Dilimizde "de/da" iki şekilde karşımıza çıkar. Biri bağlaç olan "de / da" diğeri ise ek olan "-de / -da" dir. Bağlaç olan "de"

Question

20. Dilimizde "de/da" iki şekilde karşımıza çıkar. Biri bağlaç olan "de / da" diğeri ise ek olan "-de / -da" dir. Bağlaç olan "de": • Ayrı yazılır. • Hiçbir zaman "te / ta" şeklinde yazılmaz. • Cümleden çıkarıldığı zaman cümlenin anlamı bozulmaz. Örnek: "Ali de soruları daha yeni çözmüş." cümlesinde tam bir anlamsal bozulma yaşanmaz. cümlesinde "de" bağlacını çıkardığımızda cümle şu şekilde olur: "Ali soruları daha yeni çözmüş." cümlede tam bir anlamsal bozulma yaşanmaz. Ek olan "-de / -da": • Bitişik yazılır. • "-te / -ta" şeklinde yazılabilir. • Cümleden çıkardığımızda cümlenin anlamı bozulur. Örnek: "Ali'de iki tablet, bir bilgisayar varmış." cümlesinde hâl eki olan "-de"yi çıkartığımızda cümle şu şekilde olur: "Ali iki tablet, bir bilgisayar varmış." Görüldüğü gibi cümleden "-de"yi çıkardığımızda cümlenin anlamı tamamen bozulmuş olur. Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisinde "de / da"nın yazımı yanlıştır? A) Zor da olsa bu işin üstesinden geleceğim. B) Bankalarda işim oldukça geç bitti. C) Zayıfda olsa kiloluda olsa benim için arkadaşım hep tatlıdır. D) Meydandaki kalabalığa bir bak da gel.

Accepted Answer

Soru: Aşağıdakilerden hangisinde "de/da" yazımı yanlıştır? Adım 1: Önce kuralı hatırlayalım. Bağlaç olan "de/da" ayrı yazılır, čıkarılınca anlam değişmez. Ek olan "-de/-da" bitişik yazılır, čıkarılınca anlam değişir. Adım 2: A şıkkını inceleyelim.
A) "Zor da olsa bu işin üstesinden geleceğim." Buradaki "da" = "bile" anlamında bağlaç. Cümleden čıkaralım: "Zor olsa bu işin üstesinden geleceğim." Sonuč: A doğru (ayrı yazılması gerekir, zaten ayrı). Adım 3: B şıkkını inceleyelim.
B) "Bankalarda işim oldukça geç bitti." "Bankalarda" kelimesindeki "-da" bulunma hâl ekidir. Čıkarırsak: "Bankala... işim oldukça geç bitti." → anlam bozulur. Sonuč: B doğru (bitişik yazılır, zaten bitişik). Adım 4: C şıkkını inceleyelim (iki tane var).
C) "Zayıfda olsa kiloluda olsa benim için arkadaşımdır." Burada "da"lar "bile/da olsa" anlamında bağlaçtır. Bağlaç olduğuna göre ayrı yazılmalı: "Zayıf da olsa, kilo-lu da olsa." Ama cümlede bitişik yazılmış: "Zayıfda / kiloluda" Sonuč: C yanlış. Adım 5: D şıkkını inceleyelim.
D) "Meydandaki kalabalığa bir bak da gel." "bak da" = bağlaç (sonra/da), ayrı yazılır. Čıkaralım: "Meydandaki kalabalığa bir bak gel." → anlam değişir. Sonuč: D doğru (ayrı yazılmış). Adım 6: Yanlış olanı toparlayalım. Yanlış yazım yalnız C şıkkında: bağlaç "da" bitişik yazılmış. Kontrol-1: "Zayıf da olsa" → "da" ayrı olmalı (bağlaç) Kontrol-2: "Bankalarda" → ek, bitişik olmalı ✓ Cevap: C Not: Bağlaç "de/da" = ayrı, ek "-de/-da" = bitişik.

Dilimizde "de/da" iki şekilde karşımıza çıkar. Biri bağlaç olan "de / da" diğeri ise ek olan "-de / -da" dir. Bağlaç olan "de"

Öğretmenin Çözümü

Çözümün yazılı anlatımı

Benzer Sorular

Herhangi bir bilim, sanat, spor ya da meslek dalına özgü kavramları karşılayan sözcüklere terim

Bir grup araştırmacı, arkeolojik kazı yapmaktadır. Kazı yaptıkları bölgede hüküm sürmüş Casca

(I) Bizim için önemli olan şeyler üzerindeki sınırlı kontrolümüz sebebiyle her zaman savunmasızız

Halk edebiyatı şiir türlerinden biri olan mâni, kendine özgü bir gelenek içinde söylenir. Mânilerde

Istırap, yaşamın dokusundaki sökülmez ipliктir ve onu söküp atmaya çalışmak sadece olanaкsız değil

Zarf-fiiller, fiillere getirilen belirli eklerle türetilen ve fiil anlamını koruduğu hâlde cümlede

I. Ocaktaki tencere fokur fokur kaynamaya başladı. II. Hayvanat bahçesindeki aslanın kükremesi

Okumanın yaşamımızdaki yerini belirtmeye çalışanlar özellikle onun öğrenmenin temel aracı olduğunu

Aşağıdaki ikilemelerden hangisi zıt anlamlı sözcüklerle oluşturulmuştur?

Buna göre aşağıdakilerin hangisinde ruhsal betimleme vardır?