Bir bilim insanı, bitkilerin ağırlıklarının artmasında hangi faktörlerin etkili olduğunu kanıtlamak için aşağıdaki deney

Adım 1: Verileri inceleyelim Bitki: 100 gr → 144 gr (artış 44 gr) Toprak: 100 gr → 90 gr (azalış 10 gr) Toplam kütle başlangıçta 200 gr, deney sonunda 234 gr → dışarıdan su verilmiş ve fotosentezle kütle artışı oluşmuştur. Adım 2: İfadelerin değerlendirilmesi I. Bitkinin beslenebilmesi için sadece toprak yeterli değildir. Açıklama: Bitkinin kütlesindeki artış (44 gr), toprağın azalmasıyla (10 gr) açıklanamaz; su ve havadan gelen CO₂ ile fotosentez sonucu organik madde oluşmuştur. Bu nedenle ifade doğru. II. Bitki topraktan suyla beraber organik besin de almıştır. Açıklama: Topraktan alınan genellikle inorganik minerallerdir; bitkinin organik besini büyük ölçüde fotosentezle kendisi yapar. Veriler topraktan organik madde alındığını kanıtlamaz. Bu nedenle ifade yanlış. III. Bitki topraktan aldığı suyu terleme ile uzaklaştırmıştır. Açıklama: Toprağın kütlesinin azalması alınan suyun bir kısmının bitkiye geçtiğini ve ışıklı ortamda bitkinin terleme (transpirasyon) ile suyu atmosfere verdiğini gösterir. Bu nedenle ifade doğru. Adım 3: Çoktan seçmeli seçeneklerin kısa değerlendirmesi A şıkkı: Yalnız I — Sadece I doğru olsa bu doğru olurdu ama III de doğru olduğu için bu şık yanlış. (X Yanlış) B şıkkı: Yalnız II — II yanlış olduğu için bu şık yanlış. (X Yanlış) C şıkkı: Yalnız III — III doğru ama I de doğru olduğu için bu şık eksik ve yanlış. (X Yanlış) D şıkkı: I ve II — II yanlış olduğu için bu şık yanlış. (X Yanlış) E şıkkı: I ve III — Her iki ifade de verilerle desteklenir; bu şık doğru. (✓ Doğru) Cevap: E 🔸 Ek Bilgi: Bitkiler organik maddelerini çoğunlukla fotosentezle sentezler; topraktan alınan ise su ve inorganik minerallerdir. Işık varlığında transpirasyon artar ve topraktan su kaybı gözlenir.