilerin ortak özelliği
Bütün gün şarkılar söylendi, oynandı, şiirler okundu. Aşağıdakilerden hangisi, bu cümledeki altı çizili fiilerin ortak özelliği değildir? A) Edilgen çatılı olma B) Sözde özne bulundurma C) "-n-" çatı ekiyle türetilme D) Ünlü düşmesine uğrama
T
Öğretmenin Çözümü
Türkçe Öğretmeni · Tahta öğretmen çözümü
⤢
Çözümün yazılı anlatımı
Adım 1: Cümledeki altı çizili fiiller: söylendi, oynandı, okundu. Bu fiillerin biçimlerine bakıyoruz. Adım 2: Ortak özellikleri kısa inceleme ve şık değerlendirmesi: A şıkkı: Edilgen çatılı olma — Bu fiiller edilgen çatılıdır; yüklemler öznenin üzerine bir eylem yapılmış olduğunu gösterir. (✓ Doğru) B şıkkı: Sözde özne bulundururma — Edilgen cümlelerde nesne konumuna gelen öğe sözde özne olarak adlandırılır; burada şarkılar, oyunlar, şiirler sözde öznedir. (✓ Doğru) C şıkkı: "-n" çatı ekiyle türetilme — Bu edilgen formlar pasifliği sağlayan -n ekiyle oluşturulmuştur (ör. oku + n + du = okundu). (✓ Doğru) D şıkkı: Ünlü düşmesine uğrama — İncelenen fiillerin köklerindeki ünlüler korunmuştur; yaygın bir ünlü düşmesi görülmez. Dolayısıyla bu özellik ortak değildir. (X Yanlış) Cevap: D 📌 Ek Bilgi: Edilgen cümlede özneden çok eylemin nesnesi öne çıkar; bu öğelere Türkçede "sözde özne" denir (ör. "Şarkılar söylendi" cümlesinde "şarkılar" sözde öznedir).