Lise sınıf geçme şartları, MEB (Millî Eğitim Bakanlığı) Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği ile belirlenir. Bir dersten geçmek için iki dönem puanının ortalaması en az 50 ya da ikinci dönem puanı en az 70 olmalıdır. Tüm derslerini geçen ya da en fazla 1 zayıfı olup yılsonu başarı puanı en az 50 olan öğrenci doğrudan geçer. Yılsonu başarı puanı en az 50 olan öğrenci en fazla 3 dersten sorumlu geçer; alt sınıflar dâhil 6'dan fazla başarısız dersi olan ya da devamsızlık sınırını aşan sınıf tekrar eder.
Karnede bir ya da birkaç zayıf görmek, çoğu veliyi telaşlandırır. İnternette dolaşan rakamlar birbirini tutmaz ve hangisine güveneceğinizi bilemezsiniz. Bu rehber kuralları madde numarasıyla verir, çocuğunuzun durumunu okumanızı ve dönem bitmeden atacağınız adımları netleştirir. Bilgiler, yönetmeliğin 15 Ekim 2026'da kontrol edilen güncel metnine dayanır.
Kısaca: Lisede Sınıf Geçme
- Kurallar MEB Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği'nden gelir; okul kendi kuralını koymaz.
- Ders geçme: iki dönem ortalaması en az 50 ya da ikinci dönem puanı en az 70 (madde 56).
- Doğrudan geçme: tüm dersler başarılı ya da en fazla 1 zayıf ve yılsonu başarı puanı en az 50 (madde 57).
- Sorumlu geçme: yılsonu başarı puanı en az 50 ve o sınıfta en fazla 3 zayıf; sorumluluk sınavında en az 50 alınca ders kalkar (madde 58).
- Sınıf tekrarı başarısızlıktan ya da devamsızlıktan doğabilir (madde 59).
- Notları e-Okul Veli Bilgilendirme Sistemi (VBS) üzerinden takip edebilirsiniz.
- Son kararı okul verir; şüphede okul idaresinden yazılı bilgi isteyin.
Lisede yılsonunda üç olası sonuç vardır: geçer, sorumlu geçer ya da sınıfı tekrar eder.
Kurallar Nereden Geliyor, Hangi Okulları Kapsıyor?
Sınıf geçme kuralları, MEB Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği (mevzuat.gov.tr) metninde yer alır. Bu yönetmelik MEB'e bağlı resmî ve özel liselerin 9–12. sınıflarını kapsar. Yani lise 9 sınıf geçme şartları ile lise 11 sınıf geçme şartları aynı yönetmelikten gelir. Çocuğunuz özel lisedeyse de temel kurallar değişmez; okul seçimini düşünüyorsanız özel okul ile devlet okulu karşılaştırması size yardımcı olur.
Mesleki ve teknik Anadolu liselerinde atölye ve beceri dersleri için ayrı hükümler olabilir. Açık öğretim lisesi ve MESEM (Mesleki Eğitim Merkezi) de kendi düzenlemelerine tabidir. Bu kurallar okul içi başarı kurallarıdır; LGS (Liselere Geçiş Sınavı), YKS (Yükseköğretim Kurumları Sınavı) ya da bursluluk sınavı tarihleri gibi merkezi sınavlarla ilgisi yoktur.
Bu hafta ne yapabilirsiniz? Çocuğunuzun okul türünü ve okulun yönetmelik bilgilendirmesini rehberlik servisinden öğrenin.
Lisede Bir Dersten Nasıl Geçilir?
Yazılı, Performans ve Proje Puanları Nasıl Birleşir?
Her dersin puanı birkaç parçadan oluşur: yazılı sınavlar, performans çalışmaları ve varsa proje. Öğretmen bu puanları e-Okul'a işler. Dönem puanları birleşerek dersin yılsonu puanını verir. Hesaplama yöntemi yönetmelikte tarif edilir; ağırlıkları öğretmenden de sorabilirsiniz.
Lisede Ders Geçme Notu Kaç? Doğru Rakamı Nereden Öğrenirsiniz?
Lisede ders geçme notu 50'dir. Yönetmeliğin 56. maddesine göre öğrenci, iki dönem puanının ortalaması en az 50 olursa o dersten başarılı sayılır. Birinci dönem puanından bağımsız olarak ikinci dönem puanı en az 70 olan da dersi geçer. Örneğin birinci dönemi 30, ikinci dönemi 72 olan öğrencinin ortalaması 51'dir ve zaten geçer; birinci dönemi 20, ikinci dönemi 70 olanın ortalaması 45'tir ama 70 kuralıyla yine geçer.
"Lise sınıf geçme şartları 2025" ya da "lise 10 sınıf geçme şartları 2025" diye aradığınızda eski sayfalar çıkabilir. Sorumlu geçme ve doğrudan geçme kuralları 8 Eylül 2023'te değişti ve 9. sınıftan başlayarak kademeli uygulandı. 2026-2027 öğretim yılında bu kademe 12. sınıfa ulaştığı için yeni kurallar 9–12. sınıfların hepsinde geçerlidir.
Lisede Sınıf Nasıl Geçilir?
Aşağıdaki tablo, en sık karıştırılan kavramları yönetmelikteki ölçütle yan yana koyar.
| Kavram | Ne demek? | Yönetmelikteki ölçüt | Veli nereden görür? |
|---|---|---|---|
| Ders geçme notu | Bir dersten başarılı sayılmak için gereken puan | İki dönem ortalaması en az 50 ya da 2. dönem en az 70 (md. 56) | e-Okul VBS, ders bazında. |
| Yılsonu başarı puanı | Derslerin haftalık ders saatine göre ağırlıklı ortalaması | Doğrudan ve sorumlu geçmede en az 50 aranır (md. 55, 57, 58) | e-Okul VBS, karne. |
| Sorumlu geçme | Başarısız dersle üst sınıfa geçmek | O sınıfta en fazla 3 zayıf; alt sınıflar dâhil toplam 6'yı aşmamalı (md. 58) | Karne, okul idaresi. |
| Sorumluluk sınavı | Sorumlu olunan dersin verilmesi için yapılan sınav | En az 50 alınca sorumluluk kalkar (md. 58) | Okul idaresi, e-Okul. |
| Sınıf tekrarı | Aynı sınıfın bir yıl daha okunması | Hiçbir yolla geçemeyen ya da devamsızlıktan başarısız sayılan (md. 59) | Okul idaresi, karne. |
Tüm Derslerden Geçmek
En açık yol budur. Çocuğunuz her dersin yılsonu puanında geçme notuna ulaştıysa sınıfını doğrudan geçer.
Yılsonu Başarı Puanıyla Geçmek
Tek dersten zayıfı olan öğrenci, yılsonu başarı puanı en az 50 ise sınıfını doğrudan geçer (madde 57). Yılsonu başarı puanı, her dersin yılsonu puanının haftalık ders saatiyle çarpılıp toplanması ve toplam ders saatine bölünmesiyle bulunur (madde 54–55). Bu yüzden ders saati çok olan bir dersteki düşük puan ortalamayı daha fazla etkiler. Bazı derslerde yılsonu başarı puanıyla başarılı sayılmak mümkün değildir; bu durumda öğrenci o dersten sorumlu geçer.
Basit bir örnek: Matematik haftada 6 saat ve yılsonu puanı 40, edebiyat 5 saat ve 65, tarih 2 saat ve 58 diyelim. Ağırlıklı toplam 240 + 325 + 116 = 681, ders saati toplamı 13'tür. 681 ÷ 13 ≈ 52,38 eder. Gerçek hesapta bütün dersler girer; doğru değeri karnede görürsünüz.
Lisede Zayıf ile Geçmek: Sorumlu Geçme
Sorumlu geçme, öğrencinin başarısız olduğu derslerden sorumlu tutularak üst sınıfa geçmesidir. Yönetmeliğin 58. maddesine göre doğrudan geçemeyen öğrenci, yılsonu başarı puanı en az 50 ise o sınıfta başarısız olduğu en fazla 3 dersten sorumlu geçer. "Üç zayıfı olan geçer mi?" sorusunun cevabı bu yüzden "ortalaması 50 ve üstündeyse evet"tir. Ancak alt sınıflardan kalanlar dâhil toplam başarısız ders sayısı 6'yı aşarsa öğrenci sınıf tekrar eder; nakil nedeniyle doğan sorumlu dersler bu sayıya girmez.
Sorumluluk Sınavı Nedir?
Sorumluluk sınavı, öğrencinin sorumlu olduğu dersi vermesi için yapılan sınavdır. Sınavlar birinci dönemin ilk iki haftası, ikinci dönemin ilk iki haftası ve son iki haftası içinde yapılır. Sınavdan en az 50 alınca dersin sorumluluğu kalkar. Sınav sonunda tek dersten başarısızlığı kalan son sınıf öğrencisine izleyen hafta bir sınav daha yapılır. Sınav tarihlerini okul müdürlüğü belirler; duyuruyu takvime işleyin.
Lisede Sınıfta Kalma Nasıl Olur?
Başarısızlık Nedeniyle Sınıf Tekrarı
Lisede sınıfta kalma, öğrenci yukarıdaki üç yolun hiçbirini sağlayamadığında olur. Yani zayıf dersleri sorumlu geçme sınırını aşmış ve ortalaması da yetmemiştir. Bu durumda öğrenci aynı sınıfı bir yıl daha okur.
Devamsızlık Nedeniyle Sınıf Tekrarı
Notları iyi olan öğrenci de devamsızlık sınırını aşarsa sınıf tekrarı yaşayabilir. Genel kuralda özürsüz devamsızlığı 10 günü ya da toplam devamsızlığı 30 günü aşan öğrenci, puanlarına bakılmaksızın başarısız sayılır (madde 36). Özel durumlar ve hesaplama için lise devamsızlık hakkı rehberine bakabilirsiniz. Çocuğunuzun devamsızlığını e-Okul'dan haftalık kontrol edin.
Lisede Kaç Kez Kalma Hakkı Var? Sonrasında Hangi Seçenekler Var?
Lisede kaç kez kalma hakkı var sorusunun cevabı, yönetmeliğin 59. maddesindeki sınıf tekrarı ve öğrenim hakkı hükümlerindedir; çocuğunuza kalan öğrenim hakkını okul idaresi e-Okul kaydından söyleyebilir. Bu sınır aşılırsa öğrenci örgün eğitim dışındaki seçeneklere, örneğin açık öğretim lisesine yönlendirilebilir. Hangi seçeneğin hangi koşulda açık olduğunu okul idaresinden öğrenin.
Sınıf tekrarı son değildir. Aynı okulda devam etmek, okul değiştirmek ya da farklı bir eğitim yolu seçmek mümkündür. Okul değişikliğini düşünüyorsanız lise nakil işlemleri sürecini önceden inceleyin. Seçenekleri erkenden bilmek, kararı sakin vermenizi sağlar.
Karar Akışı: Lise Sınıf Geçme Şartları Sağlanıyor mu?
Aşağıdaki sırayı karne öncesinde kendiniz uygulayabilirsiniz. Bu bir ön kontrol aracıdır; son karar okulundur.
- Devamsızlık sınırı aşıldı mı? Evetse sınıf tekrarı riski vardır, okul idaresiyle hemen görüşün. Hayırsa 2. adıma geçin.
- Tüm derslerden geçti mi? Evetse sınıfı geçer. Hayırsa 3. adıma geçin.
- Yılsonu başarı puanı en az 50 mi? Hayırsa ve başarısız dersi varsa sınıf tekrarı söz konusu olabilir; durumu okul idaresinden yazılı teyit edin. Evetse 4. adıma geçin.
- Bu yıl kaç zayıfı var? Tek zayıf varsa doğrudan geçer; zayıf ders yılsonu başarı puanıyla geçilemeyen derslerdense o dersten sorumlu olur. 2 ya da 3 zayıf varsa sorumlu geçer; sorumluluk sınavı takvimini öğrenin. 3'ten fazlaysa sınıf tekrarı gündeme gelir.
- Alt sınıflar dâhil toplam zayıf sayısı 6'yı aşıyor mu? Aşıyorsa öğrenci sınıf tekrar eder; aşmıyorsa 4. adımdaki sonuç geçerlidir.
Zayıf dersi olan öğrenciler için olası durumlar şöyledir:
| Durum | Olası sonuç | Bu hafta ne yapabilirsiniz? |
|---|---|---|
| Tek derste zayıf, ortalama iyi | Ortalama ya da sorumlu geçmeyle geçebilir | O dersin öğretmeniyle görüşün, kalan değerlendirmeleri öğrenin. |
| Birkaç derste zayıf | Sorumlu geçme sınırı belirleyicidir | Okul idaresinden yazılı döküm isteyin, öncelikli dersleri seçin. |
| Zayıf ve yüksek devamsızlık | İki nedenle de tekrar riski | Rehberlik servisiyle görüşün, devamsızlığın nedenini konuşun. |
| Önceki yıldan sorumlu ders var | Sorumluluk sınavını vermesi gerekir | Sınav takvimini öğrenin, o derse haftalık bir çalışma bloğu ayırın. |
| 12. sınıf, zayıf ders var | Mezuniyeti etkileyebilir | Mezuniyet durumunu okul idaresiyle şimdiden konuşun. |
Risk Varsa Dönem Bitmeden Ne Yapmalısınız?
Lise 1 sınıf geçme şartları ile lise 10 sınıf geçme şartları arasında temel fark yoktur; fark, riski ne kadar erken gördüğünüzdedir. Aşağıdaki çizelgeyi ayda bir, e-Okul'a bakarak on dakikada doldurabilirsiniz.
| Ders | 1. yazılı | 2. yazılı | Performans/proje | Durum | Bu hafta ne yapılacak? |
|---|---|---|---|---|---|
| Örnek: Matematik | … | … | … | Sınırda | Perşembe öğretmen görüşmesi. |
| Örnek: Kimya | … | … | … | Riskli | Haftada iki gün kısa soru çözümü. |
| Örnek: Tarih | … | … | … | Rahat | Takibe devam. |
Riskli dersler için şu sırayı izleyin:
- e-Okul'dan bütün derslerin puanlarını çizelgeye işleyin.
- "Sınırda" ve "Riskli" dersleri işaretleyin; en fazla iki öncelik seçin.
- Bu derslerin öğretmenleriyle randevu alın.
- Çocuğunuzla birlikte haftalık küçük bir çalışma planı yapın.
- Bir ay sonra çizelgeyi yeniden doldurup ilerlemeyi konuşun.
Öğretmen görüşmesinde şu soruları sorabilirsiniz:
- "Bu dersteki puanlar nasıl oluşuyor; kalan yazılı ve performans çalışmaları neler?"
- "Yılsonunda geçebilmesi için kalan değerlendirmelerde neye odaklanmalı?"
- "En çok nerede zorlanıyor: konu eksiği mi, ödev teslimi mi, sınav tekniği mi?"
- "Okulda destekleme ve yetiştirme kursu ya da etüt var mı?"
- "Bir ay sonra tekrar görüşebilir miyiz?"
Karne Günü Çocuğunuza Ne Demelisiniz?
Karne günü kurulan cümle, kalan dönemin havasını belirler. Suçlamak yerine çözüme çağıran bir dil seçin.
| Bunu deyin | Bunu demeyin |
|---|---|
| "Hangi derste en çok zorlandığını birlikte bulalım." | "Bu karneyle nereye varacaksın?". |
| "Sorumluluk sınavının tarihini birlikte takvime yazalım." | "Arkadaşın hiç zayıf almamış.". |
| "Öğretmeninle ben mi konuşayım, beraber mi gidelim?" | "Bu yaz tatil yok, eve kapanıyorsun.". |
| "Kalan dönemde her hafta bir derse odaklanalım." | "Zaten kalacaksın, uğraşma.". |
Karneden sonra çocuğunuz belirgin biçimde içine kapanırsa ya da okula gitmek istemezse okul rehberlik servisiyle görüşün.
Sık Yapılan Hatalar Nelerdir?
- Forumdaki rakama güvenmek: Tarihsiz sayfalardaki eşikler eskimiş olabilir. Yönetmeliğe ya da okul idaresine bakın.
- Karneyi beklemek: Dönem bitince puanı değiştirmek zorlaşır. Riski dönem ortasında görün.
- Devamsızlığı göz ardı etmek: İyi notlar, aşılan devamsızlık sınırını telafi etmez.
- Sorumlu dersi unutmak: Sorumluluk sınavı tarihleri kaçarsa ders birikir. Tarihleri takvime yazın.
- Sözlü bilgiyle yetinmek: Kritik durumlarda okul idaresinden yazılı bilgi isteyin.
- Bütün dersleri aynı anda düzeltmeye çalışmak: İki öncelik seçmek daha sürdürülebilirdir.
Sonuç: Lise Sınıf Geçme Şartlarını Nasıl Takip Edersiniz?
Lise sınıf geçme şartları rakam ezberiyle değil, düzenli takiple yönetilir. Kavramları ayırın, ayda bir çizelgeyi doldurun ve riskli derslerde öğretmenle erkenden konuşun. Güncel kurallar için yönetmeliğin son metnine ve Millî Eğitim Bakanlığı resmî sitesi duyurularına bakın. Bu hafta tek bir adım atın: e-Okul'u açıp çizelgenin ilk satırını doldurun.
