Bir aileye ait aşağıdaki soyağacında bireyler numaralandırılarak gösterilmiştir. Buna göre numaralandırılmış bireylerle ilgili

Bir aileye ait aşağıdaki soyağacında bireyler numaralandırılarak gösterilmiştir. Buna göre numaralandırılmış bireylerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi kesinlikle doğrudur?
A) 10 ve 11 numaralı çocuklardan herhangi birinin baskın genle taşınan hastalığa sahip olması, 1 veya 2 numaralı bireylerin en az birinde bu hastalık geninin bulunduğunu gösterir.
B) 7, 8 ve 9 numaralı çocuklardan herhangi birinin çekinik genle taşınan hastalığa sahip olması, 1 veya 2 numaralı bireylerde bu hastalık geninin bulunduğunu gösterir.
C) 9 ve 10 numaralı bireyler arasında ikinci dereceden kuzen evliliği yapılmış olup kalıtsal hastalığa sahip çocuklar dünyaya gelecektir.
D) 5, 6 ve 12 numaralı bireyler bu aileye sonradan katılmış olup diğer bireylerle akraba değildir.

Bir aileye ait aşağıdaki soyağacında bireyler numaralandırılarak gösterilmiştir. Buna göre numaralandırılmış bireylerle ilgili

Öğretmenin Çözümü

Fen Öğretmeni · Tahta öğretmen çözümü

Çözümün yazılı anlatımı

Soyağacı görselini paylaşmamış olsan da, seçeneklerdeki ifadeler genetik kuralları ve soyağacı mantığı üzerine kurulu olduğu için soruyu genetik prensiplerine dayanarak çözebiliriz. Bu tip sorularda genellikle 1 ve 2 numaralı bireyler büyükanne ve büyükbaba (1. kuşak), diğer numaralar ise onların çocukları ve torunlarıdır. Doğru cevap B seçeneğidir. Aşağıda neden B seçeneğinin kesinlikle doğru olduğunu ve diğerlerinin neden kesinlik taşımadığını senin için analiz ettim: Neden Cevap B? İfade: 7, 8 ve 9 numaralı çocuklardan herhangi birinin çekinik genle taşınan hastalığa sahip olması, 1 veya 2 numaralı bireylerde bu hastalık geninin bulunduğunu gösterir. Genetik Açıklama: Çekinik bir özelliğin (örneğin "aa") bir torunda (7, 8 veya 9) ortaya çıkabilmesi için, bu çocuğun her iki ebeveyninden de çekinik geni (a) alması gerekir. Bu ebeveynlerden biri, 1 ve 2 numaralı bireylerin çocuğudur (soy bağını devam ettiren kişi). Eğer o ebeveyn çocuğuna "a" genini verdiyse, kendisinde de bu "a" geni mutlaka vardır (taşıyıcı veya hasta olabilir). O ebeveyn de bu geni kendi anne veya babasından (yani 1 veya 2'den) almış olmak zorundadır. Sonuç: Torunda çekinik gen varsa, bu gen soy hattı boyunca aktarılmış olmalıdır; dolayısıyla büyükanne veya büyükbabadan (1 veya 2) en az birinde bu gen kesinlikle bulunur. Diğer Seçenekler Neden "Kesin" Değildir? A Seçeneği (Baskın Gen): Eğer torunda baskın bir hastalık varsa (A-), bu geni soyağacına dışarıdan katılan "gelin" veya "damat"tan almış olabilir. Bu durumda 1 ve 2 numaralı bireyler tamamen sağlıklı (aa) olabilirler. Bu yüzden 1 veya 2'de bu genin olması kesin değildir. C Seçeneği (Akraba Evliliği): Akraba evlilikleri kalıtsal hastalık riskini artırır ancak hasta çocuk doğacağını asla garantilemez. İki taşıyıcı bireyin bile sağlam çocukları olabilir. "Hasta çocuklar dünyaya gelecektir" ifadesi kesinlik bildirdiği için yanlıştır; bu sadece bir olasılıktır. D Seçeneği (Aileye Sonradan Katılma): Soyağacı görseli olmadan 5, 6 ve 12'nin kim olduğunu bilemeyiz. Ayrıca "akraba değildir" ifadesi de kesin olmayabilir; bazı kapalı toplum soyağaçlarında dışarıdan katılan bireyler de uzaktan akraba çıkabilmektedir. Ancak B şıkkı bilimsel bir kural olduğu için D şıkkı cevap olamaz. Özetle: Bir torunda çekinik hastalık görülüyorsa, o soy hattının başındaki dede veya ninede o hastalık geni (gizli veya açık şekilde) mutlaka bulunmak zorundadır.

Benzer Sorular

DNA molekülü hücre bölünmesinden önce kendini eşleyerek kalıtsal bilgilerin bölünme sonucu oluşacak
DNA molekülü hücre bölünmesinden önce kendini eşleyerek kalıtsal bilgilerin bölünme sonucu oluşacak

yeni hücrelere aktarılmasını sağlar. Aşağıdaki görselde DNA molekülünün kendini hatasız…

Saf döl sarı tohumlu bir bezelye ile yeşil tohumlu bir bezelyenin çaprazlanması sonucu oluşan
Saf döl sarı tohumlu bir bezelye ile yeşil tohumlu bir bezelyenin çaprazlanması sonucu oluşan

bezelyelerin tekrar çaprazlanmasıyla ikinci kuşakta oluşabilecek bezelyelerin görünümü…

Aşağıda genotip özellikleriyle ilgili homozigot ya da heterozigot olduğu bilinen fakat baskın ya da
Aşağıda genotip özellikleriyle ilgili homozigot ya da heterozigot olduğu bilinen fakat baskın ya da

çekinik olduğu bilinmeyen bezelyelerle ilgili iki çaprazlama yapılmıştır. Yapılacak…

Rüzgarın yön değişiminin sıcaklık ve basınçla ilişkili olduğu düşünüldüğünde, karadaki ve denizdeki
Rüzgarın yön değişiminin sıcaklık ve basınçla ilişkili olduğu düşünüldüğünde, karadaki ve denizdeki

sıcaklık ve basınç değişimleri aşağıdaki grafiklerden hangilerindeki gibi gösterilebilir?

Özısı maddeler için ayırt edici bir özelliktir. Her maddenin özısısı birbirinden farklıdır. Özısısı
Özısı maddeler için ayırt edici bir özelliktir. Her maddenin özısısı birbirinden farklıdır. Özısısı

büyük maddelerin sıcaklık artışı daha yavaş olurken, özısısı küçük olan maddelerin…

Cafer, bir tane dünya modeli ve düzey ışı lamba kullanarak aşağıdaki düzeneği kurmuştur. Düzeneğinde
Cafer, bir tane dünya modeli ve düzey ışı lamba kullanarak aşağıdaki düzeneği kurmuştur. Düzeneğinde

sırasıyla ... ve ikinci lambayı açarak Kuzey Yarım Küre ve Güney Yarım Küre'de ışığı dik…

Aşağıda hava hareketinin yönünü belirleyen durumu ve basınç alanlarını gözlemlemek üzere hazırlanan
Aşağıda hava hareketinin yönünü belirleyen durumu ve basınç alanlarını gözlemlemek üzere hazırlanan

etkinlik düzeneği verilmiştir. Malzemeler: • Ağzı açık oval fanus • Buz • Mum • Hava…

Yanda Dünya üzerinde yer alan harflendirilmiş bazı konumlar ve aşağıda bu konumlara ait bazı
Yanda Dünya üzerinde yer alan harflendirilmiş bazı konumlar ve aşağıda bu konumlara ait bazı

bilgiler verilmiştir. • L ve N'nin M'ye uzaklıkları birbirine eşittir. • L ve N…

Aşağıdaki şekilde topraklama ile ilgili yapılan bazı deneyler gösterilmiştir. Şekil-I'de pozitif
Aşağıdaki şekilde topraklama ile ilgili yapılan bazı deneyler gösterilmiştir. Şekil-I'de pozitif

yüklü K cismi, nötr M cismine dokunduruluyor. Yeterince bekledikten sonra bu cisimler…

ABD'nin orta ve güney eyaletleri fırtına ve kasırgalarla mücadele ediyor. Teksas, Alabama ve
ABD'nin orta ve güney eyaletleri fırtına ve kasırgalarla mücadele ediyor. Teksas, Alabama ve

Louisiana başta olmak üzere çok sayıda eyaleti vuran kasırgalarda 257000'den fazla evde…