Gülmecenin, mutlaka bir mesajı olmalı. O mesajı, okuyu cu algılamalı. Gülmece yazarı, bunu algılatmayı bilmeli. Ancak gülme

Gülmecenin, mutlaka bir mesajı olmalı. O mesajı, okuyu cu algılamalı. Gülmece yazarı, bunu algılatmayı bilmeli. Ancak gülme olayından, amaç olarak değil, araç olarak yararlanmalı; aynı Nasrettin Hoca'da olduğu gibi. Bir gülmece öyküsü, onu okuyanı mutlaka düşündürmelidir. Zaten gülmece, okuyanı edilgin değil, etkin yapıyorsa işte o zaman gülmece olur. Ayrıca gülmecenin kalıcı olabilmesi için de mutlaka edebiyat tadı yüksek olmalıdır. Bu parçadan aşağıdaki yargıların hangisine varılamaz?
A) Başarılı gülmeceler, Nasrettin Hoca fıkraları gibi kısa ve özlü olur.
B) Başarılı bir gülmecede, düşündürmek, güldürmekten daha ağır basar.
C) Gülmecede, yazarın iletisi anlaşılır şekilde bulunmalıdır.
D) Gülmece yazarının amacı; okuru, rahatsız olduğu gerçekler karşısında harekete geçirmektir.

Gülmecenin, mutlaka bir mesajı olmalı. O mesajı, okuyu cu algılamalı. Gülmece yazarı, bunu algılatmayı bilmeli. Ancak gülme
✓ Doğru cevap
A) Başarılı gülmeceler, Nasrettin Hoca fıkraları gibi kısa ve özlü olur.

Öğretmenin Çözümü

Türkçe Öğretmeni · Tahta öğretmen çözümü

Çözümün yazılı anlatımı

Metinde Nasrettin Hoca bir örnek olarak geçiyor ve "aynı Nasrettin Hoca'da olduğu gibi" denilerek onun tarzına atıf yapılıyor. Nasrettin Hoca fıkraları yapısal olarak kısa ve özdür. Ancak metnin hiçbir yerinde başarılı gülmecelerin **"kısa ve öz"** olması gerektiğine dair genel bir kural veya yargı bulunmuyor. Metin, gülmecenin mesaj içermesi, düşündürmesi ve edebi tadı olması üzerinde duruyor. Dolayısıyla metinde geçmeyen bir niteliği (kısalık) başarılı gülmecelere atfetmek, metinden çıkarılabilecek bir yargı değildir. D şıkkı ile karşılaştırma: D şıkkında belirtilen "okuru etkin kılma" durumu, metindeki "okuyanı edilgin değil, etkin yapıyorsa işte o zaman gülmece olur" ifadesiyle doğrudan örtüşüyor. "Rahatsız olduğu gerçekler" kısmı ise metnin ana fikri olan "düşündürme" eyleminin bir sonucu olarak dolaylı yoldan kabul edilmiş olabilir. Sınav sorularında (özellikle test tekniklerinde) bazen **"en az ulaşılabilecek"** veya **"metinle doğrudan bağlantısı olmayan"** şıkkı bulmak beklenir. Burada **A seçeneği**, metnin "gülmecenin niteliği" hakkındaki somut ifadeleriyle (mesaj, düşünce, edebiyat tadı) hiçbir doğrudan bağ kurmadığı için, cevap anahtarı tarafından **"varılamaz"** kabul edilmiştir.