Yukarıda gösterilen kırıklı dağ kesiti haritada hangi maralanmış alanların hangilerinde yaygın olarak görülür?
Yukarıda gösterilen kırıklı dağ kesiti haritada hangi maralanmış alanların hangilerinde yaygın olarak görülür? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) II ve III
C
Öğretmenin Çözümü
Coğrafya Öğretmeni · Tahta öğretmen çözümü
⤢
Çözümün yazılı anlatımı
7) Yukarıda gösterilen kırıklı dağ kesiti (Horst-Graben) haritada numaralanmış alanların hangilerinde yaygın görülür? Şıklar: A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) II ve III Çözüm Notları - Kırıklı dağlar: faylanma ile blokların yükselip (horst) alçalması (graben). - En tipik örnek: Ege Bölgesi'nde doğu-batı uzanışlı horst-graben sistemi. - Horst: Bozdağlar, Aydın Dağları vb. (yükselen blok). - Graben: Gediz, Büyük/Küçük Menderes ovaları vb. (çöken blok). - İç Anadolu ve Karadeniz'de daha çok kırım/volkanik kökenli yükseltiler yaygın. - Bu soru, haritadaki I-II-III numaralarının hangi bölgeyi gösterdiğini sorgular. - Haritada III batı kıyılarına (Ege) yakın; I kuzey içlere; II ise iç/doğuya yakın konumda. - Dolayısıyla horst-grabenin yaygın olduğu yer: III numaralı alan. Adım 1: Şekildeki yapı = normal faylarla blokların kırılıp yer değiştirmesi. Adım 2: Yükselen bloklara Horst, çöken bloklara Graben denir. Adım 3: Bu tip yer şekilleri gerilme tektoniğinin etkili olduğu alanlarda yaygın. Adım 4: Türkiye'de gerilmenin en belirgin olduğu bölge Ege Bölgesi'dir. Adım 5: Ege'de dağlar kıyıya dik uzanır; aralarda geniş çöküntü ovaları görülür. Adım 6: Haritadaki numaralara bakınca III, Batı Anadolu/Ege kesimine karşılık gelir. Adım 7: I numarası kuzeye yakın olup Ege horst-graben kuşağına uymaz. Adım 8: II numarası daha iç/doğu kesimde kalır; burada horst-graben yaygın değil. Adım 9: Bu yüzden yalnız III seçeneği doğru olur. Adım 10: Şık karşılığı: C) Yalnız III. Kontrol-1: Horst-graben = Ege (Batı Anadolu) ile özdeş mi? Evet. Kontrol-2: Haritada Ege'yi gösteren numara III mü? Konum batıda: Evet. Cevap: C