Deneme dilinde; çeşitli bilim, felsefe ve sanat dallarına I II ait terimlere yer vermekten ziyade, halk çoğunluğunun ortak

Adım 1: Metni birlikte hızlıca okuyalım ve numaralanmış sözcükleri belirleyelim. Parçada geçen numaralandırılmış sözcükler sırasıyla: 1. dilinde, 2. dallarına, 3. günlük, 4. kuruluk, 5. samimi. Adım 2: Şimdi her bir sözcüğün burada gerçek (literal) anlamda mı yoksa mecaz/gerçek anlamı dışında mı kullanıldığını düşünelim. A şıkkı: I — dilinde Gerçek anlamında mı? Evet / Gerçek anlamı dışında mı? Hayır Açıklama: "Deneme dilinde" ifadesi, deneme türüne ait dil özelliğinden söz ediyor; burada sözcük gerçek anlamında, yani "bir metnin dili" anlamında kullanılmış. B şıkkı: II — dallarına Gerçek anlamında mı? Evet / Gerçek anlamı dışında mı? Hayır Açıklama: "bilim, felsefe ve sanat dallarına" ifadesinde "dal" sözcüğü, disiplin/alan anlamında kullanılıyor; burada kabul edilen, gerçek anlamına yakın, yerleşik bir kullanım var. C şıkkı: III — günlük Gerçek anlamında mı? Evet / Gerçek anlamı dışında mı? Hayır Açıklama: "günlük konuşma dili" ifadesinde "günlük" sözcüğü zamanla ilgili, sıradan her günkü konuşma anlamında kullanılmış; gerçek anlamlıdır. D şıkkı: IV — kuruluk Gerçek anlamında mı? Hayır / Gerçek anlamı dışında mı? Evet Açıklama: "Denemede bilimsel yazılardaki kuruluk" derken burada "kuruluk" fiziksel bir kurumayı değil, anlatımın donukluğu, duygusuzluğu anlamında kullanılıyor. Yani sözcük mecaz (gerçek anlamı dışında) kullanılmıştır. E şıkkı: V — samimi Gerçek anlamında mı? Evet / Gerçek anlamı dışında mı? Hayır Açıklama: "samimi bir üslupla" ifadesinde "samimi" sözcüğü içten, sıcak bir anlatım niteliğini anlatıyor; burada sözcük anlamına uygun, gerçek anlamlı kullanılmıştır. Adım 3: Tüm değerlendirmeleri bir arada düşünürsek, mecaz anlamlı kullanılan tek sözcük kuruluktır. Sonuç: Doğru cevap:
D) IV Ek Bilgi: Türkçede "kuruluk", "akıcılık" gibi sözcükler çoğu zaman hem fiziksel hem de anlatım yönüyle kullanılır; sorularda bunun hangisinin kastedildiğine cümledeki bağlam karar verir — bağlamı iyi okumak çok önemli.