KAVRATAN TESTLER 1. Bezelye bitkisinde mor çiçek rengi aleli, beyaz çiçek rengi aleline baskındır. Yanda bezelye bitkisinin

Adım 1: Önce genetik notasyonu koyalım. Mor çiçek baskın alel A, beyaz çiçinik alel a. Beyaz fenotip sadece aa ile görülür; mor fenotip ise AA veya Aa olabilir. Adım 2: Üstteki ebeveynler (1 ve 2) mor görünüyor ancak aralarında beyaz (boyalı) bir çocuk mevcut. Bu çocuğun genotipi kesinlikle aa olduğuna göre hem 1 hem de 2 en az bir a aleline sahiptir. Çünkü iki mor ebeveynten beyaz çocuk çıkabilmesi için her iki ebeveynin de heterozigot olması gerekir. Dolayısıyla 1 ve 2 kesinlikle Aa'dır. Adım 3: 3 numaralı birey mor fenotipli; ebeveynleri Aa × Aa olduğu için 3'ün genotipi ya AA ya da Aa olabilir (kesin değil). Adım 4: 3 ile evlendiği birey beyaz (aa). 3 × aa çaprazında elde edilebilecek yavrular: - Eğer 3 = AA ise tüm yavrular Aa olur (mor). - Eğer 3 = Aa ise yavrular %50 Aa (mor) ve %50 aa (beyaz) olur. Görüntüde 4 mor olduğuna göre 4 kesinlikle beyaz olamaz; 3 ile aa eşleşmesinden mor yavru olmak zorunda ise onun genotipi Aa'dır (çünkü AA çıkamaz; aa de mor olmaz). Yani 4 kesinlikle Aa'dır. A şıkkı: "3 numaralı bezelyenin genotipi kesinlikle melez (Aa)'dır." Açıklama: 3 mor olabilir fakat ebeveynleri Aa×Aa olduğundan 3'ün genotipi ya AA ya da Aa olabilir. Yani heterozigot olduğu kesin değildir. / Yanlış B şıkkı: "3 ile 4'ün genotipleri farklı olabilir." Açıklama: 4 kesin Aa; 3 ise AA veya Aa olabilir. Eğer 3 = AA ve 4 = Aa olursa farklıdır. Dolayısıyla farklı olma olasılığı vardır. / Doğru C şıkkı: "Hem 1 hem de 2 numaralı bezelyelerde beyaz aleli bulunur." Açıklama: 1 ve 2 mor olup beyaz çocuk (aa) verdiklerine göre ikisi de Aa olmak zorundadır; yani a aleli bulunur. / Doğru D şıkkı: "2 numaralı bezelye ile 4 numaralı bezelyelerin genotipleri kesinlikle aynıdır." Açıklama: 2 kesin Aa; 4 de yukarıda gösterildiği gibi kesin Aa. Yani genotipleri kesinlikle aynıdır. / Doğru Sonuç: Yanlış olan ifade A şıkkı'dır. Ek Bilgi: İki heterozigotun (Aa × Aa) çaprazında genotip oranı genel olarak 1 : 2 : 1 (yani AA : Aa : aa) ve fenotip oranı 3 : 1 (mor : beyaz) şeklindedir. Bu yüzden ebeveynler mor