Numaralanmış cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmamıştır?
Numaralanmış cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmamıştır? A) I B) II C) III D) IV E) V
T
Öğretmenin Çözümü
Türk Öğretmeni · Tahta öğretmen çözümü
⤢
Çözümün yazılı anlatımı
TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI (Mezun) — Soru 13 Parça: numaralanmış virgüllerden hangisi yanlış kullanılmıştır? Metindeki virgüller (soru üzerindeki numaralar): I, II, III, IV, V Çözüm Notları • Virgül; eş görevli sözcükleri / söz gruplarını ayırır. • Sıralı cümleleri ayırmak için de virgül kullanılabilir. • Zarf-fiil / şart / yan cümleciklerden sonra çoğu zaman virgül gelir. • Özne uzunsa veya ara söz varsa virgül, anlamı berraklaştırır. • Ancak özne ile yüklem arasına gereksiz virgül konulmaz. • Bağlaçtan (ama, fakat, lakin) önce virgül zorunlu değildir; ama iki cümleyi/ögeyi ayırıyorsa tercih edilebilir. • Soru cümlelerinde virgül, soru işaretinin işlevini bozmamalı. • "X, Y mi?" yapısında X ile yüklem/soru arasında virgül çoğu zaman yanlıştır Adım adım inceleme Adım 1: I numaralı virgül: "Gelecekteki teknolojik gelişmeler, insanlığı ..." → Uzun özne + devamındaki yüklem/nesne grubunu ayırmada kullanılabilir; Adım 2: Bu cümle soru ile devam ediyor: "... nereye götürecek bunu biliyor musunuz?" → Burada virgül, özne ile devamındaki yargı arasında nefes/ara verdiriyor; kabul edilebilir. Adım 3: II numaralı virgül: "sorgusuz sualsız, olduğu gibi kabullenmek ..." → Zarf görevli ikilemeden sonra gelen yan ifade: virgül doğru (ara durak). Adım 4: III numaralı virgül: "bağlı, ekranlara kilittli olduğu bir çağda, kendi iradem..." → "... bir çağda" zarf tümleci bittiği için virgül doğru: ardından asıl yargı geliyor. Adım 5: IV numaralı virgül: "Belki de gerçek ilerleme, teknolojiyle uyum için olmasa..." → "gerçek ilerleme" özne, yüklem ise en sonda: "... yazayabilmektir." Adım 6: Özne ile yüklem arasına virgül konmaz kuralını uygula. → "Belki de gerçek ilerleme yazayabilmektir." (özne—yüklem) arasına virgül gereksiz. Adım 7: Bu yüzden IV'teki virgül, özne-yüklem arasını ayırdığı için yanlıştır Adım 8: V numaralı virgül: "uyum içinde ama, ona bağımlı olmadan ..." → "ama"dan önce virgül yok; "ama," sonrası virgül, ara durak gibi duruyor. Adım 9: "ama" bağlacından sonra virgül genelde kabul edilebilir; fakat burada "ona bağımlı olmadan" ara unsur gibi okunabildiği için kabul edilebilir yanlışlık IV'te. Kontrol-1: Yanlış olanı arıyoruz → kuralı en açık ihlal