TEST 02 11. Sanat metinlerinde yan ve mecaz anlam değeri taşıyan ve okuyucunun anlayışına, sezgisine bırakılan ifadelere yer

Adım 1: Önce parçayı birlikte okuyalım: metinde "yan ve mecaz anlam değeri taşıyan", "okuyucunun metinlerden yeni ve farklı anlamlar çıkarabilmesi", "gerçekliğin değiştirilmesi, dönüştürülmesi, yorumlanması" türündeki anlatım özellikleri vurgulanmış. Yani buraya getirilecek tür, gerçekliği olduğu gibi aktarmaktan çok sanatî, yorumlayıcı ve imgeli anlatıma açık olmalı. Adım 2: Şimdi seçenekleri tek tek değerlendirelim. Her şık için kısa, net gerekçe vereceğim ve "Getirilebilir mi? Evet / Hayır" şeklinde belirteceğim. A şıkkı: destan — Destanlar genellikle kahramanlık, olağanüstü olaylar ve toplumsal değerleri anlatır; imgeler, abartılar ve mitik öğeler içerir. Bu yüzden metindeki "gerçekliğin dönüştürülmesi" tanımına uyuyor. Getirilebilir mi? Evet / Hayır: Evet B şıkkı: mesnevi — Mesneviler çoğunlukla didaktik veya aşk, tasavvuf gibi temaları mecaz ve alegoriyle işler; gerçeklikten çok simgesel anlatıma dayanır. Yani metindeki özelliklere çok uygun. Getirilebilir mi? Evet / Hayır: Evet C şıkkı: tiyatro — Tiyatro eserleri kurmaca olup karakter, sahne, diyalog yoluyla gerçeği yorumlar ve farklı anlam katmanları oluşturur; mecazî ve simgesel anlatıma açık bir türdür. Getirilebilir mi? Evet / Hayır: Evet D şıkkı: anı — Anı türü, yazarın yaşanmış deneyimlerini aktardığı, gerçekliğe dayalı anlatılardır; amaç genelde olayı olduğu gibi kaydetmek veya hatırlatmak olduğundan mecazî, çok anlamlı yapıya sahip sanat metinleriyle aynı işlevi taşımaz. Bu nedenle parçadaki örneklemeye genelde uymaz. Getirilebilir mi? Evet / Hayır: Hayır E şıkkı: halk hikâyesi — Halk hikâyeleri kurmaca, sözlü geleneğe bağlı, olağanüstü öğeler ve semboller içerir; gerçeklikten çok anlatısal dönüşümler ve mecaz kullanımı görülür. Getirilebilir mi? Evet / Hayır: Evet Sonuç: Doğru cevap D şıkkı — anı. Çünkü anı türü çoğunlukla gerçekliğe bağlı, belgeleyici bir anlatıdır; metnin tarif ettiği "gerçekliğin değiştirilmesi, yorumlanması, mecazî çok anlamlılık" özelliklerine uymaz. Ek Bilgi: Anı ile kurmaca türleri arasındaki farkı hatırlamak iyi olur: Anı "ben"in yaşadıklarını aktarır; destan, mesnevi, tiyatro veya halk hikâyesi ise toplumsal, mitik veya estetik amaçlarla gerçekliği kurgulayıp dön