I. Ev, araba elinde ne varsa hepsi tek tek gitti. II. Böyle giderse işimiz gerçekten çok zor. III. Gömleği değiştirdim çünkü o

Adım 1: Önce sorudaki her cümledeki "gitmek" kelimesinin hangi anlamda kullanıldığını bulalım: somut (fiziksel hareket) mi yoksa mecaz (soyut, benzetme/idiom) mi? Adım 2: Şimdi şıkları tek tek inceleyelim. A şıkkı (I): "Ev, araba elinde ne varsa hepsi tek tek gitti." — Burada "gitti" sözcüğü eşyaların elden çıkması, kaybolması ya da satılması anlamında kullanılmış. Fiziksel bir yer değiştirme değil; "yok oldu / elinden çıktı" gibi soyut bir anlatım var. Ancak bu kullanım günlük konuşmada daha çok 'kayboldu / yok oldu' anlamında; yani mecazla yakın ama bağlama göre gerçek kaybolma da olabilir. Bu cümle için karar: büyük ölçüde mecazımısı (dolaylı), ama kesin mecaz demek daha zayıf olur. (Kısa: Mecazımısı/Belirsiz) B şıkkı (II): "Böyle giderse işimiz gerçekten çok zor." — Buradaki "giderse" sözcüğü "devam ederse / böyle sürerse" anlamında; olayın seyrinden, sürecin ilerlemesinden söz ediyor. Bu kullanım doğrudan fiziksel hareket değil, durumu devam ettirme anlamında soyut. Karar: Mecaz/soyut kullanım. C şıkkı (III): "Gömleği değiştirdim çünkü o renk bana gitmedi." — Burada "gitmedi" açıkça mecaz; renk bir kişiye fiziksel olarak 'gitmez'; buradaki anlam "yakışmadı / uymadı". Bu, kelimenin gerçek hareket anlamından tamamen farklı bir kullanım, yani kesinlikle mecaz. Karar: Mecaz anlam (doğru örnek). D şıkkı (IV): "Önce Ankara'ya gitti, oradan da İstanbul'a geçecek." — Açıkça fiziksel yer değiştirme; kişi bir şehirden diğerine gitti. Karar: Gerçek (literal) kullanım. E şıkkı (V): "Ne dersin, sence bu işin sonu nereye gider?" — Burada "gider" sözcüğü "nasıl sonuçlanır / hangi sonuca varır" anlamında, fiziksel hareketten çok olayın sonucu hakkında mecazi bir kullanımdır. Karar: Mecaz anlam. Sonuç: En belirgin ve kesin biçimde mecaz anlamda kullanılan cümle
C) III numaralı cümledir: "Gömleği değiştirdim çünkü o renk bana gitmedi." Çünkü burada "gitmek" fiili gerçek hareket anlamından tamamen uzaklaşıp "yakışmak / uymak" anlamında kullanılmıştır. Ek Bilgi: Mecaz (figüratif) kullanımları bulmanın pratik yolu: fiili yerine fiziksel bir nesne koyup cümleyi okursanız mantıklı bir hareket anlatıp anlatmadığına bakın; mantıklı değilse büyük olasılıkla mecazdır. Örn. "Renk bana gitmedi" cümlesine "Renk okula gitmedi" dersen mantıklı olmaz — bu yüzden mecazdır