Kim, ne, nerede, ne zaman, nasıl, niçin soruları, okuyucunun ayrıntılı bir biçimde düşünüp düşüncelerini ortaya koymasına olanak

Kim, ne, nerede, ne zaman, nasıl, niçin soruları, okuyucunun ayrıntılı bir biçimde düşünüp düşüncelerini ortaya koymasına olanak sağlar. Bu soruların açıklaması şu şekildedir: Ne: Konuyu verir. Neden, niçin: Amacı verir. Nasıl: Yöntemi belirler. Nerede: Eylemin gerçekleştiği veya gerçekleşeceği mekânı bildirir. Ne zaman: Eylemin yapılma zamanı hakkında bilgi verir. Kim: İlgili ve sorumlu kişileri belirler. Bu bilgilere göre aşağıdaki metinlerin hangisinde eylemin amacı hakkında bilgi verilmemiştir?
A) Koltuğa oturdu, gazetesini açtı. Manşetlere baktı, günlerdir gündem hep aynıydı: korona... Bir makale okudu. Orada dikkatini çeken bir ifade vardı: Krizi fırsata çevirmek! Böyle bir şey olabilir miydi? Olabilirse kriz nasıl fırsata dönüştürülebilirdi? Aklına yatmadı bu ama gene de üzerinde düşünmek için kendini zorladı.
B) Barış Öğretmen, okul sonrası Kuzca köyünü tanımak için dolaşmaya çıktı. Yolda öğretmeni gören herkes "Hoş geldin." diyordu. Köyün kahvesi kapalıydı. Birkaç ihtiyar kahve önünde sandalyede oturuyordu. Öğretmene sıcak bir selam verdiler. Günün o saati köyün erkekleri tarlasında, bahçesinde çalışmaktaydı. Köyün kadınları ve gençleri hayvanların başındaydı.
C) Avuçlarının arasındaki kolyeye baktı. Üzerinde ismi yazılı altın bir kolye. Bembeyaz olmuş yüzüyle raylara doğru döndü. Sonra rüzgâra karşı yüzünü kaldırdı. Nefes alabilmek için derin derin içini çekti, boğuluyor gibiydi. Ağlamıyordu ancak yüz ifadesi hiç iyi görünmüyordu.
D) Tarihî kaledeki çalışmalarımızın ikinci senesindeyik. Temmuz sonu, ağustos başı sıcağı dayanılmazdı. Ekip arkadaşlarım ve ben ülkenin güneyindeki bu atmosferi tanıdığımızdan buraya kısa sürede adapte olacağımızdan emindik. O gün aramıza yeni katılanlar dışında durumdan pek şikâyet eden olmadı. Kazı alanının bulunduğu yarımada denizden metrelerce yüksekte olduğundan sıcaklık deniz seviyesine oranla bir hayli etkiliydi.

Kim, ne, nerede, ne zaman, nasıl, niçin soruları, okuyucunun ayrıntılı bir biçimde düşünüp düşüncelerini ortaya koymasına olanak
✓ Doğru cevap
D şıkkı

Öğretmenin Çözümü

Türkçe Öğretmeni · Tahta öğretmen çözümü

Çözümün yazılı anlatımı

Bu tür sorularda metinlerdeki cümlelere "Bu iş hangi amaçla yapıldı?" sorusunu sorarız. Genellikle cümlede "-mak için", -mak amacıyla" gibi ifadeler olur. A seçeneğinde: "...üzerinde düşünmek için kendini zorladı." cümlesinde zorlama eyleminin amacı düşünmek olarak verilmiştir. B seçeneğide: "..köyünü tanımak için dolaşmaya çıktı." cümlesinde dolaşmaya çıkma amacı tanımak olarak belirtilmiştir. C seçeneğinde: "Nefes alabilmek için derin derin içini çekti..." cümlesinde içini çekme eyleminin amacı nefes alabilmek olarak söylenmiştir. D seçeneğinde: Burada eylemlerin amaçları değil sebepleri anlatılmıştır. (tanıdığımızdan emindik, tanıdığımız için emindik - sebep), 'yüksekte olduğundan sıcaklık etkileydi. Yani bir hedef veya amaç belirtilmemiştir. Cevap D seçeneğidir. Başarılar...