Akraba evliliklerinde, insanın kalıtım materyalinde taşıdığı bir çift genden her ikisinin de bozuk olması durumunda ortaya çıkan

Question

8. Akraba evliliklerinde, insanın kalıtım materyalinde taşıdığı bir çift genden her ikisinin de bozuk olması durumunda ortaya çıkan baskin olmayan hastalıkların oluşma riski artar. Bu baskın olmayan genlerden sadece birinde hata varsa hastalık belirtileri ortaya çıkmazken, o kişilerin kendileri sağlıklı olmalarına rağmen hastalığın taşıyıcısıdırlar. Bunu nedidıen neşlle aktarabilirler. Çocuklar bu baskın olmayan hastalık ortaya çıkarsa hastalığın akraba evliliğinin yapmamış sonrasında her gebelik için gebelik için hasta olma riski %25'tir. Verilen bilgilere göre çekinik genle taşınan bir hastalıkla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? A) Akraba evliliği yapmış sağlıklı bir çiftin ilk çocuğu hasta olarak dünyaya gelmişse dünyaya gelecek ikinci çocuğu hasta olarak dünya gelme riski azalır. B) Kalıtsal hastalık geni taşıyan hem anne ve babanın çekinik gen bulunduran çocuklarının dünyaya gelme olasılığı % 75'tir. C) Kan bağı olan evliliklerden doğacak bebeklerin kalıtsal hastalığa sahip olma riski daha fazladır. D) Kalıtsal bir hastalığa sahip olarak dünyaya gelen çocuğun ebeveynleri hasta olmayabilir. 9. Aşağıdaki soyağacında çekinik genle taşınan kalıtsal hastalığın kalıtımı gösterilmiş, hasta bireyler iç tarafından belirtilmiş [Soyağacı diyagramı] Buna göre bu soyağacındaki numaralandırılan bireylerden hangisinin hastalık yönünden genotipi kesin olarak bilinmez? A) 1 B) 2 C) 3 D) 4

Accepted Answer

8. Sorunun Çözümü Doğru cevap A seçeneğidir. Nedenini ve diğer şıkların analizini aşağıda bulabilirsin:
A) Yanlıştır: Olasılık ilkelerine göre, her olay birbirinden bağımsızdır. Metinde de "her gebelik için hasta olma riski %25'tir" ifadesi yer alır. İlk çocuğun hasta olması, ikinci çocuğun şansını etkilemez. İkinci çocukta da, üçüncü çocukta da risk her zaman %25 olarak kalır. "Risk azalır" ifadesi bilimsel olarak yanlıştır.
B) Doğrudur: Çekinik gen taşıyan anne ve baba (Aa x Aa) çaprazlandığında; AA (Sağlıklı) %25 Aa (Taşıyıcı) %50 aa (Hasta) %25 Bu durumda yapısında çekinik gen bulunduranlar (Aa ve aa) toplamı %50 + %25 = %75'tir.
C) Doğrudur: Metinde "akraba evliliklerinde... hastalıkların oluşma riski artar" ifadesi açıkça belirtilmiştir.
D) Doğrudur: Anne ve baba "taşıyıcı" (Aa) olduklarında kendileri fenotip olarak (dış görünüşte) sağlıklıdır ancak hasta bir çocuk dünyaya getirebilirler. 9. Sorunun Çözümü Soyağacı görselini göremediğim için kesin şıkkı (A, B, C veya
D) söyleyemem ancak bu tip sorularda kesin olarak bilinmeyen bireyi bulman için sana kesin bir yöntem (taktik) verebilirim. Çekinik genle taşınan hastalıklarda (örneğin içi taralı bireyler hasta ise): Hasta Bireyleri Yaz: İçi taralı olan (hasta) herkese "aa" yaz. Genotipleri kesindir. Anne-Babayı Bul: Hasta çocuğun (aa) anne ve babası taralı değilse (sağlıklı görünüyorsa), her ikisi de mutlaka "Aa" (taşıyıcı) olmak zorundadır. Onların genotipi de kesin bilinir. Çocuklara Bak: Hasta bir annenin veya babanın (aa), sağlıklı görünen çocuğu varsa, o çocuk anneden/babadan zorunlu olarak "a" geni alacağı için "Aa" (taşıyıcı) olur. Genotipi kesin bilinir. Bilinmeyeni Bul (Cevap Buradadır): Genellikle genotipi kesin bilinemeyen kişi, her ikisi de taşıyıcı (Aa) olan anne babanın sağlıklı görünen çocuğudur. Çünkü anne baba Aa x Aa olduğunda, doğan sağlıklı çocuk AA da olabilir, Aa da olabilir. Dışarıdan bakarak veya soyağacına bakarak hangisi olduğunu bilemeyiz. Özetle: Soyağacında anne ve babası taşıyıcı (sağlıklı ama hasta çocukları var) olup, kendisi sağlıklı görünen kardeşlere odaklan. Genotipi kesin bilinemeyen (AA mı Aa mı olduğu belli olmayan) kişi odur.

Akraba evliliklerinde, insanın kalıtım materyalinde taşıdığı bir çift genden her ikisinin de bozuk olması durumunda ortaya çıkan

Öğretmenin Çözümü

Çözümün yazılı anlatımı

Benzer Sorular

DNA molekülü hücre bölünmesinden önce kendini eşleyerek kalıtsal bilgilerin bölünme sonucu oluşacak

Saf döl sarı tohumlu bir bezelye ile yeşil tohumlu bir bezelyenin çaprazlanması sonucu oluşan

Aşağıda genotip özellikleriyle ilgili homozigot ya da heterozigot olduğu bilinen fakat baskın ya da

Rüzgarın yön değişiminin sıcaklık ve basınçla ilişkili olduğu düşünüldüğünde, karadaki ve denizdeki

Özısı maddeler için ayırt edici bir özelliktir. Her maddenin özısısı birbirinden farklıdır. Özısısı

Cafer, bir tane dünya modeli ve düzey ışı lamba kullanarak aşağıdaki düzeneği kurmuştur. Düzeneğinde

Aşağıda hava hareketinin yönünü belirleyen durumu ve basınç alanlarını gözlemlemek üzere hazırlanan

Yanda Dünya üzerinde yer alan harflendirilmiş bazı konumlar ve aşağıda bu konumlara ait bazı

Aşağıdaki şekilde topraklama ile ilgili yapılan bazı deneyler gösterilmiştir. Şekil-I'de pozitif

ABD'nin orta ve güney eyaletleri fırtına ve kasırgalarla mücadele ediyor. Teksas, Alabama ve