Aşağıdaki grafikte dişi üreme sistemine ait uterus duvarının (endometrium) hormonların etkisi ile günlere bağlı gelişimi

BİYOLOJİ (Mezun) — Endometrium grafiği yorumu Soru: Grafikte uterus duvarının (endometrium) hormonların etkisiyle günlere bağlı değişimi verilmiştir. Buna göre numaralı dönemlerle ilgili I, II, III yargılarından hangileri doğrudur? I) 1 ve 4'te parçalanan uterus duvarı + döllenmemiş yumurta + bir miktar kan dışarı atılır. II) Yumurtanın döllenmesi 4 numaralı dönemde gerçekleşir. III) 3 sonuna doğru progesteron artışına bağlı endometrium damarları genişler, kan+mukus artar. Çözüm Notları Adım 1) Grafik uterus gelişimi (kalınlık) — gün ekseni: 0-28. Kesikli çizgiler dönem sınırlarını gösterir. Adım 2) 0-4 gün civarı kalınlık azalıyor: bu MENSTRUASYON (endometriumun dökülmesi). Adım 3) 4-14 arası kalınlık yavaş-yavaş artar: östrojen etkisiyle proliferasyon (yeniden yapım). Adım 4) ~14. gün ovulasyon olur; ovulasyonla birlikte luteal faz başlar (korpus luteum). Adım 5) 14-28 arası (özellikle 3. dönem) progesteron baskın → endometrium salgı yapar, damarlar genişler. Adım 6) Döllenme gerçekleşirse genelde ovulasyondan sonraki ilk 24 saatte, yani 14. gün civarında olur. Adım 7) Döllenme olmazsa korpus luteum geriler → progesteron/östrojen düşer → 28'e doğru kalınlık azalır. Adım 8) 4. dönem sonlarına doğru endometrium parçalanır ve yeni kanama başlar (menstruasyon döngüsü). Şimdi önermeleri tek tek değerlendirelim: Adım 9) I doğru: 1. dönemde kanama ile endometrium dökülür; 4'ün sonunda da hormon düşüşü ve kanama başlar. Adım 10) II yanlış: döllenme 4. dönemde değil; ovulasyon sonrası (≈14. gün) tipte olur. 4 daha sonraki dönem. Adım 11) III doğru: 3. dönemde progesteronla endometriumun kıvrımlı bezleri ve damarları gelişir, salgı artar. Vurgu: Döllenme = ovulasyon sonrası kısa süre; menstruasyon = hormonların düşmesi. Kontrol-1) Grafikte 0-4 düşüş → kanama ile uyumlu mu? Evet. Kontrol-2) 14-28 yükselme/tepe → progesteronlu salgı fazı mı? Evet. Cevap:
D) I ve III