Yatay geçiş, bir üniversite öğrencisinin kayıtlı olduğu programdan aynı düzeydeki eşdeğer bir programa geçmesidir. Yatay geçiş nasıl yapılır sorusunun iki cevabı var: genel not ortalamasıyla (GANO) kurum içi ya da kurumlar arası geçiş ve kayıt yılındaki YKS puanıyla, yani merkezi yerleştirme puanıyla (Ek Madde-1) geçiş. Başvurular YÖK'ün belirlediği kontenjanlar içinde, üniversitenin ilan ettiği takvimde yapılır; ayrıntılı şartlar her üniversitenin yönergesinde yazar.
Bölümünden memnun değilsin ya da başka bir şehre, başka bir üniversiteye geçmek istiyorsun. Ama yatay geçiş nasıl olur, hangi yol sana açık, neye bakman gerekir, bilmiyorsun. Burada iki yöntemi karşılaştıran bir tablo, hangi yolun sana uyduğunu bulman için bir karar akışı, 5 adımlı başvuru planı ve en sık yapılan hataları bulacaksın.
Kısaca: Yatay Geçiş
- Yatay geçiş yalnız aynı düzeydeki eşdeğer programlar arasında olur: önlisanstan önlisansa, lisanstan lisansa.
- İki ana yol var: not ortalamasıyla (GANO) geçiş ve merkezi yerleştirme puanıyla (Ek Madde-1) geçiş.
- GANO yolunda alt sınırı üniversite yönergesi belirler; bu sınır üniversiteden üniversiteye değişir.
- Ek Madde-1 yolunda kayıt olduğun yıldaki puanın, geçmek istediğin programın taban puanına eşit ya da ondan yüksek olmalı.
- Kontenjanları YÖK belirler, başvuru tarihlerini ve belgeleri üniversite kendi sitesinde ilan eder.
- Önlisanstan lisansa geçiş yatay geçiş değildir; bu dikey geçiştir ve DGS ile olur.
Yatay Geçiş Nedir?
Yatay geçiş nedir sorusunun kısa cevabı şu: Yatay geçiş, okuduğun programdan sınava yeniden girmeden, belirli şartlarla eşdeğer başka bir programa geçmendir. Dayanağı, 24.04.2010 tarihli ve 27561 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan önlisans ve lisans programları arasında geçiş yönetmeliğidir. Üniversiteler bu yönetmeliğe dayanarak kendi yönergelerini çıkarır.
Yatay geçişin başlıca dört türü vardır. Kurum içi yatay geçişte aynı üniversitenin başka bir programına geçersin. Kurumlar arası yatay geçişte başka bir üniversiteye geçersin. Yurt dışından yatay geçiş ayrı kontenjanla yapılır. Merkezi yerleştirme puanıyla geçiş ise ayrı bir yoldur ve aşağıda ayrıca anlatılıyor.
Yatay Geçiş Yöntemleri Nelerdir?
Peki yatay geçiş nasıl yapılır üniversite değişince? Yöntem aynı kalır, ayrıntılar değişir. İki yolun da mantığı aynıdır: kontenjan açılır, sen şartı sağlarsan başvurursun, başvurular sıralanır.
İki yol, tek hedef: GANO ile mi, YKS puanıyla mı geçeceğini şartlar belirler.
| Ölçüt | GANO ile yatay geçiş | Ek Madde-1 (YKS puanıyla) |
|---|---|---|
| Temel şart | Üniversitenin belirlediği GANO alt sınırı | Kayıt yılındaki puan, hedef programın taban puanına eşit ya da yüksek |
| Kontenjan | Kurum içi veya kurumlar arası kontenjan | YÖK'ün ayırdığı ayrı kontenjan |
| Sıralama | Senatonun belirlediği ölçütler; incelenen yönergelerde puan oranı ve GANO birlikte | İlgili puan türünde YKS puanı |
| Kime uygun? | Notları iyi, puanı hedefe yetmeyen öğrenci | Kayıt yılında yüksek puan almış öğrenci |
| Artı | Puanın düşük olsa da notunla şansın olur | Not ortalaması aranmaz, sıralama yalnız puanla |
| Eksi | İlk dönemlerde GANO oluşmadan başvuru zor | Puanın yetmiyorsa bu yol hiç açılmaz |
Not Ortalaması (GANO) ile Yatay Geçiş
GANO, yani genel ağırlıklı not ortalaması, bitirdiğin bütün dönemlerdeki derslerinin kredi ağırlıklı ortalamasıdır. Bu yolda önce GANO alt sınırını geçmen gerekir. Alt sınır üniversite yönergesinde yazar ve aynı değildir. Örneğin Giresun Üniversitesi yönergesi kurumlar arası geçişte 4 üzerinden en az 2,50 ister. Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi yönergesi ise 100 üzerinden en az 60 ister.
Şartı sağlayanlar bir değerlendirme puanına göre sıralanır. Ölçütleri yönetmeliğe göre üniversite senatosu belirler. İncelediğimiz yönergelerde YKS puanının hedef programın taban puanına oranı ile GANO birlikte kullanılıyor. Ağırlıklar da üniversiteye göre değişir.
Merkezi Yerleştirme Puanıyla (Ek Madde-1) Yatay Geçiş
Ek Madde-1, yönetmelikte merkezi yerleştirme puanıyla yatay geçişi düzenleyen hükmün adıdır. Yatay geçiş nasıl yapılır yks puanıyla sorusunun cevabı bu hükümdedir: Kayıt olduğun yıldaki merkezi yerleştirme puanın, geçmek istediğin programın aynı yıldaki taban puanına eşit ya da ondan yüksekse başvurabilirsin. Bu yolda not ortalaması aranmaz.
İncelediğimiz üniversite yönergelerinde birkaç ayrıntı daha var. Ek Madde-1 kontenjanı, kurumlar arası yatay geçiş kontenjanına dahil değildir. Puanın yetiyorsa farklı puan türündeki bir programa da başvurabilirsin. Kontenjandan fazla başvuru olursa sıralama yalnız ilgili puan türündeki ÖSYM puanıyla yapılır. DGS ile yerleşenler için DGS puanı esas alınır.
Hangi Yöntem Sana Uygun? Kısa Karar Akışı
- Kayıt olduğun yıldaki YKS puanını hedef programın aynı yıldaki taban puanıyla karşılaştır. Puanın eşit ya da yüksekse Ek Madde-1 yolu açıktır; buradan başla.
- Puanın yetmiyorsa GANO'na bak. Hedef üniversitenin yönergesindeki alt sınırı geçiyorsan GANO yoluyla başvur.
- GANO sınırını da geçmiyorsan bu dönem bekle, notlarını yükselt ve sonraki dönemin ilanını takip et.
- Önlisanstan lisansa geçmek istiyorsan yatay geçiş değil, DGS yolunu incele.
Yatay Geçiş Şartları Nelerdir?
Yatay geçiş şartları iki katmandan oluşur: yönetmeliğin genel kuralları ve üniversitenin kendi yönergesi. Genel kural olarak şunlar aranır:
- Başvuru sırasında eşdeğer bir programa kayıtlı öğrenci olman gerekir.
- Geçiş yalnız aynı düzeydeki eşdeğer programlar arasında yapılır.
- GANO yolunda üniversitenin belirlediği not ortalaması sınırını geçmen gerekir.
- Disiplin cezası şartı vardır; hangi cezanın engel olduğunu yönerge belirler.
- Hazırlık sınıfı olan ya da yabancı dilde eğitim veren programlara geçişte dil yeterliği istenir.
- Özel yetenekle öğrenci alan programlarda yetenek sınavı şartı da aranabilir.
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi yönergesine göre kayıt dondurmuş olmak başvuruya engel değildir. Aynı yönergeye göre önceki programda geçirdiğin süre azami öğrenim süresine sayılır. Bu iki ayrıntıyı kendi hedef üniversitende de kontrol et.
Yatay Geçiş Hangi Yarıyılda Yapılır?
Yatay geçiş kaçıncı sınıfta yapılır?
GANO yolunda başvuru, bitirdiğin dönemlerin ortalamasına dayanır. Bu yüzden henüz not ortalaman oluşmadıysa bu yol pratikte açılmaz. Kontenjanlar da her program için belirli yarıyıllara açılır. Örneğin Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi yönergesi kurum içi geçiş kontenjanını ikinci dönemden beşinci dönem dahil olmak üzere belirliyor.
Yatay geçiş kaçıncı sınıfa kadar yapılır?
Hangi yarıyıllara kontenjan açılamayacağını yönetmelik ve üniversite yönergesi belirler. En doğru bilgi, kontenjan ilanında programın karşısında yazan yarıyıldır. Ek Madde-1 yolunda durum farklıdır: incelediğimiz yönergelerde hazırlık sınıfı dahil her sınıf için başvuru kabul ediliyor. Kendi programın için hangi yarıyılın açık olduğunu ilandan kontrol et.
Üniversiteden Üniversiteye Yatay Geçiş Nasıl Olur?
Üniversiteden üniversiteye geçiş, kurumlar arası yatay geçiştir. Kontenjanı YÖK, program kontenjanlarını esas alarak belirler. Üniversite de başvuru koşullarını, süresini ve yöntemini kendi internet sitesinde ilan eder. Başvuru yalnız bu ilan edilen süre içinde yapılır.
Değerlendirme formülü üniversiteye göre değişir. Aşağıdaki tablo iki üniversitenin yönergesindeki farkı gösteriyor.
| Yönerge | Kurumlar arası GANO şartı | Değerlendirme puanındaki ağırlık |
|---|---|---|
| Giresun Üniversitesi | 4 üzerinden en az 2,50 | Puan oranı %60, GANO %40 |
| Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi | 100 üzerinden en az 60 | Puan oranı %70, GANO %30 |
Bu fark şu demek: Aynı GANO ve aynı puanla bir üniversitede listeye girip ötekinde girmeyebilirsin. Tıp gibi yüksek puanlı programları hedefliyorsan hangi bölümden tıpa geçiş yapılabildiğine ayrıca bak. Eşdeğer program şartı burada belirleyicidir.
Yatay Geçiş Nasıl Yapılır Önlisans ve Lisans Düzeyinde?
Yatay geçiş nasıl yapılır önlisans öğrencisi için? Önlisans programından yalnız eşdeğer bir önlisans programına yatay geçiş yapabilirsin. Yatay geçiş nasıl yapılır lisans öğrencisi için? Lisans programından eşdeğer bir lisans programına geçersin. Kurallar iki düzeyde de aynı mantıkla işler: kontenjan, GANO ya da puan şartı, ilan edilen takvim.
Önlisans mezunu ya da son sınıf öğrencisiysen ve lisansa geçmek istiyorsan yol farklıdır. Bu geçiş dikey geçiştir ve ÖSYM'nin yaptığı sınavla olur; ayrıntılar için DGS nedir yazısına bakabilirsin.
Yatay Geçiş İçin Gerekli Belgeler Nelerdir?
Belge listesini üniversitenin ilanı belirler. Çoğu ilanda şu belgeler istenir:
- Not dökümü (transkript): GANO'nu ve aldığın dersleri gösterir. Bazı üniversiteler 100'lük sistemde ister.
- Öğrenci belgesi: Başvuru tarihinde kayıtlı olduğunu kanıtlar.
- ÖSYM sonuç ve yerleştirme belgesi: Kayıt yılındaki puanını ve yerleştiğin programı gösterir.
- Disiplin durumunu gösteren belge.
- Ders içerikleri: İntibak, yani hangi dersinin sayılacağı bunlara göre belirlenir.
- Gerekirse yabancı dil belgesi ya da hazırlık başarı belgesi.
Yatay Geçiş Başvuru Takvimi ve Kontenjanlar Nereden Takip Edilir?
Kurumlar arası kontenjanlar YÖK'ün yayımladığı listede yer alır; başvuru takvimi ise her üniversitede ayrı ilan edilir. Güncel duyurular için Yükseköğretim Kurulu (YÖK) resmî sitesi ile hedef üniversitenin öğrenci işleri sayfasını birlikte takip et. Yönetmeliğin tam metni Mevzuat Bilgi Sistemi üzerinde yer alır. 2026-2027 öğretim yılı tarihleri için üniversitelerin duyurusunu bekle.
- Hedef üniversitenin akademik takvimine ve yatay geçiş duyurusuna bak.
- Hedef programın kontenjanını ve hangi yarıyıla açıldığını kontrol et.
- Belgeleri ilandaki listeye göre topla; ders içeriklerini erken iste.
- Başvuruyu ilan edilen sistemden ve süre içinde yap.
- Asil ve yedek listeyi takip et, kayıt tarihini kaçırma.
Düzce Üniversitesi ve Diğer Üniversitelerde Sonuç Tarihleri
Sonuç tarihi her üniversitenin kendi takviminde yazar; Düzce Üniversitesi için de aynı kural geçerlidir. Sonuçlar genellikle üniversitenin internet sayfasında ya da başvuru sisteminde asil ve yedek liste olarak yayımlanır. Asil adaylar kayıt yaptırmazsa yerine sırayla yedekler çağrılır. Bu yüzden yedek listede olsan da duyuruları izle.
Örnek Üniversitelerde Yatay Geçiş Süreci Nasıl İşler?
Başkent, Çankaya, Ankara Üniversitesi veya Atılım gibi bir üniversiteyi hedefliyorsan süreç aynı adımlarla ilerler. Değişen şey GANO sınırı, değerlendirme formülü, belge listesi ve tarihlerdir. Bu üniversitelerin güncel şartlarını öğrenci işleri sayfalarındaki yatay geçiş yönergesinden ve duyurudan kontrol et. Vakıf üniversitelerinde burs durumunun geçişte nasıl değerlendirildiğini de ayrıca sor.
Yatay Geçişte Sık Yapılan Hatalar ve Karıştırılan Noktalar
- Yatay ile dikey geçişi karıştırmak: Yatay geçiş aynı düzeyde olur. Önlisanstan lisansa geçiş dikey geçiştir ve DGS ister.
- Kurum içi ile kurumlar arası şartları aynı sanmak: Aynı üniversitede bile iki yolun GANO sınırı farklı olabilir.
- Güncel yılın taban puanına bakmak: Ek Madde-1'de kayıt yılındaki puanın, programın aynı yıldaki taban puanıyla karşılaştırılır.
- Eşdeğer program şartını atlamak: Her bölüme her bölümden geçilmez. Örneğin diş hekimliğine geçiş yapılan bölümler sınırlıdır.
- Dil şartını unutmak: Yabancı dilde eğitim veren programlarda dil belgesi yoksa başvurun geçersiz sayılabilir.
- Son günü beklemek: Ders içeriği ve transkript almak zaman alır; başvuru yalnız ilan edilen sürede kabul edilir.
Özetle yatay geçiş nasıl yapılır sorusu üç kontrolle çözülür: hangi yol sana açık, hedef programda kontenjan var mı ve ilandaki şartları sağlıyor musun. Bu üçünü netleştirdiysen başvuru adımları kolaylaşır.
