I. Ev, araba elinde ne varsa hepsi tek tek gitti. II. Böyle giderse işimiz gerçekten çok zor. III. Gömleği değiştirdim çünkü o

Adım 1: Soruyu birlikte okuyalım: "Gitmek" sözcüğünün numaralanmış cümlelerih hangisinde mecaz (gerçek olmayan, dolaylı) anlamda kullanıldığını bulacağız. Şimdi her şıkkı tek tek inceleyelim, hangisi mecaz hangisi gerçek ona bakalım. Adım 2: Şıkların değerlendirmesi: • A şıkkı (I): "Ev, araba elinde ne varsa hepsi tek tek gitti." — Mecaz mı? Evet / Gerçek mi? Hayır. Açıklama: Burada "gitmek" eşyaların fiziksel olarak hareket etmesi değil, 'elinden çıkmak/yok olmak' anlamında kullanılmış; dolayısıyla mecazidir. • B şıkkı (II): "Böyle giderse işimiz gerçekten çok zor." — Mecaz mı? Evet / Gerçek mi? Hayır. Açıklama: "Giderse" burada olayın seyrinin devam etmesi, durumun sürmesi anlamında; fiziksel hareket değil, mecazi kullanım. • C şıkkı (III): "Gömleği değiştirdim çünkü o renk bana gitmedi." — Mecaz mı? Evet / Gerçek mi? Hayır. Açıklama: "Renk bana gitmedi" ifadesi doğrudan mecazdır; renk bir kişiye fiziksel olarak gitmez, "yakışmadı" anlamı taşır. Bu en açık mecaz örneğidir. • D şıkkı (IV): "Önce Ankara'ya gitti, oradan da İstanbul'a geçecek." — Mecaz mı? Hayır / Gerçek mi? Evet. Açıklama: Burada kişi gerçek anlamda yer değiştiriyor; fiziksel bir gitme söz konusu, bu gerçek anlamdır. • E şıkkı (V): "Ne dersin, sence bu işin sonu nereye gider?" — Mecaz mı? Evet / Gerçek mi? Hayır. Açıklama: "Sonu nereye gider" deyimi, olayın akıbetinin ne olacağını sormaktır; yine mecazi bir kullanımdır. Adım 3: Yorum ve karar: Birden fazla cümlede "gitmek" fiilinin gerçek anlamı dışında kullanıldığını gördük (I, II, III, V). Ancak sınav tarzı sorularda genellikle en tipik ve doğrudan mecaz kullanım olan cümle seçilir; bu da "o renk bana gitmedi" ifadesindeki kullanımdır. Renkin kişiye "gitmesi" fiziksel bir hareket değil, yakışma anlamında mecazdır ve en belirgin örnektir. Sonuç: Doğru cevap:
C) III Ek Bilgi: Türkçede bir fiilin mecaz olup olmadığını anlamak için "gerçek nesne veya hareket mi anlatılıyor, yoksa ilişki/etki/durum mu?" sorusunu sor; somut hareket değilse büyük ihtimalle mecaz vardır.