Perişan hâlin oldum sormadın hâl-i perişanım Gamından derde düştüm kılmadın tedbir-i dermanım Ne dersin rüzgârım böyle mi geçsin

Perişan hâlin oldum sormadın hâl-i perişanım Gamından derde düştüm kılmadın tedbir-i dermanım Ne dersin rüzgârım böyle mi geçsin güzel hanım Gözüm cânım efendim sevdiğim devletli sultanım Esîr-i dâm-ı aşkın olalı senden vefa görmem Seni her kande görsem ehl-i derde âşinâ görmem Vefa vü âşinalık resmini senden reva görmem Gözüm, cânım efendim, sevdiğim, devletli sultanım Biçim ve içerik özellikleri dikkate alındığında bu dizelerin aşağıdaki nazım şekillerinden hangisine ait olduğu söylenebilir?
A) Murabba
B) Gazel
C) Mesnevi
D) Rubai
E) Tuyuğ

Perişan hâlin oldum sormadın hâl-i perişanım Gamından derde düştüm kılmadın tedbir-i dermanım Ne dersin rüzgârım böyle mi geçsin

Öğretmenin Çözümü

Türk Öğretmeni · Tahta öğretmen çözümü

Çözümün yazılı anlatımı

Adım 1: Dizelerdeki özellikleri tespit edelim. Metin beyitlerden oluşuyor. Her beyitte aşk, hasret ve sevgiliye hitap (örnek: "Gözüm canım efendim sevdiğim devletli sultanım") teması var. Aynı veya benzer sözcük tekrarları ile kafiye ve redif kullanımı gözleniyor. Adım 2: Bu özellikleri klasik nazım biçimleriyle karşılaştırılım. Gazel, birden çok beyitten oluşan lirik bir türdür; ilk beyitte her iki dize aynı kafiyeyi taşır, sonraki beyitlerin ikinci dizeleri aynı kafiye (ve bazen redif) ile biter. Konu genellikle aşk ve sevgiliye hitaptır. Adım 3: Dizelerin yapı ve içerik özellikleri gazelle örtüşmektedir. Metinde tekrar eden son dize/ifade bir redif görevi yapıyor ve beyitler halinde düzen var. Sonuç olarak doğru nazım şekli gazeldir. A şıkkı: Murabba. Murabba genellikle dörtlükler halinde, her dörtlükte aynı kafiye kullanımıyla karakterizedir; burada beyit biçimi ve redif özellikleri daha baskındır. X Yanlış B şıkkı: Gazel. Beyitlerden oluşma, aşk teması, sevgiliye hitap ve tekrar eden redif/kafiye özellikleri gazeli işaret eder. ✓ Doğru C şıkkı: Mesnevi. Mesnevi uzun anlatı şiiridir; burada anlatıl değil lirik söyleyiş hâkimdir. X Yanlış D şıkkı: Rubai. Rubai tek dörtlükten oluşan kısa nazım şeklidir ve aaba kafiye düzeni beklenir; metin çok beyitli ve gazel özellikli olduğundan uymuyor. X Yanlış E şıkkı: Tuyuğ. Tuyuğ kısa dörtlük biçimidir ve özellikle Azeri edebiyatıyla ilişkilidir; burada beyit yapısı ve klasik gazel öğeleri ön plandadır. X Yanlış Cevap: B 🚀 Ek Bilgi: Gazelde ilk beyitte her iki yarım dize aynı kafiye ile biter; sonraki beyitlerin ikinci yarım dizeleri bu kafiyeye bağlanır ve sık sık bir redif (tekrarlanan ifade) kullanılır.

Benzer Sorular

İsterdim tercümanım olasın Tanıtasın beni balıklara Vahşi kuşlara ve çiçeklere Bizdendir diyesin
İsterdim tercümanım olasın Tanıtasın beni balıklara Vahşi kuşlara ve çiçeklere Bizdendir diyesin

benim için Bu dizelerde aşağıdaki ses olaylarından hangisi vardır?

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde, türetilirken ünlü kaybına uğramış bir sözcük kullanılmıştır?
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde, türetilirken ünlü kaybına uğramış bir sözcük kullanılmıştır?
Aşağıdaki altı çizili sözcüklerin hangisinde büyük ünlü uyumuna aykırılığın sebebi farklıdır?
Aşağıdaki altı çizili sözcüklerin hangisinde büyük ünlü uyumuna aykırılığın sebebi farklıdır?
Giresun Limanı'nda yüklü tırlar, dünyanın bu en büyük I II fındık üreticisi kentin sınırlarını aşıp
Giresun Limanı'nda yüklü tırlar, dünyanın bu en büyük I II fındık üreticisi kentin sınırlarını aşıp

mütevazı dağ köylerinde emekle, el bebek gül bebek yetiştirilen, kimi III zaman katırla…

Dil öğretiminde hazırlanan ve kullanılan ders araç gereçlerinin özelliklerinden bazıları şöyledir: •
Dil öğretiminde hazırlanan ve kullanılan ders araç gereçlerinin özelliklerinden bazıları şöyledir: •

Öğrenenin dikkatini çekme I • Öğrenenini etkin kılma II • Öğrenme ortamını zenginleştirme…

Nükleer füzyon teknolojisi hem hız hem de yakıt kullanımı açısından uzay yolculuğunda devrim yaratma
Nükleer füzyon teknolojisi hem hız hem de yakıt kullanımı açısından uzay yolculuğunda devrim yaratma

potansiyeline sahip. Güneş'e güç veren bu kaynak, bilim I II insanlarına göre Mars'a…

Aydın'ın Kuşadası ilçesi, yakın gelecekte dünyanın e... cüler dalış merkezi olmak için epeydir çaba
Aydın'ın Kuşadası ilçesi, yakın gelecekte dünyanın e... cüler dalış merkezi olmak için epeydir çaba

gösteriyo... altı sporları başta olmak üzere yerli ve yabancı turi... tekrar popüler bir…

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ayraç içindeki y... yanlışı yoktur?
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ayraç içindeki y... yanlışı yoktur?
En son hatırladığı, pembe beyaz bulutlardı. Alçak tepelerin üzerine inmiş, iyice çırpılıp
En son hatırladığı, pembe beyaz bulutlardı. Alçak tepelerin üzerine inmiş, iyice çırpılıp

kabartılmış krem şanti gibi iştah açıcı görünümleriyle, akşam vakti seyre dalanları…

Bir sözcüğün gerçek anlamına bağlı kalarak kazandığı yeni anlamlara "yan anlam" denir. Buna göre
Bir sözcüğün gerçek anlamına bağlı kalarak kazandığı yeni anlamlara "yan anlam" denir. Buna göre

aşağıdaki cümlelerin hangisinde geçen altı çizili sözcük yan anlamlıdır?