Aşağıdaki haritada bazı ülkeler numaralarla gösterilmiştir. Haritada numaralarla gösterilen ülkelerin hangisinde nüfus artış
Aşağıdaki haritada bazı ülkeler numaralarla gösterilmiştir. Haritada numaralarla gösterilen ülkelerin hangisinde nüfus artış hızının yükseltilmesine yönelik politikaların uygulandığı söylenebilir? A) I B) II C) III D) IV E) V 28
C
Öğretmenin Çözümü
Coğrafya Öğretmeni · Tahta öğretmen çözümü
⤢
Çözümün yazılı anlatımı
Adım 1: Haritadaki numaraların hangi ülkelere karşılık geldiğini kabaca belirleyelim: I Avustralya, II Güney/Orta Asya (Hindistan civarı), III Kuzey Afrika / Mısır çevresi, IV Güney Amerika (Brezil/Arjantin bölgesi), V Orta Amerika / Meksika civarı. Adım 2: Sorunun mantığına bakalım: "Nüfus artış hızının yükseltilmesine yönelik politikalar" genelde doğum oranı çok düşük ve yaşlı nüfus oranı yüksek, dolayısıyla nüfusu artırmak isteyen gelişmiş veya nüfusu azalan ülkelere uygulanır. Az gelişmiş veya hızlı nüfus artışı olan ülkelere ise genelde nüfus planlaması ve nüfus artışını düşürme politikaları uygulanır. A şıkkı: I — Avustralya. Bu ülke gelişmiş, doğum hızı düşük ve yaşlanan nüfus sorunu yaşıyor; bu yüzden nüfusu yükseltmeye yönelik politikalar (ör. çocuk destekleri, göç politikaları veya teşvikler) uygular mı? / Evet, muhtemelen uygular. B şıkkı: II — Hindistan civarı. Burada tarihsel olarak doğum oranları yüksekti ve nüfus artışı yüksekti; ülke genelde nüfus artışını kontrol etmeye çalışır. Nüfus artışını yükseltme politikaları uygulanır mı? / Hayır. C şıkkı: III — Kuzey Afrika (ör. Mısır civarı). Bu bölge de görece yüksek doğum oranına sahip; amaç genelde nüfusu kontrol etmek veya eğitim/sağlıkla düşürmek. Nüfus artışını yükseltme politikaları uygulanır mı? / Hayır. D şıkkı: IV — Güney Amerika (Brezil/Arjantin). Doğum oranları düşüş eğiliminde olmakla birlikte; bu bölge için öncelik genelde ekonomik ve sosyal politikalar, açıkça pro-natalist geniş çaplı uygulamalar nadirdir. Nüfus artışını yükseltme politikaları uygulanır mı? / Pek olası değil. E şıkkı: V — Orta Amerika / Meksika civarı. Bölge halen orta-yüksek doğum oranına sahip; nüfus artışını yükseltme politikalarına ihtiyaç duyan bölge değildir. Nüfus artışını yükseltme politikaları uygulanır mı? / Hayır. Sonuç: Doğru cevap A şıkkı (I). Avustralya gibi gelişmiş ve yaşlanan nüfusa sahip ülkeler nüfus artışını yükseltmeye yönelik (özellikle doğum teşviki ve göç politikaları) uygulamalar yapabilirler. Ek Bilgi: Pro-natalist (nüfus artırıcı) politikalar sadece çocuk desteği değil, ücretli ebeveyn izni, çocuk bakım hizmetleri ve genç ailelere konut/teş