E104 maddesi (I) E104 maddesi, gıda renklendirmede kullanılan bir katkı maddesidir. (II) Özellikle içeceklerde ve renkli şeker

E104 maddesi (I) E104 maddesi, gıda renklendirmede kullanılan bir katkı maddesidir. (II) Özellikle içeceklerde ve renkli şeker imalatında kullanılmaktadır. (III) Dünyanın gelişmiş ülkelerinde kullanımı yasak olmasına rağmen ülkemizde meyve sularında yasak olup aromalı içeceklerde serbest bırakılmıştır. (IV) Kullanılan gıdaya sarı ve portakal rengi vermeye yarayan bu sentetik madde, her sentetik madde gibi zararlı olup kanserojendir, çocuklarda hiperaktiflik diğer yaş gruplarında ise astım, deride döküntü gibi dolaylı etkilere neden olabilmektedir. E104 maddesinin anlatıldığı bu parçadaki numaralanmış cümlelerle ilgili olarak aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır?
A) I. cümlede, tanımlama yapılmıştır.
B) II. cümlede, açıklama yapılmıştır.
C) III. cümlede, öz eleştiri söz konusudur.
D) IV. cümlede, kişiler üzerindeki yan etkilerinden söz edilmiştir.

E104 maddesi (I) E104 maddesi, gıda renklendirmede kullanılan bir katkı maddesidir. (II) Özellikle içeceklerde ve renkli şeker

Öğretmenin Çözümü

Türkçe Öğretmeni · Tahta öğretmen çözümü

Çözümün yazılı anlatımı

Adım 1: Metindeki her cümlenin ne söylediğini kısa ve net şekilde belirleyelim. Adım 2: Her şıkkı metne göre kısaca değerlendiriyorum: A şıkkı: I. cümlede madde tanımlanmıştır; metin doğrudan E104'ü "gıda renklendirmede kullanılan bir katkı maddesi" olarak belirtir. ✓ Doğru B şıkkı: II. cümlede kullanım alanına ilişkin bilgi verilmiş, yani açıklama yapılmıştır. ✓ Doğru C şıkkı: III. cümlede "öz eleştiri" yok; cümle ülke ve gelişmiş ülke uygulamaları arasındaki durumu, yasak/serbest durumunu bildiriyor—bu bir eleştiri değil, bilgi/karşılaştırmadır. ✗ Yanlış D şıkkı: IV. cümlede çocuklar ve diğer yaş grupları üzerindeki yan etkiler (hiperaktivite, astım, deride dökıntü) sayılmıştır; kişiler üzerindeki yan etkilerden söz edilmiştir. ✓ Doğru Adım 3: Yanlış olan şık C'dir; çünkü III. cümle öz eleştiri değil, kullanım durumunu bildiren bir ifadedir. Cevap: C 🎯 Ek Bilgi: "Öz eleştiri" bir yazarın veya kurumun kendi davranışını, görüşünü eleştirmesi demektir; metindeki III. cümle böyle bir içeriğe sahip değildir.