Yaygın yazılır. (Deneme) Bir yazın yapımım hem şekli hem konu bakımından değerlendirildikti yazıldır. (Eleştiri) • Taymis

Adım 1: Önce sorudaki eserleri okuyoruz: Taymış Kıyıları, Çankaya, Bizim Akdeniz. Amacımız bu üç eserin ortak özelliğini tespit etmek. Adım 2: Kısa değerlendirme: Bu eserlerin yazarlarının gazetecilikle ilişkisinin bulunduğu, bazı bölümlerinin veya ilk yayımlanma biçimlerinin gazete/tefrika ortamında gerçekleşmiş olduğu bilinmektedir. Bu tür eserler genelde gazete sütunlarında yayımlanmış yazılardan oluşur veya gazetecilik geleneğinden beslenen türlerdir. Şimdi şıkları tek tek inceleyelim. A şıkkı: Aynı metin türünün örnekleri olmaları — Bazı eserler gezi yazısı, bazıları anı/hatıra türüne girer; hepsi tek bir türün (örneğin tamamen "anı" ya da tamamen "gezi yazısı") örneği değildir. Dolayısıyla bu şık doğru değil. Doğru mu? Hayır / Evet değil. B şıkkı: Tanzimat Dönemi'nde oluşturulmaları — Bu eserlerin büyük bölümü Cumhuriyet/20. yüzyıl dönemi ürünleridir; Tanzimat Dönemi ile ilgili değiller. Bu şık yanlış. Doğru mu? Hayır / Evet değil. C şıkkı: Gazete çevresinde meydana gelen türlerden olmaları — Bu, doğru açıklamaya daha yakın; hem yazarların gazetecilik geçmişi hem de eserlerin bölümlerinin gazete/tefrika/ köşe yazısı geleneğinden çıkması nedeniyle bu eserler, gazete çevresinde gelişen türlerle ilişkili eserlerdir. Bu şık doğru. Doğru mu? Evet / Hayır değil. D şıkkı: Aynı yazar tarafından oluşturulmaları — Eserlerin yazarları farklıdır; hepsi aynı kişi tarafından yazılmamıştır. Bu şık yanlış. Doğru mu? Hayır / Evet değil. E şıkkı: Türlerinin ilk örneği olmaları — Bu eserler genel olarak türlerin "ilk" örnekleri değillerdir; türlerin gelişimine katkı sağlamış olabilirler ama ilk örnek olduklarını söylemek doğru olmaz. Bu şık da yanlış. Doğru mu? Hayır / Evet değil. Sonuç: Doğru cevap C şıkkıdır. Bu eserlerin ortak özelliği, gazete çevresinde gelişen türlerle ilişkili olmalarıdır (yazarlarının gazetecilik bağlantıları ve yayımlanma biçimleri nedeniyle). Ek Bilgi: Gazete ve dergi ortamı, deneme, köşe yazısı, gezi yazısı ve hatıra gibi türlerin yaygınlaşmasında büyük rol oynamıştır; pek çok yazar önce gazetede tefrika veya köşe yazısı biçiminde yazıp sonra bunları kitaplaştırmıştır.