Şekildeki farklı canlılardan alınan a ve b hücreleri için; I. kromozom sayısı, II. kromatit sayısı, III. sentromer sayısı, IV
Şekildeki farklı canlılardan alınan a ve b hücreleri için; I. kromozom sayısı, II. kromatit sayısı, III. sentromer sayısı, IV. gen sayısı niceliklerinden hangileri kesinlikle aynıdır? A) Yalnız II B) Yalnız IV C) I ve III D) II ve IV E) III ve IV
B
Öğretmenin Çözümü
Biyoloji Öğretmeni · Tahta öğretmen çözümü
⤢
Çözümün yazılı anlatımı
Adım 1: Resimleri inceleyelim. - a hücresi: Kromozomlar X şeklinde (her biri iki kardeş kromatit içerir). Görselde 3 X var → kromozom sayısı = 3, kromatit sayısı = 6, sentromer sayısı = 3. - b hücresi: Kardeş kromatitler ayrılmış durumda (tek kromatitler kutuplara doğru ilerliyor). Toplamda hâlâ 6 kromatit var, ancak artık tek kromatitler bağımsız kromozom sayılırsa toplam kromozom sayısı 6, sentromer sayısı da 6 olur. Adım 2: Hangi nicelikler kesinlikle aynıdır ve neden? - Kromatit sayısı (II): a ve b görüntülerinde toplam kromatit sayısı değişmez; sadece ayrılma olmuş. Bu nedenle kesinlikle aynıdır. - Diğer nicelikler (kromozom sayısı, sentromer sayısı, gen sayısı) görüntüler arasında değişir veya farklı canlılarda farklı olabilir; bu yüzden kesinlikle aynı olduğu söylenemez. A şıkkı: Yalnız II — a ve b hücrelerinin toplam kromatit sayısı kesinlikle aynıdır. (✓ Doğru) B şıkkı: Yalnız IV — gen sayısının farklı canlılarda aynı olacağını söyleyemeyiz; bu nedenle yanlış. (X Yanlış) C şıkkı: I ve III — a hücresinde kromozom ve sentromer sayısı 3, b hücresinde toplam kromozom ve sentromer sayısı 6 olduğundan eşit değiller; yanlış. (X Yanlış) D şıkkı: II ve IV — II doğru ama IV (gen sayısı) garanti değil; bu seçenek yanlış. (X Yanlış) E şıkkı: III ve IV — sentromer sayısı ve gen sayısı kesinlikle aynı değildir; yanlış. (X Yanlış) 🚀 Ek Bilgi: Kromozom, sentromer ve kromatit sayıları birbirleriyle ilişkili olabilir ama her zaman sabit orantılı değildir. Örneğin metafazda bir kromozom X şeklindedir (1 sentromer, 2 kromatit), anafazda kardeş kromatitler ayrıldığında her bir kromatit artık ayrı bir kromozom olur; böylece kromatit sayısı toplamda sabit kalırken kromozom ve sentromer sayıları değişmiş gibi görülebilir. Cevap: A