2026 YKS tercih kılavuzuna ilk kez eklenen yeni açılan bölümler; ağırlıklı olarak yapay zekâ, yeşil dönüşüm, dijital sağlık ve tarımda dijital dönüşüm alanlarında yer alıyor. Bu programlar hem lisans (4 yıllık) hem ön lisans (2 yıllık) düzeyinde açıldı ve iş gücü piyasasının geleceğe yönelik ihtiyaçlarına göre tasarlandı. Yeni bir bölümü tercih etmek düşük başlangıç kontenjanı ve rekabet avantajı sunabilir; ancak programın öğrencinin ilgi alanı ve kariyer hedefiyle örtüşmesi kritiktir.
Yeni Bölümler Neden Açıldı?
Yükseköğretim Kurulu (YÖK), Türkiye'nin dijitalleşme, yeşil dönüşüm ve sağlıkta modernleşme hedefleri doğrultusunda üniversitelerde yeni programların açılmasına öncülük etti. Amaç yalnızca bugünün değil, geleceğin istihdam ihtiyaçlarına yanıt verebilecek nitelikli insan kaynağı yetiştirmek.
Bu yaklaşımın sonucu olarak yeni bölümler dört tematik başlıkta yoğunlaşıyor: yapay zekâ ve veri, yeşil/sürdürülebilir dönüşüm, dijital sağlık ve tarımda dijital dönüşüm.
Tanımlar: Lisans ve ön lisans farkı
- Yeni açılan bölüm: İlgili yıl tercih kılavuzunda ilk kez öğrenci alacak, daha önce mevcut olmayan programdır.
- Lisans (4 yıllık): Fakültelerde verilen ve TYT + AYT puanı gerektiren yükseköğretim programıdır.
- Ön lisans (2 yıllık): Meslek yüksekokullarında verilen ve TYT puanıyla tercih edilen yükseköğretim programıdır.
Yapay Zekâ ve Veri Programlarında Büyük Sıçrama
Yeni açılan bölümler içinde en yoğun başlık yapay zekâ ve veri. Yapay Zekâ ve Makine Öğrenmesi ile Veri Bilimi ve Analitiği lisans düzeyinde; Yapay Zekâ Operatörlüğü, Büyük Veri Analistliği ve Otonom Sistemler Teknikerliği ön lisans düzeyinde açılan programlar arasında.
Bu programların ortak paydası uygulamalı olmaları: model eğitimi, veri hazırlama, etiketleme ve karar destek sistemleri gibi doğrudan sektörde karşılığı olan beceriler öğretiliyor. Yazılıma ve matematiğe ilgisi olan sayısal öğrenciler için güçlü bir alan.
Yeşil ve Sürdürülebilir Dönüşüm Bölümleri
İklim politikaları ve yeşil mutabakat süreci, enerji ve çevre alanında yeni programları beraberinde getirdi. Lisans tarafında Yenilenebilir Enerji Sistemleri Mühendisliği ve Doğa Koruma ve Biyoçeşitlilik Yönetimi; ön lisans tarafında Hidrojen ve Enerji Depolama, Su ve Atık Yönetimi ile Yeşil ve Ekolojik Bina Teknikerliği öne çıkıyor.
Sürdürülebilirlik, iklim değişikliği ve çevre konularına duyarlı öğrenciler için bu programlar, hem kamu hem özel sektörde büyüyen bir istihdam alanına açılıyor.
Dijital Sağlıkta Yeni Programlar
Sağlık sistemlerinin dijitalleşmesi, hastane bilgi sistemleri ve sağlık verisi yönetiminde çalışacak ara eleman ihtiyacını büyüttü. Dijital Sağlık Sistemleri Teknikerliği ve Tıbbi Veri İşleme Teknikerliği, tam olarak bu boşluğu doldurmak için açıldı.
Sağlık alanında çalışmak isteyen ancak klinik uygulama yerine sistem ve veri tarafında yer almayı tercih eden öğrenciler için güçlü bir alternatif.
Tarımda Dijital Dönüşüm Bölümleri
Hassas Tarım ve Tarımsal Robotlar (lisans), Akıllı Sera Teknolojileri ve İnsansız Araç Teknikerliği (ön lisans) gibi programlar; sensör, drone ve otomasyon teknolojilerini tarımsal üretimle birleştiriyor. Tarımın klasik algısının dışına çıkan, mühendislik ve teknoloji ağırlıklı bir alan.
4 Yıllık (Lisans) Yeni Açılan Bölümler
Aşağıdaki tablo, lisans düzeyinde açılan programları tematik alan ve puan türüyle birlikte özetliyor.
Bölüm | Alan | Puan Türü |
Yapay Zekâ ve Makine Öğrenmesi | Yapay Zekâ ve Veri | Sayısal |
Veri Bilimi ve Analitiği | Yapay Zekâ ve Veri | Sayısal |
Yenilenebilir Enerji Sistemleri Mühendisliği | Yeşil Dönüşüm | Sayısal |
Doğa Koruma ve Biyoçeşitlilik Yönetimi | Yeşil Dönüşüm | Sayısal |
Hassas Tarım ve Tarımsal Robotlar | Tarımda Dijitalleşme | Sayısal |
Dijital İletişim ve Yeni Medya Uygulamaları | Dijital İletişim | Sözel / EA ⚠ |
⚠ Dijital İletişim ve Yeni Medya Uygulamaları programının puan türü kılavuzdan teyit edilmelidir.
2 Yıllık (Ön Lisans) Yeni Açılan Bölümler
Kısa sürede iş hayatına atılmak isteyenler için açılan bu programların tamamı TYT puanıyla tercih edilir ve uygulamalı eğitim ağırlıklıdır.
Bölüm | Alan |
Yapay Zekâ Operatörlüğü | Yapay Zekâ ve Veri |
Büyük Veri Analistliği | Yapay Zekâ ve Veri |
Otonom Sistemler Teknikerliği | Yapay Zekâ ve Veri |
İnsansız Araç Teknikerliği | Otonom Sistemler |
Dijital Sağlık Sistemleri Teknikerliği | Dijital Sağlık |
Tıbbi Veri İşleme Teknikerliği | Dijital Sağlık |
Akıllı Sera Teknolojileri | Tarımda Dijitalleşme |
Su ve Atık Yönetimi Teknikerliği | Yeşil Dönüşüm |
Hidrojen ve Enerji Depolama Teknikerliği | Yeşil Dönüşüm |
Yeşil ve Ekolojik Bina Teknikerliği | Yeşil Dönüşüm |
Ön lisans mezunları, DGS (Dikey Geçiş Sınavı) ile ilgili lisans programlarına geçiş yapabilir. Bu köprü, iki yıllık programları tercih ederken mutlaka hesaba katılmalıdır.
Yeni Bölüm mü, Köklü Bölüm mü? Karar Tablosu
Tercih listeni yaparken en kritik soru bu. Aşağıdaki tablo, iki seçeneği beş kriterde karşılaştırıyor.
Kriter | Yeni Açılan Bölüm | Köklü Bölüm |
Rekabet / kontenjan | Düşük başlangıç kontenjanı, ilk yıl fırsatı | Yüksek talep, oturmuş rekabet |
Taban puan verisi | Yok — ilk yıl belirsizlik var | Yıllara dayalı net veri |
İş gücü talebi | Geleceğe yönelik, yükselen alanlar | Bilinen; bazı alanlarda doygun olabilir |
Risk | Program ve akademik kadro henüz oturmamış olabilir | Düşük risk |
Kimlere uygun? | Öncü, girişimci ve esnek adaylar | Garantici, netlik isteyen adaylar |
Yeni Bölüm Tercihinde Sık Yapılan 4 Hata
- Sadece "yeni ve popüler" olduğu için tercih edip kendi ilgi alanını göz ardı etmek.
- İlk yıl taban puanı bulunmadığı için sıralamayı bilinçsizce, tahminle yapmak.
- Bölümün müfredatını, akademik kadrosunu ve akreditasyon durumunu kontrol etmemek.
- 2 yıllık ile 4 yıllık arasındaki farkı ve DGS köprüsünü hesaba katmamak.
Mini Karar Listesi: Bu Yeni Bölümü Tercih Etmeli miyim?
Aşağıdaki beş soruya net biçimde "evet" diyebiliyorsan, o yeni bölüm listende üst sıralarda yer alabilir.
- Bu alanın 5 yıl sonra da büyüyeceğine inanıyor musun?
- Bölümün ders içeriğini (müfredatını) okudun ve ilgi çekici buldun mu?
- Üniversitenin ilgili fakültesinde/MYO'sunda konuyla ilgili akademik kadro var mı?
- İlk yıl belirsizliğini (taban puan verisi olmaması) kabul edebiliyor musun?
- Mezun olduğunda hangi pozisyonda çalışacağını somut olarak tarif edebiliyor musun?
Kimler Bu Programları Tercih Etmeli?
- Teknolojiye, yazılıma ve veriye ilgisi olan sayısal öğrenciler.
- Sürdürülebilirlik, iklim değişikliği ve çevre konularında duyarlı adaylar.
- Sağlık sektöründe klinik değil sistem/veri tarafında çalışmak isteyenler.
- Robotik, otonom sistemler ve akıllı tarım teknolojilerine meraklı öğrenciler.
- Eşit ağırlık ve sözel alanlarda dijital iletişim/yeni medya yönüne ilgi duyan adaylar.
2026 Tercih Takvimi
Tercih dönemi, YKS sonuçlarının açıklanmasının ardından ÖSYM'nin belirlediği takvime göre başlar. Süreç genellikle şu sırayla işler:
- YKS sonuçlarının açıklanması
- ÖSYM Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzu'nun yayımlanması
- Tercih işlemlerinin başlaması (yaklaşık iki hafta süren dönem)
- Yerleştirme sonuçlarının açıklanması ve kayıt dönemi
