Osmanlı siyasetname geleneğine göre padişahta bulunması gereken vasıflar arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?
Osmanlı siyasetname geleneğine göre padişahta bulunması gereken vasıflar arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilemez? A) Vefakâr olma B) Yetkilerini paylaşma C) Liyakati gözetme D) İstişarede bulunma E) Hikmet sahibi olma
T
Öğretmenin Çözümü
Tarih Öğretmeni · Tahta öğretmen çözümü
⤢
Çözümün yazılı anlatımı
Adım 1: Osmanlı siyasetname geleneği padişaha adaletli, hikmetli, liyakata önem veren ve danışma (istişare) yapabilen bir yönetici olmasını öğütler; aynı zamanda merkezi otoritenin korunması vurgulanır. Adım 2: Bu gelenekte padişahın yetkilerini başkalarıyla paylaşması tavsiye edilmez çünkü siyasetnameler merkezi bir yönetimi ve padişahın muktedir konumunu korumayı öne çıkarır. Adım 3: Şıkların kısa değerlendirmesi: A şıkkı: Vefakâr olma — Padişahın sadakat ve bağlılık, merhamet gibi hasletlere sahip olması istenir; bu nitelik siyasatnamelerde olumlu görülür. (X Yanlış) B şıkkı: Yetkilerini paylaşma — Merkezi yetki korunması gerektiği için padişahın yetkilerini paylaşması tavsiye edilmez; bu özellik gösterilmemez. (✓ Doğru) C şıkkı: Liyakati gözetme — Görevlerde ehliyet ve liyakat aranması siyasetname anlayışının önemli unsurlarındandır. (X Yanlış) D şıkkı: İstişarede bulunma — Danışma (şûra/istişare) önemsenir; padişahın devlet işlerinde akıllı kişilerle görüşmesi öğütlenir. (X Yanlış) E şıkkı: Hikmet sahibi olma — Bilgelik ve hikmet padişah için aranan başlıca vasıflardandır. (X Yanlış) Cevap: B 🖊 Ek Bilgi: Siyasetname metinleri padişaha hem güçlü bir merkezi otorite olmasını hem de adalet, hikmet ve danışma gibi erdemleri taşımasını öğütler; bunun sonucu olarak yetki paylaşımı genellikle olumsuzlanır.