Köpek balıkları insan olsaydı, denizin dibinde küçük balıklar için sağlam sandıklar yaptırır; sandıkların içine bitkisel olsun

Köpek balıkları insan olsaydı, denizin dibinde küçük balıklar için sağlam sandıklar yaptırır; sandıkların içine bitkisel olsun hayvansal olsun, her çeşit yiyecek koyarlardı. Sandıklarda her zaman taze su bulunmasına dikkat ederler, her türlü sağlık tedbirlerini alırlardı. Örneğin bir balığın kanadı yaralansa, balığın vaktinden önce köpek balıklarının elinden çıkmaması için onun yarasını hemen sararlardı. Küçük balıkların üzülmemesi için ara sıra büyük su eğlenceleri düzenlerlerdi. Çünkü neşeli balıkların eti, üzüntülü balıkların etine göre daha tatlı olur. Büyük sandıkların içinde okullar da bulunurdu elbet. Küçük balıklar bu okullarda, köpek balıklarının boğazından nasıl geçileceğini öğrenirlerdi. Örneğin, bir kenarda tembel tembel yatan köpek balıklarının nerede bulunduğunu öğrenmek için coğrafya dersine ihtiyaçları olacaktı. Şüphesiz en önemli konu, küçük balıkların ahlak yönünden eğitilmesi sayılırdı. Bu parçadaki düşünceyi en iyi açıklayan atasözü aşağıdakilerden hangisidir?
A) Mermer iyi taştan, iyilik iki baştan olur.
B) İyilik eden, iyilik bulur.
C) Kaz gelecek yerden tavuk esirgenmez.
D) İyiliğe iyilik olsaydı, koca öküze biçak olmazdı.
E) İyilik yap, denize at; balık bilmezse Halik bilir.

Köpek balıkları insan olsaydı, denizin dibinde küçük balıklar için sağlam sandıklar yaptırır; sandıkların içine bitkisel olsun

Öğretmenin Çözümü

Türk Öğretmeni · Tahta öğretmen çözümü

Çözümün yazılı anlatımı

Adım 1: Parçanın ana fikrini konuşalım: metinde köpek balıklarının küçük balıklara karşı sorumluluk, yardımseverlik, bakım ve ahlâk eğitimi vurgulanıyor. Yani temel düşünce "başkalarına iyilik etmek, onların iyiliğini gözetmek" ve buna benzer karşılık beklemeden yapılması gerektiği yönünde. Adım 2: Şıkları tek tek görelim ve parçada anlatılanlarla ne kadar örtüştüğünü değerlendirelim. A şıkkı: Mermer iyi taştan, iyilik iki baştan olur. - Ne anlama geliyor? Bu atasözü daha çok kalite/özün kaynağıyla ilgili, iki tarafın da iyi olması gerektiği gibi bir anlam taşır; "iyilik iki baştan olur" kısmı ise genelde iki tarafın da katkısını ima eder. - Parçadaki durumla örtüşme? Parçada tek taraflı fedakârlık ve küçükleri koruma ön planda; "iki baştan olmak" yani karşılıklı olmak fikri vurgulanmıyor. - Uygun mu? Hayır. B şıkkı: İyilik eden, iyilik bulur. - Ne anlama geliyor? Yaptığın iyiliğin karşılığını görürsün; iyilik yapanın sonunda iyilikle karşılaşacağı söylenir. - Parçayla örtüşme? Parçada yardımların karşılık beklenmeden yapıldığı, küçüklerin eğitildiği ve bakıldığı anlatılıyor; doğrudan "geri dönüş/ödül alacaklar" fikri öne çıkmıyor. Bu atasözü kısmen uyuyor ama asıl vurgu beklemeksizin yapılan iyilik. - Uygun mu? Kısmen; tam örtüşmüyor. C şıkkı: Kaz gelecek yerden tavuk esirgenrnez. - Ne anlama geliyor? İleride daha büyük bir kazanç beklendiğinde küçük bir şeyden vazgeçmemek gerektiğini söyler (yatırım/feragat fikri). - Parçayla örtüşme? Metinde yatırım ya da ileride elde edilecek büyük bir çıkar için şu an küçük fedakârlık yapılması gibi bir konu yok; amaç doğrudan bakım ve ahlâk eğitimi. - Uygun mu? Hayır. D şıkkı: İyiliğe iyilik olsaydı, koca öküze bıçak olmazdı. - Ne anlama geliyor? Bu pek rastlanan bir kalıp değil; ama "her iyiliğe iyilikle karşılık verilseydi kötü sonuçlar olmazdı" gibi bir ima taşıyabilir. - Parçayla örtüşme? Metin doğrudan böyle karşılık bekleme veya kötülüğe karşılık hakkındaki bir tartışma içermiyor; daha çok sürekli, karşılıksız bakım ve eğitim anlatılıyor. - Uygun mu? Hayır. E şıkkı: İyilik yap, denize at; balık bilmezse Halik bilir. - Ne anlama geliyor? Yaptığın iyiliği görünür bir karşıl

Benzer Sorular

Fiil köklerinde bulunan sert süreksiz "p, ç, t, k" ünsüzlerden sonra ünlü sesler gelirse ünsüzlerde
Fiil köklerinde bulunan sert süreksiz "p, ç, t, k" ünsüzlerden sonra ünlü sesler gelirse ünsüzlerde

bir ses değişikliği olmaz. Aşağıdakilerden hangisinde bu kurala uyulmamıştır?

Küçücük çocuklar ile bir olup evde devrilmedik eşya bırakmamışlar. İnsanın yüzü kızarır da utanır
Küçücük çocuklar ile bir olup evde devrilmedik eşya bırakmamışlar. İnsanın yüzü kızarır da utanır

biraz. Nasıl bu kadar arsız olabiliyorlar. Bu parçada ses düşmesine uğramış kaç sözcük…

Rh faktörü, 1940 yılında Landsteiner ve Wiener tarafından keşfedilen ve alyuvarların üzerinde
Rh faktörü, 1940 yılında Landsteiner ve Wiener tarafından keşfedilen ve alyuvarların üzerinde

bulunan bir antijendir. Rhesus maymununun kanı kullanılarak tavşan ve farenin kan…

Fransız Orta Çağ tarihçisi Georges Duby (1919-1996) gibi bilim insanları, Akdenizli insan tipini
Fransız Orta Çağ tarihçisi Georges Duby (1919-1996) gibi bilim insanları, Akdenizli insan tipini

yetkin ve olgun nitelikleriyle konuşmasında, davranışlarında, dünyaya bakışında belli bir…

Aşağıda verilen parçada coğrafi terimleri yazalım. Ekvator'un uzunluğu tam bir meridyen dairesinin
Aşağıda verilen parçada coğrafi terimleri yazalım. Ekvator'un uzunluğu tam bir meridyen dairesinin

uzunluğundan daha fazladır. Ekvator yarıçapı, kutuplar yarıçapına göre 21 km daha uzundur…

Oğuz Atay'ın, zamanının ilerisinde olması; bütün yenilikçiler I gibi onun da geç ya da eksik
Oğuz Atay'ın, zamanının ilerisinde olması; bütün yenilikçiler I gibi onun da geç ya da eksik

anlaşılmasına, eserlerinde satır aralarında göze çarpan anlaşılmama ve yalnız II bırakılma…

Bir ressam için renkler yalnızca tuvale sürülen boyalardan ibaret değildir; onlar, ressamın
Bir ressam için renkler yalnızca tuvale sürülen boyalardan ibaret değildir; onlar, ressamın

duygularını, düşüncelerini ve hayal gücünü dışa vurmasını sağlayan araçlardır. Benzer…

Vücuttaki her birimin uyum içinde çalışması ve üzerine düşen görevleri yerine getirmesi gerekir. —
Vücuttaki her birimin uyum içinde çalışması ve üzerine düşen görevleri yerine getirmesi gerekir. —

- Koruyucu hekimliğin amacı, hastalığa neden olabilecek riskleri ortadan kaldırmak ve…

(I) Çalışmalar, sinir sistemi bozukluğuna sahip kişilerin hayatlarını iyileştirmeye katkıda
(I) Çalışmalar, sinir sistemi bozukluğuna sahip kişilerin hayatlarını iyileştirmeye katkıda

bulunabilir. (II) Yapay bir uyaran-tepki sisteminin tasarlanması ve bu sistemi…

7 - 8. soruları aşağıda parçaya göre cevaplayınız. Hava ve su, yaşamamız için ne ise aile hayatı da
7 - 8. soruları aşağıda parçaya göre cevaplayınız. Hava ve su, yaşamamız için ne ise aile hayatı da

cemiyetimiz için odur. Çeşitli milletlerde farklı karakterlerde aile tipleri vardır. Bazı…