Bitkilerde inorganik maddelerden organik besin sentezi için; I. karbondioksit, II. su, III. mineral maddelerinden hangilerinin

Adım 1: Konuyu tanımlama ve temel prensip Bitkilerde inorganik maddelerden organik besin sentezi fotosentezle gerçekleşir. Fotosentez için gerekli temel maddeler karbondioksit ve su ile enerji kaynağı (güneş ışığı) ve fotosentetik pigment (klorofil)'dir. Bu süreçte oluşan temel organik ürünlerden biri glikozdur. 6 CO₂ + 6 H₂O → C₆H12O₆ + 6 O₂ Adım 2: Her maddenin rolü - I. Karbondioksit: Organik moleküllerin karbon iskeletini sağlar; fotosentezde karbon kaynağı olduğu için zorunludur. - II. Su: Hidrojen ve elektron kaynağıdır; ayrıca oksijen fotosentez yan ürünü olarak açığa çıkar. Fotosentezin kimyasal denklemi suyu gerektirir, bu yüzden zorunludur. - III. Mineral maddeler: Bitkinin büyümesi, enzimlerin çalışması ve protein, nükleik asit sentezi için gerekli olan besin elementlerini (N, P, K vb.) sağlar; ancak temel fotosentez reaksiyonunun gerçekleşmesi için zorunlu değiller. Mineraller olmadan bazı metabolik yollar aksar ve uzun vadede bitki sağlığı bozulur, fakat karbon-hidrojen iskeleti oluşturulması (temel organik besin sentezi) için doğrudan şart değildir. Adım 3: Sonuç ve neden Fotosentezin temel kimyasal eşitliğine bakınca organik besin sentezi için karbondioksit (I) ve su (II) olmazsa süreç gerçekleşemez. Mineral maddeler (III) bitkinin genel beslenmesi için önemlidir ama temel organik karbon iskeletinin oluşması için doğrudan zorunlu değildir. Bu nedenle doğru seçenek I ve II'yi içeren şık olacaktır. A şıkkı: Yalnız III — Fotosentez için tek başına mineral yeterli değildir; bu şık yanlış. (X Yanlış) B şıkkı: I ve II — Karbondioksit ve su fotosentezin zorunlu girdileridir; bu şık doğrudur. (✓ Doğru) C şıkkı: I ve III — Karbondioksit gereklidir ama su olmadan fotosentez gerçekleşmez; bu şık yanlış. (X Yanlış) D şıkkı: II ve III — Su gereklidir ama karbondioksit olmadan organik karbon sentezi olmaz; bu şık yanlış. (X Yanlış) E şıkkı: I, II ve III — Mineraller uzun vadede gereklidir ama fotosentezin temel kimyasal gereksinimeri yalnızca I ve II olduğu için bu şık gereksiz öğe içerir; bu nedenle yanlış seçenek. (X Yanlış) Cevap: B 🖍 Ek Bilgi: Mineraller bitkinin protein, klorofil ve enzim sentezi için önemlidir; uzun dönemde mineral eksikliği fotosentezi ve bitki verimini azaltır, bu yüzden tarımda gübreyleme gereklidir.