Hacivat - Hoş geldin sevgili Karagöz'üm! Karagöz - Hoş bulduk boncuk gözlü kara üzüm! Hacivat - Nereden gelip gidiyorsun

8. Sınıf Türkçe (Soru 9) — Anlatım bozukluğu Soru: "Bu diyalogda aşağıdakilerden hangisi ile ilgili anlatım bozukluğu yoktur?" Şıklar:
A) Çatı uyuşmazlığı
B) Özne-yüklem uyumsuzluğu
C) Nesne eksikliği
D) Yer tamlayıcısı eksikliği Çözüm Notları Adım 1) Diyaloglaki cümleleri tek tek inceleyip "yüklem"i bulurum. Adım 2) Sonra her cümlede özne var mı, yükleme kişi/çoğul uyuyor mu bakarım. Adım 3) Geçişli fiillerde (hazırlamak, almak vb.) nesne gerekir mi diye kontrol ederim. Adım 4) "Gitmek/çıkmak" gibi fiillerde yer tamlayıcısı (nereye?) gerekiyor mu bakarım. Adım 5) "Kafam balon olmuştu." cümlesi mecazdır; dil bilgisi bozukluğu sayılmaz. Adım 6) "Kafam pişti de soğutmaya çıktım." ifadesinde "nereye?" eksik gibi; soğutmaya çıktım (dışarı/oka/açık havaya) → yer tamlayıcısı eksikliği var. Adım 7) "Sen şöyle de müdür benim ilkokul diplomamı hazırlasın." cümlesinde: "şöyle" fiilinin neyi şöyle? → "müdüre" demesi gerekir; ayrıca anlamca da karışık. Adım 8) "Efendim sen hele hepsini iyi öğren de eninde sonunda alırsın." "alırsın" fiilinin nesnesi belirtilmemiş → "diplomam" gibi nesne eksikliği var. Adım 9) Özne-yüklem uyumuna bakınca cümlelerde belirgin bir kişi/çoğul uyuşmazlığı yok: "ben çalıştım", "kafam oldu", "hazırlasın", "alırsın" → uyumlu görünüyor. Adım 10) Çatı uyuşmazlığı (etken-edilgen/iştesˇ-dönüşlü karışması) gerektiren bir bağlama rastlamıyorum; diyaloglaki sorunlar daha çok eksik öge ve anlam yönünde. Not: Yer tamlayıcısı eksikliği (D) ve nesne eksikliği (C) örnekleri bulunabiliyor. Bu yüzden "bozukluk yoktur" denince, seçenekler içinde en uygun olanı seçmeliyiz. D (yer tamlayıcısı eksikliği) diyaloğun içinde var → o halde D olamaz. C (nesne eksikliği) de var → o halde C de olamaz. Geriye A ve B kalır. Cümlelerde kişi/çoğul uyumsuzluğu belirgin değil → B'de bozukluk yok. Kontrol-1: "ben... çalıştım" (özne-yüklem uyumlu), "hazırlasın" (müdir-3. tekil) uyumlu. Kontrol-2: Bulduğum bozukluklar eksik öğe (C