Türkiye'de her yıl yüzbinlerce ön lisans öğrencisi, eğitim hayatına dikey geçiş ile devam etmek istiyor. DGS (Dikey Geçiş Sınavı) sayesinde, 2 yıllık eğitimlerini 4 yılda tamamlayarak lisans diploması alma fırsatı elde ediyor.
2 yıllık bölüm mezunlarının dikey geçişle en çok tercih ettiği lisanslar arasında işletme, iktisat, bilgisayar mühendisliği, hemşirelik, sosyal hizmet ve halkla ilişkiler öne çıkar. Bu geçiş, ÖSYM'nin düzenlediği DGS ile yapılır ve hangi ön lisans programından hangi lisansa geçilebileceği her yıl ÖSYM'nin DGS tablolarında ilan edilir.
Peki, DGS ile hangi bölümler en çok tercih ediliyor? Bu yazıda, ön lisans mezunlarının dikey geçişte en sık yöneldiği lisans programlarını, iş olanaklarını, uyumluluk ve atamalarla birlikte açıklıyoruz.
Dikey geçiş , Meslek Yüksekokulu mezunlarının ÖSYM tarafından düzenlenen DGS sınavı ile lisans programlarına geçiş yapabilmesidir. Bu sistem sayesinde hem eğitim hizmetlerini yükseltir hem de kariyer olanaklarını genişletir.
Mantık: Ön lisansta aldığın derslerin bir kısmı, lisansın ilk yıllarındaki derslerle örtüşür. Üniversite bu eşdeğer derslerden seni muaf tutar, bu yüzden lisansı baştan okumazsın.
Aşağıdaki bölümler, DGS ile geçişte en çok talep gören lisans programları arasında yer almaktadır:
Hemşirelik ile ebelik arasında kararsız kalan ön lisans mezunları için hemşirelik mi ebelik mi karşılaştırması iki yolun farkını ayrıntılı gösterir.
DGS ile hangi lisansa geçebileceğin, mezun olduğun ön lisans programına bağlıdır. ÖSYM bu eşleşmeyi her yıl Tablo-2 adlı listede yayımlar. Bu tablonun dışındaki bir programı tercih edersen tercihin geçersiz sayılır.
Aşağıdaki örnekler, ÖSYM'nin daha önce yayımladığı Tablo-2'deki eşleşmelerden seçildi. Liste yıldan yıla değişebildiği için tercih yapacağın yılın tablosuna mutlaka bakmalısın.
| Ön lisans programı | Geçiş yapılabilecek örnek lisans bölümleri |
|---|---|
| Dış Ticaret | İşletme, İktisat, Maliye |
| Muhasebe ve Vergi Uygulamaları | İktisat, İşletme, Maliye |
| Halkla İlişkiler ve Tanıtım | Halkla İlişkiler ve Tanıtım, İletişim |
| Bilgisayar Programcılığı | Bilgisayar Mühendisliği, Bilişim Sistemleri Mühendisliği |
| Elektrik, Elektrik-Elektronik Teknikerliği | Elektrik-Elektronik Mühendisliği, Elektrik Mühendisliği |
| Anestezi, Paramedik | Hemşirelik, Sağlık Yönetimi, Sosyal Hizmet |
| Yaşlı Bakımı | Sosyal Hizmet, Gerontoloji, Hemşirelik |
| Çocuk Gelişimi | Çocuk Gelişimi, Sosyal Hizmet |
| Adalet | Hukuk |
| İnşaat Teknolojisi | İnşaat Mühendisliği |
| Grafik Tasarımı | Grafik Tasarımı, Görsel İletişim Tasarımı |
Dikkat: Tablodaki programlar bir örnektir. Kesin liste ve kontenjanlar yalnız o yılın ÖSYM DGS tablolarında yazar.
Günlük hayattan: Bunu bir otobüs aktarmasına benzetebilirsin. Elindeki bilet (ön lisans alanın) yalnız belirli hatlara aktarma hakkı verir; başka hatta binersen bilet geçmez. Sağlık alanından bir örneği ayrıntılı görmek istersen eczane hizmetleri DGS geçiş bölümleri yazısına bakabilirsin.
Dikey Geçiş Sınavı (DGS), ön lisans mezunlarının lisans programlarına geçişi için ÖSYM'nin yaptığı sınavdır. Sınavda sayısal ve sözel bölümlerden oluşan bir yetenek testi uygulanır. Sorular çoktan seçmelidir ve 2026-DGS'de cevaplama süresi 135 dakikaydı.
Ham puan hesaplanırken doğru sayısından yanlış sayısının dörtte biri çıkarılır. Yani dört yanlış bir doğruyu götürür. Bir yılın DGS sonucu yalnız o yılın yerleştirmesinde geçerlidir. Tercih döneminde en çok 30 lisans programı yazabilirsin.
DGS puanı, sınavdan hesaplanan sayısal ve sözel standart puanlar ile Ön Lisans Başarı Puanının (ÖBP) birleşiminden oluşur. Programlar sayısal, sözel ya da eşit ağırlık puan türüyle öğrenci alır. ÖBP ise ön lisans not ortalamandan hesaplanır ve sınav puanına eklenir.
Kural: 100'lük sistemdeki not ortalaman 0,8 ile çarpılır ve ÖBP bulunur. 50'nin altındaki ortalamalar 50 sayılır; bu yüzden ÖBP en az 40, en çok 80 olur.
Birlikte hesaplayalım. Ortalaman 85 ise ÖBP'n 85 × 0,8 = 68 olur. Arkadaşının ortalaması 70 ise onun ÖBP'si 70 × 0,8 = 56 olur. Sınavda aynı puanı alsanız bile aranızda 12 puanlık fark kalır.
Hatırlatma: Not ortalaman doğrudan yerleştirme puanına eklenir. Bu yüzden DGS'ye hazırlanırken ön lisans derslerini de boşlamamalısın.
Evet, girebilir. ÖSYM'nin DGS kılavuzuna göre meslek yüksekokulları ile açıköğretim ön lisans programlarından mezun olanlar DGS'ye başvurabilir. O yıl son sınıfta olup staj dışındaki mezuniyet şartlarını yerine getirmiş öğrenciler de başvuru hakkına sahiptir.
Tablo-2'nin ayrı bir bölümü, açıköğretim lisans programlarını tercih edebilecek ön lisans alanlarını gösterir. ÖSYM'nin önceki tablolarında bu programlara fark dersleri alınarak 5. yarıyıldan kayıt yapılacağı yazıyordu.
İntibak, lisansta hangi dönemden başlayacağını ve hangi dersleri alacağını belirleyen işlemdir. Bu işlemi yerleştiğin üniversitenin ilgili kurulu yapar. Kurul, ön lisansta aldığın derslerden eşdeğer kabul edilenlere muafiyet verir. Kalan derslere göre de programa kaydını yapar.
Ön lisans dersleri lisansın ilk yıllarıyla ne kadar örtüşürse o kadar ileriden başlarsın. Alanın uzaksa daha çok fark dersi alırsın. Yabancı dille eğitim veren ya da zorunlu hazırlık sınıfı olan programlarda önce dil muafiyet sınavını geçmen ya da hazırlığı bitirmen gerekir.
Dikkat: Hangi dersin eksik sayılacağı üniversiteden üniversiteye değişir. Kayıt sırasında intibak programını bölümünden mutlaka öğren.
Dikey geçiş, sadece diploma almak değil, kariyer yönünü değiştirmek ve yayılmak için büyük bir fırsattır. Hangi bölümü seçeceğiniz ise bu yolculuğun kritik bir bitişidir. Bu nedenle hem ilgi alanınızı hem de iş olanaklarını bilinçli düşünerek tercih yapmalısınız.
En Kolay İş Bulunan 10 Üniversite Bölümü yazımızda ilginizi çekebilir!
2 yıllık sayısal alanları merak eden ön lisans öğrencileri 2 yıllık sayısal bölümler rehberine bakabilir.
Ön lisans mezunlarının dikey geçişte sık yöneldiği lisanslar arasında işletme, iktisat, halkla ilişkiler ve tanıtım, bilgisayar mühendisliği, hemşirelik, sosyal hizmet ve çocuk gelişimi yer alır. Bu bölümler, ön lisans dersleriyle örtüşen içerikleri nedeniyle tercih edilir. Hangi ön lisanstan hangi lisansa geçilebileceğini ise ÖSYM her yıl Tablo-2 adlı listede yayımlar.
Geçiş yapabileceğin bölümler, mezun olduğun ön lisans alanına göre belirlenir. ÖSYM, her ön lisans alanının hangi lisans programlarını tercih edebileceğini Tablo-2'de gösterir. Bu tablonun dışında kalan bir programı tercih edersen tercihin geçersiz sayılır. Liste yıldan yıla değişebildiği için tercih yapacağın yılın tablosuna bakmalısın.
Evet. Meslek yüksekokulu ya da açıköğretim ön lisans programından mezun olan herkes DGS'ye başvurabilir. O yıl son sınıfta olup staj dışındaki mezuniyet şartlarını yerine getirmiş öğrenciler de başvurabilir. Sınavdan aldığın puanla, ön lisans alanınla eşleşen lisans programlarına en çok 30 tercih yaparak yerleşebilirsin.
Hayır. DGS'ye başvurmak için zaten ön lisans programını bitirmiş ya da bitirmek üzere olman gerekir. Mezun olduğunda aldığın ön lisans diploması sende kalır; lisansa kayıt yaptırman onu ortadan kaldırmaz. Lisansı bitirdiğinde bunun yanına bir de lisans diploması eklenmiş olur.
DGS puanı, sınavdaki sayısal ve sözel standart puanlar ile Ön Lisans Başarı Puanının (ÖBP) birleşiminden oluşur. ÖBP, 100'lük sistemdeki ön lisans not ortalamasının 0,8 ile çarpılmasıyla bulunur. 50'nin altındaki ortalamalar 50 sayıldığı için ÖBP 40 ile 80 arasında olur. Örneğin ortalaması 85 olan adayın ÖBP'si 68'dir.
DGS, sayısal ve sözel bölümlerden oluşan, çoktan seçmeli bir yetenek testidir. 2026-DGS'de cevaplama süresi 135 dakikaydı. Ham puan hesaplanırken doğru sayısından yanlış sayısının dörtte biri çıkarılır. Sınav sonucu yalnız o yılın yerleştirmesinde geçerlidir; bir sonraki yıl geçiş yapmak isteyen aday sınava yeniden girer.
Başlayacağın dönemi ve alacağın dersleri yerleştiğin üniversitenin ilgili kurulu intibak işlemiyle belirler. Kurul, ön lisansta aldığın derslerden eşdeğer olanlara muafiyet verir. Dersler ne kadar örtüşürse o kadar ileriden başlarsın. Zorunlu hazırlık sınıfı olan programlarda önce dil muafiyet sınavını geçmen ya da hazırlığı bitirmen gerekir.
Evet. ÖSYM'nin DGS kılavuzu, meslek yüksekokulları ile açıköğretim ön lisans programlarından mezun olanların DGS'ye başvurabileceğini açıkça yazar. Açıköğretim mezunu da örgün mezun gibi kendi ön lisans alanıyla eşleşen lisans programlarını tercih eder. Tablo-2'de ayrıca açıköğretim lisans programlarını tercih edebilecek alanlar da gösterilir.