Birleşme sırasında kelimelerden her ikisi veya ikincisi anlam değişmesine uğradığında bu tür birleşik kelimeler bitişik yazılır

Birleşme sırasında kelimelerden her ikisi veya ikincisi anlam değişmesine uğradığında bu tür birleşik kelimeler bitişik yazılır. Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazım yanlışı yapılmıştır?
A) Yatmadan evvel sıcak bir şey içmek arzu ederseniz size tavşankanı çay demleyebilirim.
B) Dereye su içmeye inen alageyikler, yuvarlanan taşlardan ürkerek uzaklaştı.
C) Bütün yemekler yendikten sonra gelen revani ve tavukgöğsü tatlılarını sabırsızlıkla bekledim.
D) Sabaha karşı şehrin sokaklarını gül, sümbül, leylak ve hanımeli kokuları sarardı.
E) Aynı tabloda bir de pek canlı bir kılıçbalığı vardı ki balıkçılardakinin tıpkısıydı.

Birleşme sırasında kelimelerden her ikisi veya ikincisi anlam değişmesine uğradığında bu tür birleşik kelimeler bitişik yazılır
✓ Doğru cevap
E) Aynı tabloda bir de pek canlı bir kılıçbalığı vardı ki balıkçılardakinin tıpkısıydı.

Öğretmenin Çözümü

Türk Öğretmeni · Tahta öğretmen çözümü

Çözümün yazılı anlatımı

A) tavşankanı: Gerçek bir tavşanın kanından bahsedilmiyor, çayın koyu ve parlak kırmızı rengini ifade ettiği için kelimeler anlam kaybına uğramıştır. Kurala göre bitişik yazılması doğrudur.
B) alageyik: Bir geyik türüdür. Hayvan sınıflandırmalarında kullanılan "ala-" ön ekiyle kurulan birleşik kelimeler (alabalık, alageyik vb.) gelenekselleşmiş olarak bitişik yazılır. Burada bir yanlışlık yoktur.
C) tavukgöğsü: Gerçek bir tavuğun göğsünden değil, bir sütlü tatlıdan bahsedilmektedir. İkinci kelime (ve hatta ilki) anlam kaymasına uğradığı için bitişik yazılması doğrudur.
D) hanımeli: Bir çiçek adıdır ve kelimeler gerçek anlamını yitirmiştir. Bitişik yazılması doğrudur.
E) kılıçbalığı: TDK yazım kurallarına göre; balık türlerinden biriyle kurulan birleşik kelimelerden ikinci kelimesi (balık) anlamını koruduğu için bu tür kelimeler ayrı yazılmalıdır (Örn: köpek balığı, ton balığı, kılıç balığı vb.). YANİ "kılıç balığı" kelimesi ayrı yazılması gerekirdi. CEVAP E

Benzer Sorular

Fiil köklerinde bulunan sert süreksiz "p, ç, t, k" ünsüzlerden sonra ünlü sesler gelirse ünsüzlerde
Fiil köklerinde bulunan sert süreksiz "p, ç, t, k" ünsüzlerden sonra ünlü sesler gelirse ünsüzlerde

bir ses değişikliği olmaz. Aşağıdakilerden hangisinde bu kurala uyulmamıştır?

Küçücük çocuklar ile bir olup evde devrilmedik eşya bırakmamışlar. İnsanın yüzü kızarır da utanır
Küçücük çocuklar ile bir olup evde devrilmedik eşya bırakmamışlar. İnsanın yüzü kızarır da utanır

biraz. Nasıl bu kadar arsız olabiliyorlar. Bu parçada ses düşmesine uğramış kaç sözcük…

Rh faktörü, 1940 yılında Landsteiner ve Wiener tarafından keşfedilen ve alyuvarların üzerinde
Rh faktörü, 1940 yılında Landsteiner ve Wiener tarafından keşfedilen ve alyuvarların üzerinde

bulunan bir antijendir. Rhesus maymununun kanı kullanılarak tavşan ve farenin kan…

Fransız Orta Çağ tarihçisi Georges Duby (1919-1996) gibi bilim insanları, Akdenizli insan tipini
Fransız Orta Çağ tarihçisi Georges Duby (1919-1996) gibi bilim insanları, Akdenizli insan tipini

yetkin ve olgun nitelikleriyle konuşmasında, davranışlarında, dünyaya bakışında belli bir…

Aşağıda verilen parçada coğrafi terimleri yazalım. Ekvator'un uzunluğu tam bir meridyen dairesinin
Aşağıda verilen parçada coğrafi terimleri yazalım. Ekvator'un uzunluğu tam bir meridyen dairesinin

uzunluğundan daha fazladır. Ekvator yarıçapı, kutuplar yarıçapına göre 21 km daha uzundur…

Oğuz Atay'ın, zamanının ilerisinde olması; bütün yenilikçiler I gibi onun da geç ya da eksik
Oğuz Atay'ın, zamanının ilerisinde olması; bütün yenilikçiler I gibi onun da geç ya da eksik

anlaşılmasına, eserlerinde satır aralarında göze çarpan anlaşılmama ve yalnız II bırakılma…

Bir ressam için renkler yalnızca tuvale sürülen boyalardan ibaret değildir; onlar, ressamın
Bir ressam için renkler yalnızca tuvale sürülen boyalardan ibaret değildir; onlar, ressamın

duygularını, düşüncelerini ve hayal gücünü dışa vurmasını sağlayan araçlardır. Benzer…

Vücuttaki her birimin uyum içinde çalışması ve üzerine düşen görevleri yerine getirmesi gerekir. —
Vücuttaki her birimin uyum içinde çalışması ve üzerine düşen görevleri yerine getirmesi gerekir. —

- Koruyucu hekimliğin amacı, hastalığa neden olabilecek riskleri ortadan kaldırmak ve…

(I) Çalışmalar, sinir sistemi bozukluğuna sahip kişilerin hayatlarını iyileştirmeye katkıda
(I) Çalışmalar, sinir sistemi bozukluğuna sahip kişilerin hayatlarını iyileştirmeye katkıda

bulunabilir. (II) Yapay bir uyaran-tepki sisteminin tasarlanması ve bu sistemi…

7 - 8. soruları aşağıda parçaya göre cevaplayınız. Hava ve su, yaşamamız için ne ise aile hayatı da
7 - 8. soruları aşağıda parçaya göre cevaplayınız. Hava ve su, yaşamamız için ne ise aile hayatı da

cemiyetimiz için odur. Çeşitli milletlerde farklı karakterlerde aile tipleri vardır. Bazı…