Yerküre'nin kendi ekseni çevresindeki hızı, Ekvator'da yaklaşık 1670 km/saattir. Yerküre çevresinde, dairesel bir yörüngede

Yerküre'nin kendi ekseni çevresindeki hızı, Ekvator'da yaklaşık 1670 km/saattir. Yerküre çevresinde, dairesel bir yörüngede hareket eden uzay aracından, Ekvator üzerindeki sabit bir nokta sürekli olarak görülmekte ise bu uzay aracının hızı için ne söylenebilir?
A) Hep aynı nokta görüldüğünden, Yer'in dönme hızına eşittir.
B) Yörüngesi yerküreninkinden kısa olduğu için, Yer'in dönme hızından küçüktür.
C) Yer'den uzaklığı bilinmediğinden, bir şey söylenemez.
D) Yer çekiminden etkilenip etkilenmediği bilinmediğinden, bir şey söylenemez.
E) Yerkürenin dışında döndüğü için Yer'in hızından büyüktür.

Yerküre'nin kendi ekseni çevresindeki hızı, Ekvator'da yaklaşık 1670 km/saattir. Yerküre çevresinde, dairesel bir yörüngede

Öğretmenin Çözümü

Coğrafya Öğretmeni · Tahta öğretmen çözümü

Çözümün yazılı anlatımı

Adım 1: Verilen gözlem — Ekvator üzerindeki sabit bir noktadan sürekli görülmesi — uzay aracının Yer ile aynı açısal hızda döndüğünü ve Ekvator düzleminde, jeosenkron (jeostasyoner) bir yörüngede olduğunu gösterir. Adım 2: Doğrusal hız ile açısal hız ilişkisi: v = ω·r, burada ω = 2π bölü T ve T = 24 saat olduğundan aynı ω için v yalnızca yarıçapa (r) bağlıdır. Adım 3: Jeostasyoner yörüngenin yarıçapı, Yer yüzeyinin yarıçapından daha büyüktür. Aynı açısal hızla daha büyük yarıçapta dönen bir cismin doğrusal hızı daha büyüktür. Bundan dolayı uzay aracının doğrusal hızı, Ekvator'daki yüzey hızından büyüktür. A şıkkı: "Hep aynı nokta görüldüğünden, Yerin dönme hızına eşittir." — Açısal hız eşittir ama doğrusal hız eşit değildir; şık yanıltıcı biçimde doğrusal hızdan bahsediyorsa yanlış olur. X Yanlış B şıkkı: "Yörüngesi yerküreninkinden kısa olduğu için, Yerin dönme hızından küçüktür." — Gerçekte jeostasyoner yörünge çevresi yüzeyinkinden daha uzundur; bu yüzden ifade yanlış. X Yanlış C şıkkı: "Yerden uzaklığı bilinmediğinden, bir şey söylenemez." — Sabit bir Ekvator noktası üzerinde durma şartı yörüngenin jeostasyoner olduğunu ve dolayısıyla uzaklığın (ve hızın) bilinebileceğini gösterir; bu yüzden yanlış. X Yanlış D şıkkı: "Yer çekiminden etkilenip etkilenmediği bilinmediğinden, bir şey söylenemez." — Yörüngesel hareket yerçekimi ile açıklanır; verilen gözleme dayanarak net bir sonuca varılabilir. Yanlış. X Yanlış E şıkkı: "Yerkürenin dışında döndüğü için Yerin hızından büyüktür." — Doğru; aynı açısal hızda daha büyük yarıçaptaki yörüngenin doğrusal hızı daha büyüktür. ✓ Doğru Cevap: E 🔺 Ek Bilgi: Jeostasyoner yörüngenin merkezden yarıçapı yaklaşık 42164 km, yer yüzeyinden yüksekliği ≈ 35786 km. Doğrusal hız yaklaşık olarak v = 2π·42164 bölü 24 ≈ 11000 km/saat.

Benzer Sorular

Aynı boylam üzerinde yer alan farklı noktalarda güneşin aynı anda doğup aynı anda battığı
Aynı boylam üzerinde yer alan farklı noktalarda güneşin aynı anda doğup aynı anda battığı

gözlemlenmiştir. Bu durum, aşağıdakilerden hangisine bağlı olarak gerçekleşir?

Aşağıda mevsimlerin oluşumu ile ilgili verilen öğrenci çalışma modellemelerinden hangisi doğrudur?
Aşağıda mevsimlerin oluşumu ile ilgili verilen öğrenci çalışma modellemelerinden hangisi doğrudur?
Güneş ışınlarının atmosferdeki yolunun uzaması ışınların tutulmasını artırır. Buna göre, yukarıda
Güneş ışınlarının atmosferdeki yolunun uzaması ışınların tutulmasını artırır. Buna göre, yukarıda

belirtilen noktaların hangisinde 23 Eylül'de tutulmanın en fazla olması beklenir?

Aşağıdaki şekillerde, farklı boylamlar arasında kalan yerlerin hepsinde K ve L noktaları arasındaki
Aşağıdaki şekillerde, farklı boylamlar arasında kalan yerlerin hepsinde K ve L noktaları arasındaki

uzaklık sabit olduğuna göre hangisinin çizgisel hızı daha fazladır?

Ekonomik ve kültürel işleyişi daha iyi organize edebilmek amacıyla oluşturulan işlevsel bölgelerde
Ekonomik ve kültürel işleyişi daha iyi organize edebilmek amacıyla oluşturulan işlevsel bölgelerde

çeşitli aktivitelerin işleyişini denetleyen ve düzenleyen bir merkez vardır…

Yüksek ve engebeli alanlarda nüfus genellikle azdır. Yükseltinin sıcaklığı düşürücü etkisi, tarım
Yüksek ve engebeli alanlarda nüfus genellikle azdır. Yükseltinin sıcaklığı düşürücü etkisi, tarım

alanlarının kısıtlı olması ve ulaşım güçlüğü bu alanlarda nüfuslanmayı azaltmıştır…

Doğanın insan yaşamı üzerinde etkileri çok boyutludur. İnsanlar yaşadıkları doğal çevrenin
Doğanın insan yaşamı üzerinde etkileri çok boyutludur. İnsanlar yaşadıkları doğal çevrenin

şartlarına uyum sağlamaya çalışır. Buna karşın doğal şartların elverişsiz olduğu bölgeler…

Yüksek ve engebeli alanlarda nüfus genellikle azdır. Yükseltinin sıcaklığı düşürücü etkisi, tarım
Yüksek ve engebeli alanlarda nüfus genellikle azdır. Yükseltinin sıcaklığı düşürücü etkisi, tarım

alanlarının kısıtlı olması ve ulaşım güçlüğü bu alanlarda nüfuslanmayı azaltmıştır…

Aşağıda bir ülkenin 1970 ve 2025 yıllarına ait nüfus piramitleri verilmiştir. Nüfus piramitleri
Aşağıda bir ülkenin 1970 ve 2025 yıllarına ait nüfus piramitleri verilmiştir. Nüfus piramitleri

dikkate alındığında bu ülkenin I. nüfus artış hızı II. olgun nüfus oranı, III. çocuk nüfus…

Sıcak ve soğuk hava kütlelerinin karşılaşma alanlarında cephe yağışları görülür. Buna göre aşağıdaki
Sıcak ve soğuk hava kütlelerinin karşılaşma alanlarında cephe yağışları görülür. Buna göre aşağıdaki

bölgelerden hangisinde cephe yağışının görülme olasılığı en fazladır?